Դաս 20 քիմիական բանաձև, հարաբերական մոլեկուլային զանգված

Մոլեկուլ բառը լատիներեն է և նշանակում է ամենափոքր զանգվածՄոլեկուլները շատ փոքր ենԴրանք անզեն աչքով հնարավոր չէ տեսնելԱյդ մասնիկները չեն երևում նաև օպտիկական մանրադիտակովՍակայնժամանակակից սարքերով հաջողվել է համեմատաբար մեծ մոլեկուլները նկարել:

Մոլեկուլը նյութի այն ամենափոքր մասնիկն էորը պահպանում է տվյալ նյութի

հիմնական քիմիական հատկություններըՄոլեկուլները կազմված են ատոմներից:

Նյութըօրինակշաքարը կարելի է մանրացնելաղալ աղացովև միևնույնն է,

շաքարի յուրաքանչյուր փոքրիկ հատիկ կազմված կլինի շաքարի մեծաթիվ մոլեկուլներից:

Եթե նույնիսկ նյութը մանրացվի մինչև առանձին մոլեկուլներիինչպես տեղի է ունենում շաքարը ջրում լուծելիսապա նյութը կշարունակի գոյություն ունենալ՝ դրսևորելով իր հատկությունները (դրանում կարելի է հեշտությամբ համոզվել՝ փորձելով համը):

Նշանակում է՝ ինքնուրույն գոյություն ունեցող շաքարի մոլեկուլը դեռևս նյութ էԵթե մանրացումը շարունակվիմոլեկուլը կքայքայվիԻսկ մոլեկուլը քայքայելովնրանից նույնիսկ մի զույգ ատոմ պոկելովքայքայում են նաև նյութըՃիշտ էատոմները չեն անհետանումպարզապես մտնում են մի այլ նյութի մոլեկուլի բաղադրության մեջԲայց շաքարը որպես նյութ դադարում է գոյություն ունենալայն փոխարկվում է այլ նյութերի:

Մոլեկուլը նյութի քիմիական բաժանելիության վերջին սահմանն էՕրինակջուր

նյութը գոյություն ունի այնքան ժամանակքանի դեռ գոյություն ունի ջրի մոլեկուլը (H2O):

Հենց այդ մոլեկուլը քիմիական ճանապարհով բաժանվում է ջրածին (H2և թթվածին (O2)պարզ նյութերի մոլեկուլներիջուր նյութն այլևս դադարում է գոյություն ունենալ.

ջուր = ջրածին + թթվածին

Մոլեկուլներն իրենց հերթին կազմված են ատոմներիցայսինքնի տարբերություն

վերջիններիքիմիապես բաժանելի ենԱտոմները տարբեր ձևերով են միանումԻնչպես այբուբենի տառերով կարելի է կազմել հարյուր հազարավոր բառերայնպես էլ տարբեր տարրերի ատոմներից կարող են առաջանալ մեծ թվով նյութերի մոլեկուլներ կամ բյուրեղներ:

Ջրածնիգազային պարզ նյութի մոլեկուլները կազմված են ջրածնի երկու ատոմից.

 H + H = H2

Նյութի բաղադրությունն արտահայտվում է քիմիական բանաձևովօրինակ՝ ջրածին

պարզ նյութի քիմիական բանաձևն է H2 : Թիվըորը բանաձևում գրվում է քիմիական

նշանից ներքև և աջանվանվում է ինդեքսԵրկատոմ մոլեկուլ է առաջացնում նաև

թթվածին պարզ նյութըորի բանաձևն է O2ազոտը` N2Ջրի մոլեկուլը կազմված է

ջրածնի երկու և թթվածնի մեկ ատոմից` H2O, ածխաթթու գազի բանաձևն է CO2,

թթվածնի երեք ատոմից առաջանում է օզոն պարզ նյութը` O3:

 Քիմիական բանաձևը նյութի բաղադրության պայմանական գրառումն է քիմիական

տարրերի նշանների և ինդեքսների միջոցով:

Քիմիական բանաձևը ցույց է տալիս.

անյութի անվանումը,

բայդ նյութի մեկ մոլեկուլը,

գնյութի որակական բաղադրությունըո՞ր տարրերի ատոմներից է կազմված տվյալ նյութը,

դնյութի քանակական բաղադրությունըի՞նչ զանգվածային հարաբերությամբ են տարրերը միացած:

Քիմիական բանաձևերը միատեսակ են գրվում աշխարհի բոլոր երկրներումբայց յուրովի են կարդացվում յուրաքանչյուր լեզվով:

Հարաբերական մոլեկուլային զանգված,ըարրի զանգվածային բաժինների որոշումը:

Նյութի մոլեկուլիինչպես և ատոմիիրական զանգվածը շատ փոքր էԱյդ իսկ

պատճառով ընդունվել է հարաբերական մոլեկուլային զանգված հասկացությունը:

Հարաբերական մոլեկուլային զանգվածը նյութի մոլեկուլի զանգվածն է՝ ածխածնային միավորներով արտահայտված:

 Այլ կերպ ասածհարաբերական մոլեկուլային զանգվածը (Mr) ցույց է տալիսթե

տվյալ նյութի մեկ մոլեկուլի զանգվածը (m0քանի անգամ է գերազանցում զանգվածի ատոմային միավորը (ածխածնի ատոմի զանգվածի 1/12-ը), որըինչպես գիտեք, 1,66•10-24գ է կամ 1,66•10-27 կգ.

Mr =mo/1,66•10-27 կգ.

 Հարաբերական մոլեկուլային զանգվածը չափողականություն չունի (հարաբերական թիվ է):

Օրինակ՝ջրի հարաբերական մոլեկուլային զանգվածը գտնելու նպատակով այդ

նյութի մեկ մոլեկուլի զանգվածը բաժանում ենք զանգվածի ատոմային միավորի 

վրա (ածխածնի ատոմի զանգվածի 1/12-ին).

Mr(H2O)=2Ar (H)+ Ar (O) =18

Նշանակում է՝ ջրի մոլեկուլի զանգվածը 18 անգամ մեծ է զանգվածի ատոմային

միավորից:

Հարաբերական մոլեկուլային զանգվածը հավասար է նյութի մոլեկուլի

բաղադրության մեջ առկա բոլոր ատոմների հարաբերական ատոմային զանգվածների գումարին`հաշվի առնելով ատոմների թիվըՈւստինյութի քիմիական բանաձևը իմանալովհեշտությամբ կարող ենք հաշվել այդ նյութի հարաբերական մոլեկուլային զանգվածըՆյութի հարաբերական մոլեկուլային զանգվածը հաշվելիս նյութի մոլեկուլի բաղադրության մեջ առկա տարրերի հարաբերական ատոմային զանգվածի ու ինդեքսի արտադրյալները պետք է գումարելՊարզ նյութերի հարաբերական   մոլեկուլային զանգվածը հաշվելու նպատակով համապատասխան տարրի հարաբերական ատոմային զանգվածը բազմապատկում ենք ինդեքսովօրինակ.

Mr (O2) = 2Ar (O) = 2 • 16 = 32

 Mr (H2) = 2Ar (H) = 2 • I = 2

Բարդ նյութերի դեպքում`

Mr (H2 SO4) = 2 Ar (H) + Ar (S) + 4 Ar(O) = 2 • I + 32 + 4•16 = 98

Mr (N2O3) = 2 • Ar (N) + 3 • Ar (O) = 2 .14 + 3 . 16 = 28 + 48 = 76

Mr (KOH) = Ar (K) + Ar (O) + Ar (H) = 39 + 16 + I = 56

Հարաբերական մոլեկուլային զանգվածը նյութի հիմնական բնութագրերից է:    

 Զանգվածային բաժինը ցույց է տալիսթե տարրի հարաբերական ատոմային

զանգվածի ու ինդեքսի արտադրյալը հարաբերական մոլեկուլային զանգվածի որ

մասն է կազմում:

Добавить комментарий

Заполните поля или щелкните по значку, чтобы оставить свой комментарий:

Логотип WordPress.com

Для комментария используется ваша учётная запись WordPress.com. Выход /  Изменить )

Фотография Twitter

Для комментария используется ваша учётная запись Twitter. Выход /  Изменить )

Фотография Facebook

Для комментария используется ваша учётная запись Facebook. Выход /  Изменить )

Connecting to %s