Автор: mariam20070707

Ես Մարիամ Բարսեղյանն եմ: Ես 12 տարեկան եմ: Ապրում եմ Հայաստանի մայրաքաղաք Երևանում:4 տարի գնացել եմ պարի և ունեմ շատ մեդալներ և պատվոգրեր: Ամեն շաբաթ և կիրակի մենք գնում ենք մեր գյուղ ,որտեղ ունենք ֆերմա , այտեղ պահում ենք կովեր և հորթիկներ: Երազում եմ դառնալ անասնաբուժ շատ եմ սիրում կենդանիների, ամենաշատը շներին: Մենք մեր տանը պահում ենք շատ կենդանիներ`2 թութակ Պոլո և Միլի, 1 կրիա` Կրյուշ, 1 շուն` Նիկա, կատու`Մուսիկ, նա Սեպտեմբերի 15-ին 2019թ. ունեցավ իր 5 առաջին բալիկները, նրանք շատ փոքր են մկան չափ: Եկել եմ 162 դպրոցից ,և շատ ուրախ եմ, որ եկել եմ այս դպրոց: Այժմ արդեն 2024թ է, ես շրջանավարտ եմ. Այս տարիները ընթացքում շատ եմ փոխվել, ձեռք եմ բերել փորձ տարբեր ոլորտներում օրինակ կամավորական։ Այս դպրոցի պատերը տեսել են իմ տարբեր տասկները, տեսել են ինձ թե հիասթափված, թե չափազանց ուրախ, թե վախեցած, թե շատ ազատ։ Այս դպրոցը տեսել է իմ գրեթե բոլոր տեսակները, ես դեռ շատ երկար ճանապարհ պետք է անցնեմ դպրոցից հետ, դա նշանակում է ամեն ինչ դեռ առջևում է։

Տերյանը ժամանակակիցների հուշերում

Տերյանը շատ հուշերի է արժանացնել իր ժամանակի ժամանակակից բանաստեղծների կողմից։ Բանաստեղծներից մեկը Ավետիք Իսահակյանն էր, ով պատմում էր մի ամառային տաք օրվա մասին։

«Վարդավառի կիրակին էր, մի պայծառ օր: Գնացինք Գանձայից ոչ շատ հեռու ս.Հովաննեսի մատուռը, որը ուխտատեղի էր:

Ես ու Վահանը նստել էինք մատուռի տակ, ծխում էինք ու դիտում պարողներին և քեֆ անողներին:

Վահանի լեզուն բացվել էր, այլևս չէր քաշվում ինձնից:Մյուս օրը առավոտյան գնացինք տեսնելու Փարվանա լիճը: Բարձրացանք մի բլրակի վրա, որը իշխում էր շրջակայքին: Վահանը հափշտակված նայում էր ՝ հայացքը թափառելով ամեն կողմ, և արտասանեց յուրովի Հ.Թումանյանի «Փարվանայից».

-Նայի՜ր, -ասում էր Վահանն ինձ, – ա՜խ, ի՜նչ տխուր աչքեր ունեն մեր գյուղացիները, ի՜նչ մտահոգ դեմքեր՝ արևով, անձրևով այրված ու բովված: Ի՜նչ դառն աղքատւթյուն է կաթում վրաներից, բայց ուրախանում են: Բայց ի՜նչ թաղծոտ ուրախություն է այս: Իբրև թե ուրախ երգեր են երգում, բայց ի՜նչքան վիշտ ու մորմոք կա սրանց ուրախ երգերի մեջ: Դարերի տառապանքն է խոսում սրանց բերանով: Այս ժողովրդին մեր ինտելիգենցիան չի կարող հասկանալ, ու՞ր մնաց օտարը: Մեր նոր գրողներից Թումանյանը և դու, միայն երկուսդ, զգում եք մեր ժողովրդին: Ձեզնից հետո կամ նոր, բոլորովին նոր երգ պիտի ասել, կամ պիտի լռել:

-Շատ եմ սիրում իմ բարձրագահ հայրենիքը և նրա խոնարհ ժողովրդին, որ աշխատում է ու երազում, տքնում է ու երգում…«Այս պատանու հոգին,- մտածում էի ես,- պարուրված է երազով, ինչպես իր հայրենի լեռներն ու լճակները՝կապույտ մշուշով…»:

Եվ այս սրտագին զրույցներից այն խորին տպավորությունն առա, որ ես բանաստեղծական էության հետ գործ ունեմ, որ այս զգայուն հոգում ապրումները մթին խորության մեջ են կատարվում, որ նա աշխարհը զգում է երազներով և երազների մեջ:

Անջնջելի կենդանի են իմ հոգում այն քնքուշ երեկոները և անդորր գիշերները, որ ապրել եմ Վահանի մայրենի գյուղում, պատանի Վահանի հետ միասին:»

Անդրեյ Տիխոմիրովի և Մելինե Քոչարյանի Վահան Տերյանի մասին գրել էլ մի հոդված, այն ուղիղ կապ ունի Ռուսաստանի հետ (հեղինակի ծննդավայրի)։

«Մեր հայրենիքը Ռուսաստանն է, և նրա գրկում մենք ցանկանում ենք առաջ շարժվել և պահպանել մեր մշակույթը»,- գրել է բանաստեղծը՝ հայկական մշակույթի ճակատագիրը կապելով ռուսական մշակույթի մեծ ժառանգության հետ։ Ժողովրդական կոմիսարների խորհուրդը ընդունել է «ԹուրքաՀայաստանի մասին» հրամանագիրը, որի նախագիծը կազմել է Վ. Տերյանը:

Աղբյուր 1 2

Վահան տերյան նամակ

«…Տխուր է: Արդյո՞ք երազանքն է անիրականալիի մասին, թե՞ կարոտը անդառնալի-հեռավորի մասին չգիտեմ: Ինչ-որ տարօրինակ զգացողություն է: Կարծես թե նամակը հին վաղուց ծանոթ մի ժամանակ մոտիկ եւ անակնկալ հեռացած մեկից է: Կարծես հարազատ եւ տարորեն հեռու, գուցե առհավետ նույնիսկ ամենից հավանական էառհավետ հեռու մեկից: Մի՞ թե մենք կհանդիպենք: Մի՞թե կմտերմանանք երբեւէ:
«Կուզենայի ավելի մոտիկ…» «Այդպես դասավորվեցին հանգամանքները»:
Ես էլ էի ուզում հիշո՞ւմ եք:
Ինձ էլ խանգարեցին հանգամանքները: Բայց չէ որ մեզանից յուրաքանչյուրը կարող էր ասել «ուզո՛ւմ եմ»: Եվ մոտենալ: Մի՞թե սարսափելի է մարդուն մոտենալը եւ մոտիկից նայելը: Երբեմն այո: Բայց չէ՞ որ ամեն մեկը չարժե դրան: Գուցե ես էլ չարժեմ: Իսկ Դո՞ւք: Չգիտեմ: Բայց ես կուզենայի ավելի մոտիկ լինել, ինչպես եւ դուք, եւ համենայն դեպս մենք չմոտեցանք: Իսկ գուցե հենց դո՞ւք եք նա, որը չկա այս աշխարհում: Լավ է նրանց համար ովքեր սիրում են եւ սիրված են: Նրանց համար հանգամանքներ չկան:
Եթե ես սիրեի: Մի տեսակ քարացել է հոգիս: Սառել է:
Անկամ ու հոգնած:
Գարունն այստեղ աշնան պես է:
Անձրեւ ու անձրև:
Տխրություն:
Մենակություն: Մշտապես:
Մենք բոլորս այդպես ենք: Տա՛ աստված որ ուժգին սիրեք, ում որ սիրում եք: Սիրուց լավ բան չկա:
Իսկ ո՞վ կձայնի մեզ մեռածներիս «ելեք»: Ո՞վ կասի մեզ տրտումներիս ու միայնակներիս հավատով ու տիրական «սիրեցե՜ք եւ դուք կհաղթեք մահվան»:
Անձրեւ է: Ցեխ: Գիշեր: Միայնություն: «Հեռվություն»: Ի՞նչ սարսափելի հեռվություն: Մարդ կարողանար սպանել այս միայնությունը: Տա աստված, որ ուժգին սիրեք… Հանդիպում ես ծանոթանում բաժանվում: Հավիտենական շրջապտույտ: Եվ հոգումդ վերստին դատարկություն է ու միայնություն: Եվ թախիծ: Հոգնածություն մահացու հոգնածություն: Ինձ թվում է թե ես մեռնում եմ: Ուզում եմ որ երբ կմեռնեմ եւ շուրջս մահվան լռությունը կտիրի գերեզմանիս վրա հանկարծ բայց աննկատելի երաժշտություն հնչի որ ճերմակ շորերով մի աղջիկ բերկրալից խաղաղ տրտմությամբ լի մի եղանակ նվագի անիրականալիի հեռավորի առհավետ հեռավորի մասին: Որ շուրջս ծաղկեն փաղքուշ պայծառ անմոռուկներ ինչպես լուսավոր տխրության եւ մեղմ ուրախության մեղեդի:
Ախ նորից այս տաղտկալին աշնանայինը հնազանդն ու մորմոքունը սիրտ ճմլողը: Հավերժորե՜ն հավերժորե՜ն:
Մարդ ազատվեր սրանից, այս անբացատրելի այս տարօրինակ տխրությունից: Այս սարսափելի հոգնածությունից: Այս տաղտուկից …»

Այդ օրն աշխատեց որպես լարված մի մեքենա (սովորաբար օրվա մեջ նա պարապում էր գրեթե 14 ժամ) և բոլորովին չհոգնեց։

Մեր հարևան Փուչիկը (այդպես էինք անվանում նրան չափազանց գեր լինելու պատճառով)Վերջերս այնքան էր նիհարել, որ նախկին փուչիկից ոչինչ չէր մնացել։

Շատ ընդունակ լինելով լեզուների հարցում` բարեկամս (նա կատարելապես տիրապետում էր մի քանի լեզուների) կարողանում էր անկաշկանդ զրուցել օտարների հետ։

Հիշում եմ` երբ արևը կանգնում էր զենիթում (փոքր ժամանակ, արևն ինձ մեծ, շատ մեծ էր թվում) հանկարծ ծովի կողմից եկող սյուքը փարվում էր քաղաքին։

Are Educational Qualifications Necessary for Success?

Educational qualifications are often seen as a pathway to success because they provide knowledge, skills, and credentials that open doors to opportunities. For instance, professions like medicine, engineering, or law require formal education to ensure competence. A degree can also serve as proof of discipline and commitment, qualities valued by employers.

However, success is not solely dependent on formal education. Many successful individuals, such as entrepreneurs and artists, have excelled through creativity, determination, and self-learning. Practical experience, networking, and adaptability are equally important factors in achieving one’s goals. For example, Steve Jobs and Richard Branson achieved remarkable success despite not completing traditional education paths.

In my opinion, while education provides a strong foundation, it is not the only route to success. A combination of education, experience, and personal traits such as resilience and creativity plays a more comprehensive role in achieving one’s aspirations.

Effects of Sleep Deprivation

Sleep is a vital process for mental and physical health, yet sleep deprivation is a widespread issue, particularly among teenagers. Lack of sufficient sleep often leads to symptoms such as irritability, fatigue, memory lapses, and impaired concentration. Long-term sleep deprivation can contribute to serious health issues, including weakened immunity, obesity, heart disease, and diabetes.

Teenagers are especially prone to sleep problems due to academic pressures, social activities, and the overuse of electronic devices. Studies reveal that the majority of teens get less than the recommended 8–10 hours of sleep per night. This sleep deficit often results in decreased cognitive abilities, difficulty learning, and poor academic performance. Moreover, emotional disturbances such as anxiety and depression are exacerbated by insufficient sleep.

To combat sleep deprivation, adopting good sleep hygiene is essential. This includes setting a consistent sleep schedule, limiting screen time before bed, and creating a relaxing bedtime routine. In more severe cases, medical intervention or therapy might be necessary. Prioritizing sleep is not just about rest; it’s about ensuring peak mental, physical, and emotional health.

The Psychological Impact of Soundtracks on Human Emotions and Behavior

The Psychological Impact of Soundtracks on Human Emotions and Behavior

Soundtracks have an incredible ability to shape human emotions and influence behavior, often without us realizing their power. Whether it is the soaring notes of an orchestral piece or the pulsing beats of an electronic track, these compositions resonate with us on a deeply psychological level. As someone who has always been sensitive to music’s effects, I find soundtracks to be a fascinating subject of study.

How Genres Influence Emotions

Different genres of soundtracks evoke a wide range of emotional responses. For instance, classical and orchestral music often induces feelings of calm, wonder, or even melancholy. I remember listening to a hauntingly beautiful violin score that instantly brought tears to my eyes—it made me reflect on past moments of sadness yet gave me a sense of peace. Similarly, fast-paced electronic soundtracks are perfect for energizing moments. They excite me, making even mundane activities like studying or cleaning feel more dynamic.Soundtracks in horror films demonstrate another emotional dimension: fear. The use of dissonant chords and sudden changes in rhythm can make a viewer feel tense or startled. Once, while watching a suspenseful movie, the eerie music made my heart race even before anything frightening happened. This shows how soundtracks can manipulate our emotions to align with a story’s narrative, pulling us deeper into the experience.

Cognitive Benefits of Soundtracks

Beyond emotions, soundtracks also play a significant role in developing cognitive senses like memory, attention, and focus. As a student, I have noticed that instrumental soundtracks enhance my ability to concentrate. When I listen to soft piano or ambient tracks while studying, I feel more focused and productive. The absence of lyrics allows me to immerse myself fully in my tasks without distractions.Soundtracks also help strengthen memory. I can vividly recall moments tied to specific soundtracks I heard, whether it was a dramatic score from a favorite movie or a theme song from a game. This is because music engages the brain’s memory centers, associating emotions with particular events. It fascinates me how hearing just a few notes can transport me back to those experiences as if they happened yesterday.

Conclusion

The psychological impact of soundtracks is profound, shaping emotions and sharpening cognitive abilities. Whether evoking joy, sadness, or excitement, soundtracks enhance our understanding of the world around us and deepen our connection to stories and memories. For me, exploring the power of soundtracks has not only enriched my emotional life but also improved my focus and creativity. This awareness inspires me to continue discovering how music can influence my thoughts, feelings, and behavior in remarkable ways.

The Impact of Azerbaijan’s Aggression on Human Rights and Environmental Protection

Azerbaijan’s aggression in Nagorno-Karabakh has led to widespread violations of human rights and severe environmental damage, causing long-lasting harm to the region and its people. Civilians, particularly ethnic Armenians, have suffered forced displacement, destruction of homes, and targeting of essential infrastructure. These actions have uprooted entire communities, stripping them of their rights and dignity. Reports from Human Rights Watch and Amnesty International have documented these abuses, highlighting violations of international humanitarian law and human rights conventions.The environmental consequences of this conflict are equally alarming. Military operations have destroyed ecosystems, contaminated water supplies, and rendered farmland unusable. Landmines and unexploded ordnance pose ongoing risks to human safety and environmental health, preventing displaced populations from returning to their homes. Access to natural resources, such as forests and farmland, has been severely disrupted, further deepening the crisis.Despite international legal frameworks for protecting human rights and the environment during conflict, Azerbaijan’s actions have largely gone unchecked. Global actors like the United Nations and the European Union must take a stronger stance to ensure accountability and provide resources for recovery. Peacebuilding efforts must integrate environmental concerns to support sustainable rebuilding and prevent further harm.The long-term humanitarian impact of this aggression will affect generations, leaving behind trauma, cultural loss, and environmental devastation. Addressing these intertwined issues requires urgent international action, not only to support affected communities but also to foster lasting peace in the region.

1.Ո՞վ է Փավստոս Բուզանդը, և ի՞նչ է նշանակում նրա անունը:

Փավստոս Բուզանդը հայ պատմիչ է, ով, ըստ ավանդության, ապրել է 5-րդ դարում և հեղինակել է «Պատմություն հայոց» կոչվող գործը: Նրա անունը կապված է հունարեն «բյուզանդ» բառի հետ, որը ենթադրում են՝ «Բյուզանդիոնից» եկած կամ «Բյուզանդիացի» նշանակում, ինչը վկայում է նրա հնարավոր կապը Բյուզանդիայի կամ հունական մշակույթի հետ:

2.Ի՞նչ պատմական ժամանակաշրջան է ընդգրկում «Պատմություն հայոց» երկը:

«Պատմություն հայոց» երկը ընդգրկում է 4-րդ դարի պատմական իրադարձությունները և լուսաբանում է Հայաստանը՝ 330-ականներից մինչև 387 թվականը, այսինքն՝ մինչև Մեծ Հայքի բաժանումը Հռոմի և Պարսկաստանի միջև:

3.Պատմիչը «Պատմություն հայոց» երկում ի՞նչն էր գնահատում և ի՞նչն էր դատապարտում:

Փավստոս Բուզանդն իր գործում գնահատում էր հայրենասիրությունը, հավատարմությունը, ազնվությունն ու հանուն հայրենիքի զոհաբերումը: Նա հատկապես գնահատում էր այն մարդկանց, ովքեր իրենց կյանքը զոհում էին ազգային նպատակներին, պայքարում օտարների դեմ՝ քրիստոնեական հավատքը և ազգային ինքնությունը պահպանելու համար: Մյուս կողմից՝ դատապարտում էր դավաճանությունը, պառակտումն ու ներքին կոնֆլիկտները, որոնք խաթարում էին երկրի և ժողովրդի ուժը՝ նպաստելով օտար տերությունների ազդեցությանը Հայաստանում։

Եղիշե

Ո՞վ է Եղիշեն:

Եղիշեն հայ պատմիչ է, ով ապրել է 5-րդ դարում և հայտնի է իր պատմագրական երկերով:

Ո՞րն է Եղիշեի գլխավոր երկը:

Նրա գլխավոր երկն է «Վարդանի և հայոց պատերազմը», որը մանրամասն նկարագրում է հայերի պայքարը սասանյան Պարսկաստանի դեմ՝ իրենց քրիստոնեական հավատքն ու ազգային ինքնությունը պահպանելու նպատակով

5-րդ դարի ո՞ր ճակատամարտի ականատեսն ու մասնակիցն է դառնում Եղիշեն:

Եղիշեն եղել է Ավարայրի ճակատամարտի ականատեսն ու մասնակիցը, որն անցկացվել է 451 թվականին: Այս ճակատամարտում հայերը, Վարդան Մամիկոնյանի գլխավորությամբ, դիմադրեցին պարսից զորքերին՝ պաշտպանելով իրենց կրոնն ու ազգային ազատությունը։

Մովսես Խորենացի

1․ Ո՞վ է Մովսես Խորենացին:

Մովսես Խորենացին մեծ հայ պատմիչ, մատենագիր և գրող է, ով ապրել է 5-րդ դարում։ Նրան համարում են «հայոց պատմության հայր»՝ իր մեծածավալ գործի համար, որը շարադրել է հայ ժողովրդի պատմությունը սկզբնական ժամանակներից մինչև իր ժամանակը:

2․ Ի՞նչ պատվանուններով են մեծարել Խորենացուն:

Խորենացուն մեծարել են մի շարք պատվանուններով, այդ թվում՝ «Հայոց պատմահայր» և «Մովսես Մեծ», ինչը ցույց է տալիս նրա մեծ դերը հայկական պատմագրության և մշակույթի մեջ:

3․ Ո՞ր ստեղծագործությունն է համարվում Խորենացու մատենագրական վաստակի թագն ու պսակը:

Խորենացու մատենագրական վաստակի թագն ու պսակը համարվում է նրա հիմնական ստեղծագործությունը՝ «Պատմություն հայոց» գործը: Այս ստեղծագործությունը ներառում է Հայաստանի ծագումը, ազգի նախնիների պատմությունները և ներկայացնում է հայ ժողովրդի անցած ուղին՝ մինչև 5-րդ դարը:

Երկի պատվիրատուն և կառուցվածքը

1․ Ո՞ւմ պատվերով է Խորենացին շարադրել «Հայոց պատմություն» երկը:

1․ Մովսես Խորենացին իր «Հայոց պատմություն» ստեղծագործությունը շարադրել է Աշոտ Բագրատունու և Սահակ Պարթևի պատվերով։ Նրանք ցանկացել են, որ Խորենացին գրի հայ ժողովրդի պատմությունը, որպեսզի հետագա սերունդները կարողանան այն ուսումնասիրել և գնահատել։

2․ Քանի՞ մասից է բաղկացած Խորենացու «Հայոց պատմություն» երկը, և ինչպե՞ս են դրանք վերնագրված:

Խորենացու «Հայոց պատմություն» երկը բաղկացած է երեք մասից, որոնց վերնագրերն են.

Առաջին գիրք՝ «Նախնական պատմություն» – Ներկայացնում է հայկական առասպելներն ու լեգենդները, հայ ժողովրդի դիցաբանական արմատները:

Երկրորդ գիրք՝ «Միջին պատմություն» – Կենտրոնանում է Արտաշեսյան և Արշակունի թագավորական տոհմերի պատմության վրա:

Երրորդ գիրք՝ «Վերջին պատմություն» – Նվիրված է 4-5-րդ դարերի իրադարձություններին, հայտնի պատմական անձանց ու հայոց եկեղեցու պատմությանը։

3․ Ովքե՞ր են Խորենացու ամենասիրելի հերոսները, ինչո՞ւ է հենց նրանց նախընտրում պատմիչը:

Խորենացու ամենասիրելի հերոսներն են Հայկը, Արտաշեսը և Տրդատը: Հայկը խորհրդանշում է ազգային ինքնության, ազատության և հայրենասիրության գաղափարները, լինելով հայ ժողովրդի նախահայրն ըստ ավանդության։ Արտաշեսն ու Տրդատը պատկերված են որպես ուժեղ և իմաստուն արքաներ, ովքեր պաշտպանում էին հայրենիքը և նպաստում նրա զարգացմանը։ Խորենացին նախընտրում է նրանց, քանի որ նրանք մարմնավորում են ազգանվեր արժեքներ՝ հայրենասիրություն, խիզախություն և նվիրում հայրենիքին, ինչը կարևոր է պատմիչի գաղափարախոսության և ուսուցողական նպատակների համար։

Երկի առանձնահատկությունները

1․ Խորենացու երկն ի՞նչ առանձնահատկություններով է աչքի ընկնում:

1․ Մովսես Խորենացու «Հայոց պատմություն» երկը աչքի է ընկնում մի քանի կարևոր առանձնահատկություններով: Այն ոչ միայն պատմական փաստերի ամփոփագիր է, այլև յուրահատուկ ստեղծագործություն, որը ներառում է հայ ժողովրդի դիցաբանությունը, առասպելները և հերոսական պատմությունները՝ ներկայացնելով ազգային ինքնության ձևավորման գործընթացը: Խորենացին օգտագործում է գեղարվեստական ոճ, տիեզերագիտական մեկնաբանություններ և զգացմունքային նուրբ գծեր, ինչը երկին տալիս է պատմաքաղաքական և մշակութային խորություն։

2․ Քերթողահայրն իր աշխատությունը գրելիս ի՞նչ աղբյուրներից է օգտվել:

2․ Խորենացին իր աշխատանքը գրելիս օգտվել է տարբեր աղբյուրներից, այդ թվում՝

Ավանդական ու բանավոր պատմություններ՝ որոնք փոխանցվել էին սերունդների միջոցով,

Գրավոր աղբյուրներ՝ այդ թվում հույն և ասորական հեղինակների գործեր,

Սուրբ Գիրք և կրոնական գրականություն՝ ինչպիսին են Աստվածաշնչյան գրքերը,

Պետական ու արքայական փաստաթղթեր՝ որոնք հնարավոր էր օգտագործել իր ժամանակի համար։

3․ Ինչո՞ւ է երկը ձեռք բերել նաև միջազգային հնչեղություն:

3․ Խորենացու երկը ձեռք է բերել միջազգային հնչեղություն, քանի որ այն արժեքավոր աղբյուր է ոչ միայն հայ ժողովրդի, այլև ողջ տարածաշրջանի պատմության համար: «Հայոց պատմություն» գործն առանձնանում է իր մանրամասնությամբ և ընդգրկում է կարևոր տեղեկություններ Հայաստանի ու հարևան ժողովուրդների մասին: Այս երկը կարևոր նշանակություն ունի նաև պատմության մեջ հայկական մշակույթի դերի ըմբռնման համար՝ ներկայացնելով հայ ժողովրդի վաղ պատմությունը, որը հետաքրքիր է դարձել նաև օտարազգի պատմաբանների ու արևելագետների համար։

«Ողբը»

1․Ինչո՞վ է եզրափակում Խորենացին պամությունը:

1․ Մովսես Խորենացին «Հայոց պատմություն» երկը եզրափակում է ողբով և խոր հիասթափությամբ: Նա արտահայտում է իր ցավն ու վիշտը հայ ժողովրդի վիճակի նկատմամբ՝ նկարագրելով, թե ինչպես է երկիրը թուլացել ու ենթարկվել անկման։ Խորենացին արտահայտում է իր մտահոգությունը ազգային արժեքների ու ինքնության կորուստի վերաբերյալ՝ մտորելով այն մասին, թե որքան մեծ է Հայաստանի երբեմնի փառքը և որքան տխուր է ժամանակի վիճակը։

2․ Ինչո՞ւ է ողբում պատմահայրը, ո՞րն էր պատճառը:

2․ Խորենացին ողբում է, քանի որ տեսնում է Հայաստանի թուլացած ու դաժան վիճակը, որը ժամանակի ընթացքում կորցրել է իր հզորությունն ու ազգային միասնականությունը: Նա վշտացած է՝ տեսնելով, որ նախկինում փառավոր ու հզոր երկիրը այժմ թուլացել է օտար տիրապետությունների և ներքին պառակտումների պատճառով։ Պատմահայրը ցավում է նաև այն պատճառով, որ ժողովրդի մեջ կորել են ազգային և հոգևոր արժեքները։

3․ Ինչպիսի՞ն էին վարդապետները:

3․ Խորենացին վարդապետներին նկարագրում է որպես անձինք, ովքեր կորցրել են իրենց սկզբնական առաքելությունն ու նվիրվածությունը: Վարդապետները վերածվել էին հոգևոր կյանքի սկզբունքներից հեռացած մարդկանց, որոնք բավարար ուշադրություն չէին դարձնում ազգային ու կրոնական դաստիարակությանը և նպաստում էին ժողովրդի թուլացմանը։

4․ Ինչպիսի՞ն էին զինվորները:Ներկայացնել երկի կառուցվածքը:

4․ Խորենացին զինվորներին ներկայացնում է որպես ժամանակի հետ թուլացած, անտարբեր մարդկանց, որոնք կորցրել են իրենց խիզախությունն ու հայրենասիրական ոգին: Նրանք այլևս չեն պաշտպանում հայրենիքը նախկին ուժով և նվիրումով, և այս ընդհանուր անտարբերությունը Խորենացին համարում է հայրենիքի անկման պատճառներից մեկը։

Ներկայացնել երկի կառուցվածքը:

1․ Հակիրճ ներկայացնել մի քանի պատճառ:

Մի քանի պատճառներ, թե ինչու է Խորենացին գրել այս գործը.

Հոգևոր ու մշակութային ժառանգության պահպանություն՝ ներկայացնելու հայ ազգի ծագումն ու մշակութային արժեքները։

Կրթական նպատակ՝ մատուցելու ազգային ու պատմական արժեքներ հաջորդ սերունդներին։

Ազգային ինքնության ամրապնդում՝ հայ ժողովրդի համախմբումը և գիտակցումը իրենց ինքնության մասին։

Դաստիարակչական ու բարոյական նպատակներ՝ ցուցադրելու հայոց փառքը, բայց նաև զգուշացնելու ազգային արժեքների կորուստից։

2․ Վերլուծել հատվածը:

Խորենացու երկը միաժամանակ պատմական և բարոյական ուղերձ է։ Նրա նկարագրած պատմական դեպքերը հաճախ ունեն դաստիարակչական երանգներ, և դրանցում նա մատնանշում է բարոյական արժեհամակարգի ու ազգային միասնականության անհրաժեշտությունը: Խորենացին հաճախ անդրադառնում է այն դեպքերին, երբ հայերը համախմբվել են օտար նվաճողների դեմ և վեհացրել իրենց հերոսական կեցվածքը: Սակայն, նրա ողբն ու հուսահատությունը գալիս են այն ժամանակներից, երբ տեսնում է ներքին պառակտումներ և դավաճանություններ, որոնք խաթարում են հայ ազգի հզորությունը։Խորենացու ստեղծագործության այս կառուցվածքը և նրա վերջնական ողբը ստիպում են ընթերցողին զգալ ազգային ինքնության պահմանության կարևորությունը, ինչպես նաև հասկանալ պատմական դասերը, որոնք կարող են կանխել ապագա դժվարությունները։

«Վահագն վիշապաքաղ»

1․ Ո՞վ է Վահագնը:

1․ Վահագնը հայոց դիցաբանության հերոս-աստված է, որը համարվում էր պատերազմի, քաջության և հաղթանակի աստված։ Նա հայ ժողովրդի դիցաբանական հերոսներից է, ով ներկայացվում է որպես արեգակնային բնույթի անձնավորում, որը պաշտպանում էր հայերին և պայքարում չարի ուժերի դեմ։

2․ Ինչո՞ւ է Խորենացին Վահագնին կոչել Վիշապաքաղ:

2․ Մովսես Խորենացին Վահագնին կոչել է Վիշապաքաղ, որովհետև ըստ առասպելի՝ Վահագնը մարտնչում էր վիշապների (վիշապներ՝ չար, ավերիչ ուժերի խորհրդանիշներ) դեմ՝ նրանց հաղթելով ու սպանելով։ «Վիշապաքաղ» տիտղոսը խորհրդանշում է նրա ուժն ու քաջությունը չարի դեմ պայքարում և հաղթանակը չար ուժերի վրա, ինչը նույնպես խորհրդանշում է բարու հաղթանակը չարի նկատմամբ։

3․ Ինչպիսի՞ն է Վահագնը:

3․ Վահագնը պատկերացվում է որպես քաջ, հզոր և անպարտ հերոս՝ վառվռուն տեսքով: Ըստ Խորենացու նկարագրության՝ Վահագնը ծնվելիս ուներ կրակե մազեր, բոցավառ մորուք և բոցկլտուն աչքեր՝ որպես արեգակի ու փառքի խորհրդանիշներ։ Այս կերպարանքով նա մարմնավորում էր արևի և կրակի տարրերը, որոնք կապված են ուժի ու հզորության հետ։ Վահագնը ներկայացվում է որպես հերոսական անձնավորություն, որը պաշտպանում է հայրենիքը և հաղթում չար ուժերին՝ իր օրինակով ներշնչելով մարդկանց քաջության ու հաղթանակի ոգին։

1․ Հակիրճ ներկայացնել, թե ով է Վահագնը՝ ըստ Խորենացու:

Մովսես Խորենացու ներկայացմամբ, Վահագնը հայոց դիցաբանության առասպելական հերոս է, որն ունի կրակի, արևի և պատերազմի աստվածության խորհուրդ։ Նա համարվում էր քաջության և հաղթանակի աստված, որը պաշտպանում էր հայերին և պայքարում էր չարի դեմ։ Վահագնը հատուկ սրբություն ու ուժ էր խորհրդանշում՝ այնպիսի ուժ, որը երբեք չէր ենթարկվում պարտության։

2․ Առասպելից ներկայացնել Վահագնի քաջագործություններից մի քանիսը:

Առասպելում ներկայացվում են Վահագնի մի շարք քաջագործություններ, որոնք ընդգծում են նրա անպարտելիությունը և խիզախությունը:

Վահագնը մի անգամ պայքարեց և հաղթեց վիշապին, որը ավերում էր երկիրը, ուստի Խորենացին նրան կոչում է Վիշապաքաղ՝ վիշապի սպանողի կոչում:

Նա նաև ջախջախեց տիտաններին, որոնք դեմ էին հայերին ու փորձում էին զավթել երկիրը:

Վահագնը նաև ջրերի ու հողերի աստված էր, ուստի նրա միջոցով հայերը պաշտպանված էին բնական կործանումներից:

Այս քաջագործությունները ցույց են տալիս Վահագնի հերոսական և աստվածային ուժը, ինչպես նաև նրա կարևոր դերը հայ ժողովրդի պաշտպանության և լավ վիճակի պահպանման մեջ:

Classroom activities.

I.Do this preparation exercise before you read. Match the vocabulary with the correct definition and write a–f next to the numbers 1–6.

1D mates

2C be away

3F coming up

4.B shy

5E take advantage of someone

6A treat someone (well/badly/etc.)

a. behave (in a certain way) towards someone

b. timid, nervous or embarrassed when with other people

c. be on a trip, not at home

d. friends

e.use someone unfairly, especially if they are trying to be nice or help you

f. happening soonII.

Circle True or False for these sentences.

1. You can do this quiz to find out if you are a good friend.True

2. In question 1, your friend can easily get a bus or taxi.False

3. In question 2, you can give your friend maths classes without causing difficulties for yourself.True

4. In question 3, you think the person you like would prefer to go out with your friend.True

5. In question 4, your friend is thinking about a permanent change to his/her body.True

6. If you answer mostly Cs, you are not a good friend.True

Check your understanding: multiple choice Circle a, b or c for these sentences.

1. In question 1, which answer is the most helpful for your friend? a

2. Which answer in question 1 sounds good but probably won’t work? b

3. In question 2, which answer involves the biggest risk for you? a

4. Which answer in question 2 takes the least amount of your time? C

5. In question 3, which answer has an expression that says it’s OK to behave badly if you are in love? b

6. Which answer in question 3 is the best for your friend? a

7. In question 4, which answer is the most honest? c

8. Which answer in question 4 is the least responsible? b