Կապիկը

Արգելարան մի չէր սա,ոչ այլ առյուծ մի միջինը։ Մարդու հասակի բարձրությամբ վանդակը մի որին երկաթե ցանցին մեջ դիրքը թառին վրաբարակ շղթայով կապված կապի մի կ խաղա առտվընե մինչև երեկո։ Դիմացն էլ թռչունի փոքրիկ վանդակի մի մեջ թութակ մի, որն ծիծաղն ճաթող մարդու քահքահը փողոցի անցորդների կկցնե և դրամոժտի տղաքը դրան առջև մի հավաքե ամեն օր:

Վարկյան մնա այլ վեր կկենամ կապիկի մոտ,իր ճարտար լարախաղացի մարզանքներին կհետևեմ աչքովս, սուր և խելացի ակնարկը կ դիմեմ։ Իր ջղայն գերազանցապես ջղային արարածի տագնապների վրա կզմայլվեմ։ Ինչ արդյոց ամեն պարագայի մեջ,պակասածը չի զարմացնում;

ԵՎ ամեն անգամ որ ծանոթների, հետաքրքրելու հետ կ անցնենք կդառնանք վիճակը, միշտ բառ մի կփոխանակենք իր վրան, որը այն օրվն հնարած անոր մեկ խաղը կամ չարությունը կ պատմե․որը խեկքին կամ զգացմունքներին նոր մեկ վարձին վրա կ խոսի օրվան մարդն։

Դերանուններ

1․ Ի՞նչ է դերանունը։

Դերանուն կոչվում են այն բառերը, որոնք մատնացույց են անում առարկա, հատկանիշ, քանակ` առանց դրանք անվանելու:

2․ Քանի՞ տեսակի են լինում դերանունները, թվիր դրանք։

Դերանունները ութ տեսակի են` անձնական, ցուցական, փոխադարձ, հարցական, հարաբերական, որոշյալ, անորոշ, ժխտական:

3․Թվիր անձնական, ցուցական, փոխադարձ, հարցական, հարաբերական, որոշյալ, անորոշ, ժխտական դերանունները։

Անձնական դերանունները -ես, ինքս, մենք, ինքներս, դու, ինքդ, դուք, ինքներդ, նա, ինքը, նրանք, իրենք:

Ցուցական դերանունները— սա, դա, նա, այս, այդ, այն, սույն, նույն, միևնույն, մյուս, այսպես, այդպես, այնպես, այսպիսի, այդպիսի, այնպիսի, նույնպիսի, այսքան, այդքան, այնքան, նույնքան, այսչափ, այդչափ, այնչափ, նույնչափ, այստեղ, այդտեղ, այնտեղ:

Փոխադարձ դերանունները— իրար, միմյանց, մեկմեկու կամ մեկմեկի: 

Հարցական դերանունները— ո՞վ, ի՞նչ, ինչպիսի՞, ինչքա՞ն, ինչպե՞ս, ինչու՞, ո՞ր, ո՞րը, որքա՞ն, որչա՞փ, որպիսի՞, ո՞րերորդ, որտե՞ղ, ե՞րբ, ու՞ր, քանի՞, քանի՞սը, քանի՞երորդ:

Հարաբերական դերանունները— որոնք, սակայն,

Որոշյալ դերանունները -ամբողջ, ամեն, ամեն մի, բոլոր, յուրաքանչյուր, ողջ, համայն, ամենայն, ամբողջը, ամենը, ամեն ինչ, ամեն մեկը, ամեն ոք, ամենքը, բոլորը, յուրաքանչյուրը, յուրաքանչյուր ոք, ողջը:

Անորոշ դերանունները— ինչ-որ, ինչ-ինչ, ոմն, մեկը, մեկնումեկը, մի, մի քանի, մի քանիսը, ուրիշ, այլ, այսինչ, այնինչ, որոշ, որևէ, ովևէ, երբևէ, երբևիցե, որևիցե:

Ժխտական դերանունները— ոչ ոք, ոչինչ, ոչ մի, ոչ մեկը:

4․Գրիր պատում՝ օգտագործեկով հնարավորինս շատ դերանուններ։

Եղանակը անձրևոտ էր, ես և մի երիտասարդ տղա կանգնած էինք անձրևանոցի տակ՝ փողոցի մեջտեղում։

-Ես և դու մի մասնիկն ենք այս բնության, — անձրևի խշոցի ներքո, ես լսեցի նրա ձայնը։

Իմ մարմնով սարուռ անցավ, ես չգիտեի ինչ պատասխանեի։ Նա նույնպես լուռ էր։

Դու միշտ ես իմ սրտում եղել, բայց ամեն օր քեզ տեսնելով կարոտս թաքցրել եմ ժպիտիս տակ, — շարունակեց նա։

Ես լուռ կանգնած նայում էի նրա ժպտադեմ հայացքին՝ չկարողանալով գտնել այնպիսի բառեր, որ կարողանամ նրան տալ այն ջերումթյունը, որին նա սպասում է։ Հանկարծ, նա ավելի մոտենալով ինձ, բռնեց իմ ձեռքը և նուրբ համբուրեց ինձ։

Փետրվարյան ապստամբության պատճառներ

Խորհրդային իշխանության հաստատման պահին երկրի քաղաքական և տնտեսական վիճակն անմխիթար էր. նորաստեղծ հանրապետության տարածքի կեսից ավելին բռնազավթված էր թուրք նվաճողների կողմից։ Այդ օրհասական պայմաններում հայ ժողովուրդը նոր իշխանությունից, Երևանի համաձայնագրի դրույթներից և բոլշևիկներիբազմիցս տրված խոստումներից ու հայտարարությունից ելնելով, հույսով էր, որ կպաշտպանվեր Հայաստանի անկախությունը, կվերականգվեր պատերազմի հետևանքով քայքայված տնտեսությունը, վերջ կդրվեր պատերազմին, և թուրքերը կհեռանային Հայաստանի սահմաններից։ Բացի այդ, Ռուսաստանի միջամտությամբ բարեկամական հարաբերություններ կհաստատվեին Թուրքիայի և Հայաստանի միջև, կվերականգվեր երկրի խաղաղությունը, և ժողովուրդը խաղաղ շինարարության հնարավորություն կունենար։ Այն համոզումը կար, որ Ռուսաստանը տնտեսական խոշոր օգնություն ցույց կտար, կվերականգնվեր երկաթուղային հաղորդակցությունը Հայաստանի և հարևան Վրաստանի, Ադրբեջանի ու Պարսկաստանի միջև, Ռուսաստանից հագուստեղեն և այլ ապրանքներ կբերվեին, Բաքվից վառելիք և վերջապես հալածանքի չէին ենթարկվի ոչ կոմունիստական քաղաքական կուսակցությունների պատկանող անդամները

English

It is quite evident that a person should know a foreign language. Knowing a foreign language helpsyou to appreciate a new literature and a new culture. It makes possible to get acquainted with adifferent way of thinking and to understand a new civilization. A lot of people in different parts of the world speak several languages. The knowledge of foreign languages helps people of different countries to communicate easily without any interpreters.English is now the most widespread language. People all over the world speak English as native,official or second language. It is also used by different international professions such as aviation,sports, business. It is the most important language in trade, culture, science and politics. It is theworking language of modern technologies. If you know English you can communicate with the worldby computer.

1. Why should a person know a foreign language?

Knowing a foreign language helpsyou to appreciate a new literature and a new culture. It makes possible to get acquainted with adifferent way of thinking and to understand a new civilization.

2. The word different is synonymous to

3. Is English the most widespread language?

yes

4. What is the main idea of the text?

If you know English you can communicate with the worldby computer.

22/10/2021

  • Every year, millions of people visit zoos around the world. But some people believe that zoos are inhumane and that animals should not be kept in captivity. Do you agree? Why or why not? Use specific reasons and examples to support your position.

I think that people is false, when they catch animals, but people must recognize environment. Yes, poachers torment animals, but that’s the only way to really see and recognize animals. There are many wild animals, which are helpless and defenseless. Example when kill de mom animal, they must look after the baby animal

Նոյեմբերի 15

1․ Գտնե՛լ փոխադարձ դերանունները։

Կախարդական մի շղթա կա երկնքում՝
Անրերևույթ, որպես ցավը խոր հոգու,
Իջնում է նա հուշիկ, որպես իրիկուն՝
Օղակելով լույս աստղեցը մեկմեկու։
Մեղմ գիշերի գեղագանգուր երազում
Այն աստղերը, որպես մոմեր սրբազան,
Առկայծում են կարոտագին երազուն՝
Հավերժաբար իրար կապված և բաժան։
Ես ու դու էլ շղթայված ենք իրարու,
Կարոտավառ երազում ենք միշտ իրար,
Միշտ իրար հետ, բայց միշտ բաժան ու հեռու
Աստղերի պես և՛ հարազատ, և՛ օտար…

2․Դո՛ւրս գրել դերանունները և խմբավորե՛լ ըստ տեսակների։ Հոլով, թիվ կամ դեմք ունեցող դերանունների դեպքում նշե՛լ դրանք։
Մկան թագավորը հրաման է տալիս, կանչում իր մոտ չղջիկին և ասում. «Ա՛յ անպիտան, դու մուկ ես, ո՞ւր ես թաքնվում, ինչի՞ տուրք չես տալիս»։ Չղջիկը բաց է անում թևերը և ասում. «Ես ինչի՞ պիտի տուրք տամ քեզ, չե՞ս տեսնում սրանքԵս թռչուն եմ, ես որտեղի՞ մուկն եմ»։ Մկան թագավորը գրում է թռչունների թագավորին, թե այս տեսակ մի թռչուն կա. ինչի՞ դու նրանից տուրք չես վերցնում։ Թռչունների թագավորը սա որ լսում է, կանչում է չղջիկին, ասում. «Թե որ թռչուն ես, մեր օրենքը ինչի՞ ես խախտում, ինչի՞ տուրք չես տալիս»։ Չղջիկը բաց է անում բերանը, ցույց տալիս ատամները և ասում. «Ես մուկ եմ, թռչունը բա ատամներ կունենա՞»։ Թռչունների թագավորը մնում է շվարած, գլուխը կորցրած։ Այսպես չղջիկը, երկուսին էլ խաբելով, մինչև հիմա էլ իր համար հանգիստ ապրում է առանց տուրք տալու։
Արամ Ղանալանյանի «Ավանդապատում» գրքից

իր – անձական դերանուն, երրորդ դեմք, սեռական հոլով

դու – անձնական դերանուն, երկրորդ դեմք, ուղղական հոլով

ո՞ւր – հարցական դերանուն

ինչի՞ – հարցական դերանուն

ես – անձնական դերանուն, առաջին դեմք, ուղղական հոլով

քեզ – անձնական դերանուն, երկրորդ դեմք, սեռական հոլով

սրանք – ցուցական դերանուն, հայցական հոլով, հոգնակի թիվ

այս – ցուցական դերանուն

դու – անձնական դերանուն, երկրորդ դեմք, ուղղական հոլով

նրանից – անձնական դերանուն, երրորդ դեմք, բացառական հոլով

սա – ցուցական դերանուն, եզակի թիվ


 3. Դո՛ւրս գրել անձնական դերանունները. կազմե՛լ նախադասություններ՝ գործածելով այդ դերանունները։
Իրար, այսչափ, նրանք, ոմն, ուրիշ, մենք, յուրաքանչյուրը, ինքը, նույնպիսի,
ամեն ինչ, ողջ, իրենք, ոչինչ, դա, ամբողջ, սա, միմյանց, ոչ մեկը, ոչ ոք, դուք,
ամենքը, մեկմեկու:

իրար- Էդիտան և Էլենը հայոց լեզվի դասին իրար դիմաց էին նստած։

նրանք- Նրանք ամեն օր միասին դասերից հետո զբոսնում են այգում։

մենք- Մենք միշտ ընկերներ ենք։

ինքը- Ինքը խաբումա։

դուք- դուք անկրկնելի գեղեցկություն ունեք։


4. Դո՛ւրս գրել ցուցական դերանունները. կազմե՛լ նախադասություններ՝ գործածելով այդ դերանունները։
Ոմն, այսչափ, ինչ-որ, դրա, մենք, յուրաքանչյուրը, ինքը, նույնպիսի, ամեն
ինչ, ողջ, իրենք, ոչինչ, դա, ամբողջ, սա, միմյանց, ոչ մեկը, ոչ ոք, դուք, մյուս,
ամենքը, միևնույն:

այսչափ- այսչափ երջանիկ ես երբևէ չեմ եղել։

նույնքան- այն խանութում գինը նույնքան էր, ինչ այս մեկում։

դա- Դա այնքան հիասքանչ էր, որ մինչ օրս հիշում եմ, և նորից ապրում իմ ապրումները։

միևնույն- Միևնույնն է ես ճիշտ եմ։


 5. Ո՞ր շարքի բոլոր դերանուններ են ցուցական:
1. ողջ, ամբողջ, միևնույն, ամենայն
2. համայն, սույն, միևնույն, ինչ
3. այսպես, այդպես այնպես, որքան
4. սա, դա, նույնտեղ, այնչափ
 6. Ո՞ր շարքի բոլոր դերանուններ են որոշյալ:
1. միմյանց, յուրաքանչյուր, ինչ, երբ
2. ամեն ինչ, համայն, ամեն մի, ողջ
3. որտեղ, քանի, ինչպես, ինչու
4. իրար, որերորդ, քանիսը, այլ

7. Ո՞ր շարքի բոլոր դերանուններ են հարաբերական:
1. ով, ինչ, երբ, սույն
2. ողջ, քանի, ինչու, որ
3. որտեղ, քանի, ինչպես, ինչու
4. իրար, որերորդ, քանիսը, այլ

Դաս 6

Արդեն գրեթե կես տարի է, ինչ գիտնականները և բժիշկները փորձում են գնահատել այն վնասը, որը մարդկային օրգանիզմին հասցնում է կորոնավիրուսը։ Չնայած մահացության ավելի քան 400 000 դեպքերին, միլիոնավոր վարակվածներին և հազարավոր հետազոտություններին ու զեկույցներին, պատկերը շարունակում է անորոշ մնալ։

«BBC»-ն գրում է, որ բրիտանացի հետազոտողների ստացած տվյալները վկայում են, որ հիվանդության առաջնային ախտանիշները կարող են հայտնվել, վերանալ և նորից հայտնվել 30 և ավելի օրերի ընթացքում, ինչն էականորեն ավելին է, քան երկշաբաթյա ժամանակահատվածը, որը մատնանշում են Առողջապահության համաշխարհային կազմակերպության փորձագետները։

Ոմանց համար հիվանդությունը կարող է նշանակել վիրուսի դեմ երկարատև և տանջալից պայքար, որը կարող է հանգեցնել նոր «հետկորոնավիրուսային համախտանիշի»։ «Science» հեղինակավոր ամսագրի տվյալներով՝ նոր տեսակի կորոնավիրուսը «այնպիսի բաներ է անում, ինչը չի արել մարդկությանը հայտնի և ոչ մի հիվանդություն»։

Մինչ աշխարհի պետությունների կառավարություններն իրականացնում էին միջոցառումներ վարակի տարածումը կանխելու նպատակով, իսկ բժիշկները փորձում գտնել դեղամիջոց կամ պատվաստանյութ, որը կկարողանա կանխարգելել հիվանդությունը, ի հայտ են եկել կորոնավիրուսի վերաբերյալ նոր մանրամասներ, որոնք փոխում են վիրուսի վերաբերյալ առկա պատկերացումները։

Ի սկզբանե թվում էր, որ նոր կորոնավիրուսը SARS-ի կամ թռչնագրիպի նման սովորական ռեսպիրատոր հիվանդություն է, սակայն ավելի ուշ պարզ է դարձել, որ կորոնավիրուսը կարող է ախտահարել թոքերը, ուղեղը, ըմպանը, աչքերը, սիրտը, արյունատար անոթները, լյարդը, երիկամները և ստամոքսը, այսինքն կենսական նշանակության բոլոր ներքին օրգանները։

Արդեն իսկ իրականացված հետազոտությունների արդյունքներով՝ COVID-19-ն ուղեկցվում է տարբեր ախտանիշներով, իսկ նրանց համար, որոնք հիվանդությունը տարել են ծանր ձևով, երկարաժամկետ հետևանքները կարող են լինել ամենալուրջը. թոքային հյուսվածքի սպիացիումից և երիկամային անբավարարությունից մինչև սրտամկանի բորբոքում, առիթմիա, լյարդի վնասում, կոգնիտիվ խանգարումներ, հոգեկան խանգարումներ, որոնք ուղեկցվում են տրամադրության կտրուկ փոփոխությամբ և այլն։

Այն, թե ինչպես հիվանդությունը երկարաժամկետ կտրվածքում կանդրադառնա մարդկանց վրա, դեռևս պետք է ուսումնասիրվի ամբողջական կտրվածքով, սակայն արդեն այսօր առկա են որոշակի փաստեր այն մասին, որ հիվանդության հետևանքները շարունակում են զգալ նաև նրանք, որոնց մոտ կորոնավիրուսային վարակն ընթացել է թեթև ախտանիշներով։

Կա ևս մեկ կարևոր հարց. կարո՞ղ է արդյոք SARS-CoV-2 վարակը, քնի վիճակում, պահպանվել մարդու օրգանիզմում և մի քանի տարի անց վերաակտիվանալ՝ այս կամ այն ձևով։ Բժիշկները նշում են, որ չկա որևէ զարմանալու բան։ Գիտությանը հայտնի են վիրուսներ, որոնք նույն վարքագիծն ունեն։ Օրինակ, երբ մարդ վարակվում է ջրծաղիկով, հերպեսի վիրուսը, որը ջրծաղիկի հարուցիչն է, որևէ տեղ չի անհետանում։ Այն կարող է տասնամյակներով թաքնվել և հարմար պահին հայտնվել մարմնի ախտահարված հատվածում։

Իսկ վիրուսը, որը հեպատիտ B-ի հարուցիչն է, շատ տարիներ անց կարող է առաջացնել լյարդի քաղցկեղ։ Նույնիսկ Էբոլա վիրուսը, որը հայտնաբերվել է փրկված պացիենտներից մեկի ներակնային հեղուկում, վարակվածների 40 %-ի մոտ առաջացնում է կուրությոուն։ Այդ իսկ պատճառով, հաշվի առնելով այն փաստը, որ SARS-CoV-2-ը նախընտրում է ախտահարել թոքերը, բժիշկները ենթադրում են, որ հենց այդ օրգաններում վիրուսը կարող է առաջացնել անդառնալի փոփոխություններ։

Էլեկտրական հոսանքը լիցքավորված մասնիկների ուղղորդված շարժում է, որն առաջանում է, երբ էլեկտրական դաշտի կողմից նրանց վրա ուժ է ազդում և հետևաբար աշխատանք է կատարվում: Հոսանքի աշխատանքը համեմատական է տեղափոխված լիցքի քանակին՝ q-ին, հետևաբար նրա հարաբերությունը այդ լիցք քանակին հաստատուն մեծություն է և  կարող է բնութագրել էլեկտրական դաշտը հաղորդչի ներսում: Այդ ֆիզիկական մեծությունը կոչվում է լարում և նշանակվում է U տառով: 

Լարումը  ցույց է տալիս տվյալ տեղամասով 1Կլ լիցք անցնելիս էլեկտրական դաշտի կատարած աշխատանքը:

Լարումը սկալյար ֆիզիկական մեծություն է, որը հավասար է դաշտի կատարած աշխատանքի  հարաբերությանը հաղորդչով տեղափոխված լիցքի քանակին: U=A/q 

Էլեկտրական լարման միավորը կոչվում է վոլտ (Վ) հոսանքի առաջին աղբյուր ստեղծող Ա. Վոլտայի պատվին:

1Վ այն լարումն է, որի դեպքում շղթայի տեղամասով 1Կլ լիցք տեղափոխելիս էլեկտրական դաշտը կատարում է 1Ջ աշխատանք:

Վոլտաչափի սեղմակները միացվում են էլեկտրական շղթայի այն կետերին, որոնց միջև անհրաժեշտ է չափել լարումը՝ չափվող տեղամասին զուգահեռ։

Վոլտաչափի «+» նշանով սեղմակն անհրաժեշտ է միացնել էլեկտրական շղթայի չափվող տեղամասի այն կետի հետ, որը միացված է հոսանքի աղբյուրի դրական բևեռին, իսկ «−» նշանով սեղմակը՝ բացասական բևեռին: 

v
54

Կազմենք շղթա՝ հոսանքի աղբյուրին հերթականորեն միացնելով հաղորդիչներ, որոնք միմյանցից տարբերվում են երկարությամբ, հաստությամբ կամ նյութի տեսակով:  Հաղորդիչներով անցնող հոսանքի ուժը  չափենք ամպերաչափի օգնությամբ:

Screenshot_1 (2)

Փորձը ցույց է տալիս, որ միևնույն հոսանքի աղբյուրի, այսինքն նույն լարման դեպքում տարբեր հաղորդիչներով անցնող հոսանքի ուժը տարբեր է: Այսինքն նրանք տարբեր կերպ են հակազդում իրենց միջով անցնող հոսանքակիր մասնիկներին:

Էլեկտրական հոսանքի նկատմամբ հաղորդչի հակազդեցությունը բնութագրող ֆիզիկական մեծությունը կոչվում է հաղորդչի էլեկտրական դիմադրություն և նշանակվում  R տառով:

Փորձը ցույց է տալիս, որ գլանաձև  հաղորդչի դիմադրությունը տվյալ ջերմաստիճանում կախված է նրա L երկարությանից, S լայնական հատույթի մակերեսից և նյութի տեսակից: Ընդ որում, հաղորդչի դիմադրությունը նրա L երկարությունից կախված է ուղիղ համեմատականորեն, իսկ S լայնական հատույթի մակերեսից՝ հակադարձ համեմատականորեն: R=ρl/S

Էլկտրական շղթայով հոսանքի անցումը բնութագրում են երեք մեծություններ. I՝ հոսանքի ուժը,U՝ լարումը,R՝ դիմադրությունը: Այս մեծությունների միջև գոյություն ունի կապ, որը որպես օրենք սահմանել է Գ. Օհմը 1827թ.-ին:

Անփոփոխ դիմադրության դեպքում տեղամասով անցնող հոսանքի ուժն ուղիղ համեմատական է լարմանը:

Այսինքն, որքան մեծ է U լարումը շղթայի տեղամասի ծայրերում, այնքան մեծ է նրանով անցնող I հոսանքի ուժը, և I(U) կախման գրաֆիկը իրենից ներկայացնում է ուղիղ գիծ:

Անփոփոխ լարման դեպքում հոսանքի ուժը հակադարձ համեմատական է դիմադրությանը:

Հոսանքի ուժը շղթայի տեղամասում հավասար է այդ տեղամասի լարման և նրա դիմադրության հարաբերությանը: I=U/R

Օհմի օրենքից ստացվում է, որ դիմադրության նվազման դեպքում հոսանքի ուժն աճում է, և եթե հոսանքի ուժը գերազանցի տվյալ շղթայի համար թույլատրելի արժեքը, ապա շղթային միացված բոլոր սարքերը կարող են շարքից դուրս գալ: Այդպիսի իրավիճակ առաջանում է կարճ միացման դեպքում, երբ շղթայի երկու կետորը միացվում են շատ փոքր դիմադրություն ունեցող հաղորդիչով: Կարճ միացումը կարող է հրդեհի պատճառ դառնալ:

Թեմատիկ հարցեր և խնդիրներ՝

1․Ի՞նչ աշխատանք է կատարվում, երբ 220 Վ լարման ցանցին միացված  էլեկտրական լամպի պարույրով անցնում է 4 Կլ լիցք:

2․Ինչի՞ է հավասար լարումը էլեկտրական ջերմատաքացուցիչի վրա, եթե դրանով 40 Կլ լիցք անցնելիս կատարվում է 1600 Ջ աշխատանք:

3․ Փորձարարը պետք է չափի էլեկտրական լարումը ջերմատաքաչուցիչի ծայրերին: Ո՞ր դեպքում է նա ճիշտ միացրել վոլտաչափը շղթային:

4․Որոշեք Երևանից Գորիս  ձգվող 12 մմ² լայնական հատույթի մակերես ունեցող երկաթե հաղորդալարի դիմադրությունը, եթե այդ քաղաքների միջև հեռավորությունը 240 կմ է: Երկաթի տեսակարար դիմադրությունը 0.1 Օմ·մմ²/մ է:

5․Ինչի՞ է հավասար 620 Օմ դիմադրություն ունեցող պարույրով անցնող հոսանքի ուժը, եթե նրա ծայրերում կիրառված լարումը 12 Վ է:

ԴԱՍ 10․ՀՈՍԱՆՔԻ ՈՒԺ: ԱՄՊԵՐԱՉԱՓ:

Էլեկտրական հոսանքի ազդեցությունները կարող են լինել թույլ կամ ուժեղ, ունենալ իրենց քանակական բնութագիրը:

Էլեկտրական հոսանքը քանակապես բնութագրող ֆիզիկական մեծությունը կոչվում է հոսանքի ուժ:Հոսանքի ուժը ցույց է տալիս հողորդիչի լայնական հատույթով մեկ վայրկյանի ընթացքում անցնող լիցքի քանակը:Եթե կամայական հավասար ժամանակներում հաղորդչի լայնական հատույթով անցնում են լիցքի նույն քանակը, ապա ադպիսի հոսանքն անվանում են հաստատուն հոսանք:

Հաստատուն հոսանքի ուժը նշանակում են I  տառով:Հաստատուն հոսանքի ուժը դրական սկալյար մեծություն է, որը հավասար է հաղորդչի լայնական հատույթով հոսանքի ուղղությամբ t ժամանակում անցած q լիցքի հարաբերությանը այդ ժամանակին:

I=q/t,  Միավորների միջազգային համակարգում հոսանքի ուժի միավորը կոչվում է ամպեր(Ա), ի պատիվ ֆրանսիացի ֆիզիկոս Անդրե Ամպերի (1775-1836թ.): 

Հոսանքի ուժի միջոցով, եթե այն հայտնի է, կարելի է որոշել t ժամանակում հաղորդիչով անցնող լիցքի մեծությունը. q=I⋅t։

Մեկ կուլոնն այն լիցքն է, որն անցնում է հաղորդչի լայնական հատույթով 1 վայրկյանում, երբ հոսանքի ուժը հաղորդչում  1Ա է: 

DOC000697281

Հոսանքի ուժը չափում են հատուկ սարքի՝ ամպերաչափի  միջոցով: 

Ամպերաչափի պայմանական նշանն է`

Ամպերաչափը միացնում են հաջորդաբար էլեկտրական շղթայի այն բաղադրիչին, որի հոսանքի ուժը պետք է չափեն:

Ամպերաչափի «+» սեղմակը անհրաժեշտ է միացնել այն հաղորդալարի հետ, որը գալիս է հոսանքի աղբյուրի դրական բևեռից, իսկ «» նշանով սեղմակը՝ այն հաղորդալարի հետ, որը գալիս է բացասական բևեռից:

Թեմատիկ հարցեր և խնդիրներ՝

1․ Որքա՞ն է նկարում պատկերված ամպերաչափի չափման սահմանը: 

2․ Հաշվեք կայծակի տևողությունը, եթե 18000Ա հոսանքի ուժի դեպքում կայծակի խողովակի ընդլայնական հատույթով անցնում է 40 Կլ լիցք:

3․ Որոշեք էլեկտրական սարքում հոսանքի ուժը, եթե 5 րոպեում նրանով անցել է 400 Կլ լիցք:

4․ Որքա՞ն ժամանակում շիկացման թելիկով կտեղափոխվի 48 Կլ լիցք, եթե հոսանքի ուժը նրանում 1.5 Ա է:

5․ Ի՞նչ սարքերից է կազմված նկարում պատկերված էլեկտրական շղթան:

6․ 40 վայրկյանում քանի՞ էլեկտրոն կանցնի վոլֆրամե հաղորդալարի լայնական հատույթով, եթե նրանում հոսանքի ուժը 4.8 Ա է: