<<Քիմիական տարրերի պարբերական համակարգի  ֆիզիկական իմաստը>>.

Բնութագրեք  հետևյալ  տարրերը՝ ածխածին, ջրածին, թթվածին, ազոտ, ֆոսֆոր, ծծումբ, նատրիում, կալիում, կալցիում, մագնեզիում, երկաթ, ֆտոր, քլոր, բրոմ, յոդ, սիլիցիում, մանգան, պղինձ, ցինկ, արծաթ, ոսկի           ըստ  հետևյալ սխեմայի՝

• քիմիական  տարրի  նշանը C,H,O,N,P,S,Na,K,Ca,Mg,Fe,F, CI,Br,I,Si,Mn,Cu,Zn,Ag,Au
• կարգաթիվը C-6, H-1,O-8,N-7,P-15,S-16,Na-11,K-19,Ca-20,Mg-12,Fe-26,F-9, CI-17,Br-35,I-53,Si-14,Mn-25,Cu-29,Zn-30,Ag-47,Au-79
• միջուկի  լիցքը
• հարաբերական ատոմային զանգվածը՝ Ar-39.948(1), C-12.011(1), H-1.00794(7),Օ-15.9994(3)
• ատոմի բաղադրությունը 
• մեկ ատոմի զանգվածը m_0,(գ)
• մետաղ է,`թե ոչմետաղ —

Նյութի հատկություն է կոչվում այն հատկանիշները կամ բնութագրիչները որոնցով նյութերը կամ նման են իրար կամ տարբեր են ։Նյութի ֆիզիկիական հատկությունները դիտարկում են կամ չափում են առանց նոր նյութ ստանալու։

համը,հոտը-ֆիզիոլոգիական գույնը-ֆիզիկական

ագրեգատային վիճակ-ամորֆ,պինդ,գազային,

նյութի խտությունը կարևոր ֆիզիկական հատկությունն է

նյութի քիմիական հատկությունը քիմիական ռեակցիաների փոխարկումների մասնակցելու ընդունելությունն է։Երբ առաջանում են նոր նյութեր նոր առաջանում են ֆիզիկակաան և ֆիզիոլոգիական հատկություններ են ձեռք բերում։

Նյութի ֆիզիոլոգիական հատկությունը նյութի ազդեցությունն է կենդանի օրգանիզմի վրա դրական կամ բացասական։

• դասակարգելու  են  ցուցադրված  նյութերը`  պարզ(մետաղներ,  ոչմետաղներ),  բարդ՝ անօրգանական(օքսիդ, հիմք, թթու,աղ) և օրգանական

• բնութագրելու  են  ցուցադրված  նյութերի ֆիզիկական, քիմիական և ֆիզիոլոգիական  հատկությունները՝ օգտվելով տեղեկատվական  աղբյուրներից
• գրելու  են  նյութերի  անունները, մոլեկուլային, էլեկտրոնային, կառուցվածքային բանաձևերը, նշելով՝ քիմիական  կապի  բնույթը, կառուցելու  են մոլեկուլների գնդիկաձողիկային մոդելները դիտարկելու և  համեմատելու  են  տարբեր  ագրեգատային  վիճակում  գտնվող նյութերի այրման  ռեակցիաների  լուցկու(փայտի), մագնեզիումի(հրավառություն), էթիլսպիրտի, մոմի, ջրածնի(պայթյունով), բացատրելու  են  բոցի  կառուցվածքը
• կատարելու  են  լաբորատոր փորձեր և  դիտարկումներ  անօրգանական,  օրգանական  նյութերի  մասնակցությամբ  ընթացող  ռեակցիաների  ընթանալու  պայմանների  և  արտաքին  հատկանիշների վերաբերյալ

Համար 1 նյութը աշխարհում ջուրն է։ Ջուրը բարդ նյութ է որովհետև կազմված է երկու տարրի ատոմներից ջրածնից և թթվածնից։ Ջուրը անորգանական նյութ է:

Կատարեցինք փորձեր

1 փորձ

Պետք է վերցրցնել սպիրտայրոցը վառել այնուհետև սովորողները պետք է սովորեն, թե ինչպես փակել սպիրտայրոցի բերանը  չայրելով ձեռքերը։

2 փորձ

Պետք վերցրցնել մագնեզիումը, լցնել մի տարաի մեջ, այնուհետև վերցրել  բռնելու հարմարանք  և վերցնել մագնեզիումից 1 հատ երկար, որպեսզի լավ վարվի ։ Մենք սպիրտայրոցը  և բռնելու հարմարանքով բռնած մագնեզիումը պահեցինք սպիրտայրոցի վրա  հեռու պահելով դեմքը որպիսի չվնասենք և ձեռքերը և աչքերը։ Պահեցինք գրեթե 1  րոպե այնուհետև, նա սկսեց վառվել կարծես սպիտակ լազերի լույս արձակեր։

C₂ H₆ 0+O₂+2 C O₂+H₂O+Q  Էթանոլ սպիրտ

 4P+5O₂— 2P₂ O₅+Q փայտ

2Mg+O₂->2Mg O+Q մագնեզիում

Միացման

Օքսիդացման ռեակցիա

Ջերմազատիչ

Տեքստից դուրս գրել բոլոր գոյականները՝ ցույց տալով դրանց հատկանիշները։

Հուշում 1․ իրանի՞շ, թե՞ անձնանիշ, հատո՞ւկ, թե՞ հասարակ, թիվը, հոլով հոլովում, առում։

Հուշում 2․ Գոյականի հոլովը որոշում են եզակի թվի սեռական հոլովից։

Հուշում 3․Տեքստում կա 20-ից ավել գոյական

Մթնաձոր տանող միակ արահետն առաջին ձյունի հետ փակվում է, մինչև գարուն ոչ մի մարդ ոտք չի դնում անտառներում։ Սակայն Մթնաձորում այժմ էլ թավուտ անտառներ կան, ուր ոչ ոք չի եղել։ Ծառերն ընկնում են, փտում, ընկած ծառերի տեղ նորն է ծլում, արջերը պար են խաղում, սուլում են չոբանի պես, ոռնում են գայլերը, դունչը լուսնյակին մեկնած, վարազները ժանիքով փորում են սև հողը, աշունքվա փտած կաղիններ ժողովում։

Մի ուրույն աշխարհ է Մթնաձորը, քիչ է ասել կուսական ու վայրի։ Թվում է, թե այդ մոռացված մի անկյուն է այն օրերից, երբ դեռ մարդը չկար, և բրածո դինոզավրը նույնքան ազատ էր զգում իրեն, ինչպես արջը մեր օրերում։ Գուցե այդպես է եղել աշխարհն այն ժամանակ, երբ քարածուխի հսկա շերտերն են գոյացել և շերտերի վրա պահել վաղուց անհետացած բույսերի ու սողունների հետքեր։

Հիմա էլ Մթնաձորում մուգ-կանաչ մաշկով խլեզներ կան, մարդու երես չտեսած, մարդուց երկյուղ չունեցող։ Պառկում են քարերի վրա, արևի տակ, ժամերով կարող եք նայել, թե ինչպես է զարկում փորի մաշկը, թույլ երակի պես, կարող եք բռնել նրանց։ Խլեզները Մթնաձորում մարդուց չեն փախչում։

Մթնաձոր- իրանիշ, հատուկ
Արահետ- իրանիշ, հասարակ
Ձյուն- իրանիշ, հասարակ
Գարուն- իրանիշ, հասարակ
Մարդ- անձնանիշ, հասարակ
Ոտք- իրանիշ, հասարակ
Անտառ- իրանիշ, հասարակ
Ծառ- իրանիշ, հասարակ
Տեղ- իրանիշ, հասարակ
Լուսնյակ- իրանիշ, հասարակ
Արջ- իրանիշ, հասարակ
Չոբան անձնանիշ, հասարակ
Գայլ- իրանիշ, հասարակ
Դունչ- իրանիշ, հասարակ
Վարազ-իրանիշ, հասարակ
Ժանիք- իրանիշ, հասարակ
Հող- իրանիշ, հասարակ
Կաղին- իրանիշ, հասարակ
Աշխարհ- իրանիշ, հասարակ
Անկյուն- իրանիշ, հասարակ
Օր- իրանիշ, հասարակ
Քարածուխ- իրանիշ, հասարակ
Ժողով- իրանիշ, հասարակ
Դինոզավր- իրանիշ, հասարակ
Շերտ- իրանիշ, հասարակ
Բույս- իրանիշ, հասարակ
Սողուն- իրանիշ, հասարակ
Հետք- իրանիշ, հասարակ
Մաշկ- իրանիշ, հասարակ
Խլեզ- իրանիշ, հասարակ
Երես- իրանիշ, հասարակ
Երկյուղ- իրանիշ, հասարակ
Քար- իրանիշ, հասարակ
Արև- իրանիշ, հասարակ
Փոր- իրանիշ, հասարակ
ժամ- իրանիշ, հասարակ
Երակ- իրանիշ, հասարակ

1. Pass
2. Fail
3. achieve
4. Degree
5. .experience
6. Instruction
7. Course
8. Qualification
9. Skill
10. make progress
11. take an exam
12. make sure
    
    
    1. wonder
    2.Term
    3. remember
    4. expert
    5. talented
    6. clever
    7. guessed
    8. considered
    9. report

Ex.1

1. Funnily
2.hard-worker

5.Help fool

Ex.2

6.Up

7.Out with

8.For

9.After
10. on, with

Ex.3

11.From
12.in
13.of
14.To.
15.in

Ex. 4

16.Plays

17.Give

18.Do, live

19.Is, coming

20.Don’t play

Ex.5

21. He often sends me e-mails.
22.I never write letters.
23.She always phones me after school.
24. I hardly ever use the internet.
25. We usually meet at the station.

Ex.6

26.Rachel doesn’t like basketball.
27.She loves computer.
2She can’t stand dancing.
She doesn’t mind chess.
She likes swimming.

He often sends me e-mails.
I never write letters.
She always phones me after school.
I hardly ever use the internet.
We usually meet at the station.

Rachel doesn’t like basketball.
She loves computer.
She can’t stand dancing.
She doesn’t mind chess.
She likes swimming.

Վարժություն 1։ Արտագրե՛լ՝ մեծատառերը թողնելով ըստ անհրաժեշտության։
1. ՓՈՔՐ ԾԱՌ Է ՍՈՎՈՐԱԿԱՆ ՆՇԵՆԻՆ. ՀԱԶԻՎ ՀԱՍՆՈՒՄ Է 4-8 Մ
ԲԱՐՁՐՈՒԹՅԱՆ, 10-40 ՍՄ ԲՆԻ ՏՐԱՄԱԳԾՈՎ։ ԱՐԺԵՔԱՎՈՐ ՊՏՂԱՏՈՒ ԲՈՒՅՍ ԼԻՆԵԼՈՒ ՀԵՏ ՆՇԵՆԻՆ ՆԱԵՎ ԲԱՐՁՐ ԴԵԿՈՐԱՏԻՎ ԾԱՌԱՏԵՍԱԿ Է։ ՀԱՏԿԱՊԵՍ ԳԵՂԵՑԻԿ Է ՎԱՂ ԳԱՐՆԱՆԸ, ԵՐԲ ԾԱՌԸ ԱՄԲՈՂՋՈՎԻՆ ԾԱԾԿՎՈՒՄ Է ՁՅՈՒՆԱՍՊԻՏԱԿ ԲՈՒՐՈՒՄՆԱՎԵՏ ԾԱՂԻԿՆԵՐՈՎ։ ՏԱՐԱԾՎԱԾ Է ԿՈՎԿԱՍՈՒՄ, ՄԻՋԻՆ ԱՍԻԱՅՈՒՄ, ԻՐԱՆՈՒՄ, ԱՖՂԱՆՍՏԱՆՈՒՄ, ՓՈՔՐ ԱՍԻԱՅՈՒՄ։

Փոքր ծառ է սովորական նշանին․ հազիվ հասնում է 4-8 մ բարձրության, 10-40 սմ բնի տրամագծով։ Արաժեքավոր պտղատու բույս լինելու հետ նշենին նաև բարձր դեկորատիվ ծառատեսակ է։ Հատկապես գեղեցիկ է վաղ գարնանը, երբ ծառը ամբողջովին ծածկվում է ձյունասպիտակ բուրումնավետ Աֆղանստանում, Փոքր Ասիայում։

Լևոն Հարությունյանի «Քո շրջապատի ծառերը» գրքից

2. ՍՈՎՈՐԱԿԱՆ ՈՐՈՐԸ ՏԱՐԱԾՎԱԾ Է ԵՎՐՈՊԱՅՈՒՄ, ԱՍԻԱՅՈՒՄ,
ԿԱՄՉԱՏԿԱՅՈՒՄ՝ ՄԻՆՉԵՎ ՍԱՌՈՒՑՅԱԼ ՕՎԿԻԱՆՈՍ, ՍԵՎ ԾՈՎԻ ԱՓԵՐԻՆ,
ԱՆԴՐԿՈՎԿԱՍՈՒՄ, ՄԻՋԻՆ ԱՍԻԱՅՈՒՄ, ԱՆԴՐԲԱՅԿԱԼՈՒՄ ԵՎ ՕԽՈՏՅԱՆ
ԾՈՎՈՒՄ։ ՄԻՋԻՆ ՄԵԾՈՒԹՅԱՆ ՈՐՈՐ Է, ԹԵՎԵՐԸ ՄՈԽՐԱԳՈՒՅՆ՝ ՍԵՎ
ԾԱՅՐԵՐՈՎ. ՄՆԱՑԱԾ ՓԵՏՐԱՎՈՐՈՒՄԸ ՍՊԻՏԱԿ Է, ԿՏՈՒՑԸ ԵՎ ՈՏՔԵՐԸ
ՄՈՒԳ ԿԱՐՄԻՐ ԵՆ։ ԱՄՌԱՆԸ ԳԼՈՒԽԸ ՍԵՎ Է, ՁՄՌԱՆԸ՝ ՍՊԻՏԱԿ, ԱՉՔԻ
ՄՈՏ ՈՒՆԻ ԳՈՐՇ ԿԵՏ։

Սովորական որորը տարածված է Եվրոպայում, Ասիայում, Կամչատկայում՝ մինչև Սառուցյան օվկիանոս, Սև ծովի ափերին, Անդրկովկասում, Միջին Ասիայում, Անդրբայկալում և Օխոյան ծովում։ Միջին մեծության որոր է, թևերը մեխրագույն ՝ սև ծայրերով․ մնացած փոտրավորումը սպիտակ է, կտուցը և ոտքերը մուգ կարմիր են։ Ամռանը գլուխը սև է, ձմռանը՝ սպիտակ, աչքի մոտ ունի գորշ հետ։

Մարտին Ադամյանի «Հայաստանի թռչունները» գրքից

Վարժություն 2։ Գտնե՛լ, թե որ շարքերի հատուկ անունների բոլոր
բաղադրիչներն են գրվում մեծատառով։

1. ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ, ԱԿՍԵԼ ԲԱԿՈՒՆՑ, ԱՐՓԱ-ՍԵՎԱՆ
2. ԱՇՈՏ ԵՐԿԱԹ, ՎԵՐԻՆ ԱՐՏԱՇԱՏ, ԱՐԱՐԱՏՅԱՆ ԴԱՇՏ
3. ԴԱՎԻԹ ԱՆՀԱՂԹ, ԵՂԻՇԵ ՉԱՐԵՆՑ, ՀԵՌԱՎՈՐ ԱՐԵՎԵԼՔ
4. ԱՌՅՈՒԾԱՁԵՎ ՄՀԵՐ, ԼԵՈՆԱՐԴՈ ԴԱ ՎԻՆՉԻ, ՆԱՐ-ԴՈՍ
5. ԱՐԱ ԳԵՂԵՑԻԿ, ԾԻՐ ԿԱԹԻՆ, ԳԱՅԼ ՎԱՀԱՆ

Я открыл глаза, огляделся, моя хозяйка еще спала, я начал мяукать. Прошло Минут 30, а она еще спит. Я прыгнул на кровать, а оттуда вижу цветочную вазу на подоконнике. Я очень любопытно вскочил с кровати на подоконник, обошел всю вазу, а потом как бы наивно бросил ее на пол.

— Она наконецто проснулась.
— Ээээ Мусик, что ты на делал?

Я вышол из комноты, пошол на кухню, выжу колбасу на столе, я хотел уже есть еe, но тут пришла хозайка.

— Фу Мусик нельзя, иди ко мне я подкармлю тебя.

Сперва не хотел, но она сказала еще раз и я пришол.

— На возми, мой сладкий поешь.

я стал кушать. Прошло 10 минут. О уже хозяйка красится, кстати она каждый день ходит на ромоту. Она готовилась а я ждал. Минут через 10 мы вышли из дома, она пошла на роботу.

— Пока мусик, люблю тебя.

— И я тебя хозайка.

Тут меня все знают и уважают, скажам так я тут бос. Я слижу тут за порядком. Я лижал, вдруг я увидел ее.

— Крыса

Сказал я и начил охотится. Через 3 минуты она уже была у меня. Она была слишком огромная и я ришил по делиться с другом. Я зашол подезд и стал с крысой в роте подниматся в 5 этож. Стаял около двери и спал громко мяукать. Тетя Вика когда открыло дверь было в шоке. Она позвала Мурку и оставил нас одну. Мы ели ее 30 менут было очень вкусно. Кстати Мурка мой самый лучший друг. Мы стали мяукать и тетя Вика открила дверь. Мы зашли, начили играть с мячикой, все было очень круто. Через 2 часа мы вышли на улицу. Там были 4 собаки. Мы из страха поднимились на дереву.

— Эй вы, валите от сюда, это наша место, — сказал я.

— С каких пор вы нам говарите что нам делать, — сказал один из них.

— Всегда, — крикнул Мурка.

Собаки начили смеятся, они мне так бесет.

— Ооо Хазайка, ура мы спасены.

Она дастала меня и Мурку из дереви и мы пошли к Мурке. Кара дала Мурку к Вике.

— Пока Мусик

— Пока Мурка

Мы пошли в 14 этаж, там и мы жили, она открыла двер и мы зашли домой.

Я очень люблю мою жизнь, и очень силно люблю хозайку, кстати ее Кара завут. Всем пока.

Мне кажется у каждого человека есть вкус. Вкусы бывают очень разными, люди иногда дразнят из-за вкуса одежды, Но есть такие люди что одеваются как хотят и это ещё один стиль одежды, личный стиль и люди не должны дразнить их. Каждый человек должен принимать любого человека из своего окружения. Если в школе или вообще ты кого-то не принимаешь лучше держись от него подальше, ты можешь так сильно на обидеть человека, что из раннего детства У него был шрам на душе. Лучше наслаждаться в жизни и не желать зла никому.