Հնչյունափոխություն

61.

ա․կիսամյակ-կես     ե>ի

վիրաբույժ- վերք   ե>ի

վիճաբանություն- վեճ  ե>ի

իշայծյամ-էշ     է>ի

իջվածք- էջ    է>ի

զինագործ-զենք   ե>ի

դիմադրություն- դեմ  ե>ի

Սիգաճեմ- սեգ   ե>ի

Միտումնավոր – մետ   ե>ի

Հանդիսատես- հանդես   ե>ի

Վիրահատում- վերք    ե>ի

Գիսակ- գես    ե>ի

բ․վիպաստան- վեպ ե>ի

ընդդիմաց- դեմ ե>ի

Դիտարժան- դետ  ե>ի

Գիրուկ- գեր    ե>ի

Վիմագիր- վեմ-ժայռ  ե>ի

Վիրակապ- վերք ե>ի

համամիտություն- ք>x

գիսաստղ- գես — ի>ե

սիզախոտ- սեզ ե>ի

զինապարտ- զեն ե>ի

Վիլյամ Սարոյան | Գեղեցիկ սպիտակ ձիու ամառը

Վիլյամ Սարոյան | Գեղեցիկ սպիտակ ձիու ամառը

Շատ հետաքրքիր պատմվածք էր։ Պատմվածքը մի տղայի մասին էր, ում ընտանիքը շատ աղքատ էր, նրանք որքան աղքատ էին այդքան էլ ազնիվն՝ նույնիսկ ծայրահեղ դեպքում գողություն չէին արել։ Մեր հերոսը, ում անունը Արամ էր, շատ էր երազում հեծնել ձի։ Արամը ուներ մի տարօրինակ զարմիկ՝ Մուրադը։

Օրերից մի օր, կեսգիշերին, երբ Արամը քնած էր, նրա պատուհանին թակեց Մուրադը։ Արամը արթնացավ։ Երբ պատուհանը բացեց նրա առջև կանգնած էր մի մեծ ձի և Մուրադն էլ ձիու վրա։ Տղան այդ ամենը տեսնելով կարծեց, որ նա դեռ քնած է և այդ ամենը երազ է։ Տղաները հեծնեցին ձին՝ Մուրադը հիանալի էր հեծում, ինչը չէի կարող ասել Արամի մասին։

Ամբողջ գիշեր տղաները ձի հեծնեցին, իսկ երբ լույսը բացվեց, տղաները հանդիպեցին ձիու տիրոջը։ Ձիու տերը իրեց բարեկամ Ջոն Բայրոն էր, նա ճանաչելով իր ձիուն ասաց, որ եթե իրենց գերդաստանն այդքան ազնիվ չլիներ, նա կկարծեր, որ դա իր ձին է, իսկ Մուրադն ի պատասխանա ասաց, որ նրանց ձիերը զույգ են։ Ջոն Բայրոն իմանալով, որ դա նրա ձին է հեռացավ։

Հաջորդ առավոտյան տղաները ձիուն հետ տարան Ջոն Բայրոի ախոռ և հեռացան։ Կեսօրից հետո Ջոն Բայրոն գնաց Արամենց տուն, նա Արամի մորը ցույց տվեց նրա գողացված և վերադարձված ձիուն, Այն նույն ձին էր, միայն վերադառնալուց հետո ձին ավելի հանգիստ էր դարձել։

Իմ կարծիքով տղաները գողանալով ձին սխալ արեցին։ Եթե մարդ ինչ-որ բանի մասին երազում է, ապա նա պետք է նպատակ դնի իր առջև, և քայլ առ քայլ մոտենա իր երազանքին։

Ես տղաներին արդարացնում եմ նրանով, որ նրանք հանուն երազանքի գնացին այդ քայլին։

Իսկ մեղադրում եմ նրանով, որ տղանները հասան իրենց երազանքին անարդար կերպով։

Առաջադրանքներ 573 և 591

573. ա) 2x2+5x+3

      D=25-4.2.3=25-24=1

ե) x2-4x+5

    D=16-1.4.5=16-20=-4

զ) x2+6x+9

     D=36-1.4.9=36-36=0

է) x2+12x+1

     D=4-1.4.1=0

ը) -32+5x-2

   D=25-3.4.(-2)=25-(-24)=49

թ)x2+2x+2

   D=4-1.4.2=4-8=-4

591. ա) 2x2-3x-5=0

        D=9-2.4.(-5)=9-(-40)=49

բ) x2+5+1

  D=25-1.4.1=25-4=21

գ) 9x2-6x+1=0

    D=36-4.9.1=36-36=0

դ) x2+x+1=0

   D=1-4.1.1=1-4=-3

Սևանում

Օգօստոսը ես սկսեցի ճամփորդելով։ 5 օր անցկացրեցի հեքիրային Սևանում, օրերս արկածներով լի էին։

Օրը սկսվում էր «Ճամբար վերկաց» արտահայությամբ։ Լույսը չբացված մենք բոլորով շտամում էինք դեպի Սևան՝ դիմավորելու արևածագը։ Այդ ժամին Սևանի ջուրը մաքրությունից փայլում էր, ալիքները մեղմ էին, հանդարտ, կարծես մի երազային վայրում հայտնված լինեի։

Возможно, это изображение (природа и водоем)

Մենք կտրվել էինք քաղաքից, և հայտնվել էինք բնության գրկում։ Սևանալճից քիչ հեռու՝ անտառներից մեկում ապրում էինք մենք։ Գիշերները անցկացնում էինք մի հարմարավետ, մեծ վրանում, իսկ ցերկները վայլում էինք մեր շուրջը գտնվող ամեն մի ծառը։

Ճամբարի ընթացքում մենք գնացինք Օձաբերդ։ Ճանապարհը և՛ երկար էր, և՛ հաճելի։ Օձաբերդը շատ գեղեցիկ էր, այն լի էր հետաքրքիր քարերերով։ Բերդը շրջապատված էր պարիսպներով, լեռան վրայից երևում էր բոլորիս սիրելի Սևանալիճը։

Մի 2 տողով ներկայացնեմ Օձաբերդը

Թեյշեբաինի կամ Օձաբերդ ամրոցը կառուցվել է մի բարձրավանդակի վրա, որն իր ժայռոտ եզրերով հյուսիսից նայում է Սևանա լճին և արևելքից՝ զառիվայր իջնում դեպի Ալուչալու գյուղը, իսկ հարավից՝ Վարդենիսի լեռների հետ միանալով՝ գնում դեպի Կարճաղբյուր գյուղը։ Արևմուտքից սարահարթի լանջերը քիչ թեքություն ունեն։

Իսկ երեկոները անցկացնում էինք խարույկի ջուրջ, զվարճալի խաղեր խաղալով։

Սևանում ժամանակը շատ արագ էր անցնում։ Այս հինգ օրերը անցան շատ հեքիաթային, արկածային, և իհարկե անմոռանալի, դե իհարկե դժվար կլինի մոռանալ այն 5 օրերը, որ ապրեցի ընկերներիս հետ։

Արատեսում

Возможно, это изображение (один или несколько человек, люди стоят, на открытом воздухе и дерево)

Այս ամառվա հուլիսի 16-18 ես անցկացրեցի հեքիաթային Արատեսում։ Անցկացրածս օրերը հիանալի էին, դրանք լի էին ուրախությամբ և արկածներով։ Մեր առօրյան շատ հետաքրքիր էր անցնում։ Մենք խաղում էինք տարբեր խաղեր և զվարճանում։ Երկրորդ օրը ամենահետքրքիրն էր, մենք քայլեցինք Արատեսի գետի հոսքին հակառակ։ Կայն վայրեր որ անանցանելի էին թվում, բայց մեկս մյուսիս օգնելով կարողացանք հաղթահարել այն։ Քայլքի ժամանակ մենք ընկնում էինք, բայց այն մեզ չէր թողնում հանձնվել, մենք վեր էինք կենում և ավելի վստահ շարժվում։ Քայլքը ավելի վառ գույներով ներկեց մեր ճամփորդություն։

Возможно, это изображение (один или несколько человек, люди стоят и на открытом воздухе)

Երեկոներնն անցնում էին խարույկի շուրջ՝ աստղազարդ երկնքի տակ։ Բորոլս սպասում էինք կեսգիշերին, որպեսզի շնորհավորեինք մեր ճամբարականներից Դավիթի ծննդյան օրը։

Երեք օրը շատ քիչ էր, այն անցավ մեկ ակնթարթի նման։

Վայոց ձորի մարզ

Vayots Dzor portal logo.png
զինանշան

Վայոց ձորի մարզը զբաղեցնում է 2,308 կմ² տարածք (7-րդը Հայաստանի մարզերի շարքում)։ Ընդգրկում է երեք հիմնական աշխարհագրական շրջաններ` Արփայի գոգավորություն, Վայքի ծալքաբեկորավոր լեռնաշղթա (ձգվում է հարավում) և Վարդենիսի հրաբխային լեռնավահան։ Հյուսիսում սահմանակցում է Գեղարքունիքի մարզին, հյուսիս-արևելքում՝ Արցախի Հանրապետությանը, հարավ-արևմուտքում՝ Սյունիքի մարզին, հարավային հատվածում՝ Նախիջևանին, իսկ արևմուտքում՝ Արարատի մարզին։ Մայրաքաղաք Երևանին անմիջապես չի հարում։

Վայոց ձորի մարզի վարչական կենտրոնը Եղեգնաձոր համայնքն է (բնակչությունը՝ 7800 մարդ), որը հանդիսանում է նաև մարզի խոշորագույն քաղաքը։ Վարչատարածքային միավորի մյուս քաղաքային բնակավայրերն են Վայքն ու Ջերմուկը։ Վերջինս համարվում է զբոսաշրջային կարևոր նշանակություն ունեցող առողջարանային քաղաք։ Ըստ 2019 թվականի մարդահամարի տվյալների՝ մարզի բնակչությունը կազմում է 49 հազար մարդ, որը ճնշող մեծամասնությունը հայերն են (99 % և ավելի)։ Վայոց ձորը համարվում է Հայաստանի ամենաքիչ և ամենանոսր բնակեցված մարզը։

Վայոց ձորը Հայաստանի տնտեսապես ամենաթույլ զարգացած մարզերից մեկն է։ Տնտեսության առաջատար ճյուղը գյուղատնտեսությունը, որի ավանդական ուղղություններից մեկն էլ խաղողագործությունն է։ Ինքնին, Վայոց ձորը հանդիսանում է Հայաստանի խաղողագործական չորս շրջաններից մեկը, որը աչքի է ընկնում գինեգործության հազարամյա ավանդույթներով։ «Արենի» տեսակի խաղողից այստեղ պատրաստվում է նույնանուն հանրահայտ գինին։

Արատեսի դպրական կենտրոն

Վայոց Ձորի մարզի Արատես վայրում հանդիսավոր միջոցառմամբ տեղի է ունեցել դպրական կենտրոնի բացում, որը Երևանի «Մխիթար Սեբաստացի» կրթահամալիրի նախաձեռնությունն է:

Բնության գրկում շուրջտարյա կենտրոնը աշակերտներին և ուսուցիչներին կապահովի ոչ միայն բնության գրկում ճամբարային կացարաններով, այլև սերտ կապ է ստեղծում հազարամյակների պատմամշակութային ժառանգության հետ:

Այնտեղ են 10-13դդ Արատեսի վանքը, 10-րդ դարի ՍԲ Սիոն, 11-րդ դարի ՍԲ Աստվածածին եկեղեցիները, 10-16դդ խաչքարեր և բազմաթիվ այլ պատմական արժեքներ:
Արատեսի նախկին ադրբեջանաբնակ տարածքը 1990 թվականից տրամադրվել է «Մխիթար Սեբաստացի» կրթահամալիրին՝ դպրական կենտրոն կառուցելու նպատակով։

Դպրոցի ուսուցիչներից, սովորողներից կազմված ջոկատների, մասնագիտական խմբերի պարբերաբար այցերի ու մաքրման, վերանորոգման աշխատանքների շնորհիվ այսօր արդեն Արատեսն իր տարածքով ավելի բարեկարգ է ու կեցության համար պիտանի, վերանորոգվում ու վերակառուցվում են գյուղի տներն ու վերածվում ճամբարի։

Աղբյուր

Կապույտ մզկիթ

Կապույտ մզկիթ
مسجد کبود

Կապույտ մզկիթը կամ Գյոյ-ջամին կառուցել է Երևանի կիսանկախ սարդար Հուսեյն-Ալի խանը 1766 թվականին (հիջրեթի 1179 թվական)։ Մզկիթի հարավային դարպասի ճակատին դրա կառուցողը թողել է մի արձանագրություն, որի վերջում հիշատակվում են նրա անունն ու մզկիթի կառուցման թվականը։ Արձանագրության մեջ հիշատակված մզկիթի կառուցման թվականը Հովհաննես Շահխաթունյանցը կարդացել է ոչ թե 1179 (հիջրեթի), ինչպես այն կա, այլ՝ 1186 (հիջրեթի), իսկ Հենրի Լինչը նշում է, որ մուսուկլան հոգևորականները մզկիթի կառուցումը վերագրում են Նադիր շահի ժամանակներին (1736-1747 թթ.)։

Կա կարծիք, որ մզկիթի տեղում մինչ այդ կանգնած է եղել Դեֆ սուլթանի մզկիթը, որը քանդվել է Երևանի մեծ երկրաշարժի ժամանակ 1679 թվականին, ու գրեթե մեկ դար անց միայն տեղում կառուցվել է այս նորը՝ Հուսեյն-Ալի խան Քաջարի կողմից։

Խորհրդային տարիներին կրոնական կառույցների զանգվածային քանդման շրջանում Կապույտ Մզկիթը պահպանվեց մի շարք հայ մտավորականների ջանքերով, որոնց թվում էր նաև Եղիշե Չարենցի, ովքեր դեմ դուրս եկան այդ մտադրությանը և արեցին ամեն հնարավորը մզկիթը պահպանելու համար։ Մզկիթը փրկվեց ու նրանում հիմնադրեց Երևանի պատմության ու բնագիտության թանգարանը։

Հայաստանի անկախացումից հետո Իրանի կառավարության խնդրանքով մզկիթը որպես աղոթավայր՝ հանձնվել է Իրանին։ Այն վերակառուցվել է 1994-1998 թվականներին Իրանի կառավարության ջանքերով։ 2006 թվականին վերանորոգվել է գմբեթը։

2018 թվականին հայտարարվել է Կապույտ մզկիթը Յունեսկոյի համաշխարհային ժառանգության օբյեկտների նախնական ցուցակում ընդգրկելու ցանկության մասին