յարդ

1յարդ = 91,44 սմ

1յարդ = 3ֆուտ, 1ֆուտ= 12դյույմ

Անգլիական յարդը նույնպես կապված է մարդու մարմնի չափսերից: Այդ երկարությունը եղել է ներառված թագավոր Էդգարից, և հավասար էր թագավորի քթի ծայրից մինչև միջնամատի  ծայրի երկարությանը` քիթը ցցած ձեռքի կողմը: Հենց փոխվում էր թագավորը`յարդը երկարում էր, քանի-որ նոր արքան ավելի թիկնեղ էր: Այդպիսի երկարության փոփոխությունները առաջացնում էին մեծ  շփոթմունք: Դրա համար` թագավոր Հենրիխ 1-ինը օրինականացրեց մշտական յարդ:

 

նյութ մարմին ԴԱՍ.3

 

Մարմիններ Նյութեր
Սեղան, աստղ, ծառ կավ, ապակի,այլումին
Աթոռ, ծաղիկ, համակարգիչ փայտ, երկաթ, օդ
Օրգանական նյութեր Անօրգանական նյութեր
ռետին չկոտրվող ապակի աղ
Կենդանի Անկենդան մարմիններ
մարդ, շուն, վագր օդ, ջուր, ավազ

Լրացուցիչ հարցեր և վարժություններ

  1. Թվարկե՛ք նյութեր և մարմիններ (5-ից ոչ պակաս), որոնք դուք կարող եք գտնել ձեր տանը, և նշե՛ք, թե ինչի համար են նրանք օգտագործվում:                                                                                                                                                                                                                մարմիններ-սեղան          նյութ- փայտ                                                                                                             հագուստ                     կաշի                                                                                                            թուղթ                       փայտ                                                                                                            արձանիկ                 ապակի                                                                                                          բաժակ                     ապակի
  1. Անվանե՛ք որևէ իր, որը կարելի է պատրաստել տարբեր նյութերից:                                                                                                                                                                                              խաղալիք-փայտ, ապակի, կավ,ն պլասմասա, ռետին, կաուչուկ                                                                                                                                                                  
  2. Անվանե՛ք մի քանի առարկա, որոնք կարելի է պատրաստել մեկ նյութից:                                                                                                                                                                                                 սեղան, աթոռ, տուն, թուղթ, դուռ, կամուրջ,մահճակալ -փայտ                                                                                                                                                                
  3. Ապակուց պատրաստված բաժակը նյո՞ւթ է, թե՞ մարմին:                                                                                                                                                                                                                   մարմին                                                                                                                                                               
  4. Հետևյալ շարքից առանձնացրե՛ք մարմինների և նյութերի անունները՝

մարմին-ջերմաչափ, մատանի, մոմ,սեղան, դանակ,                                                               նյութ-ջուր, պարաֆին, ապարանջան, պոլիէթիլեն,արծաթ, փայտ,  երկաթ, ալյումին:

  1. Լրացրե՛ք բաց թողած նյութերի անունները.

ա)մետաղյա  լար բ) պղնձե պատառաքաղ գ) ռետինե գնդակ

դ) կավե բաժակ ե) եռկաթե քանոն զ) ապակե սեղան

7.Հետևյալ նյութերից որոնք են անօրգանական և որոնք օրգանական`

օրգանական- արծաթ,բուրդ, փայտ, երկաթ, սառույց,              անօավազ,ցեմենտ,    պողպատ,ճարպ,շաքար,ցինկ:

Անվտանգության կարուններ ԴԱՍ.2

Աշխատելու  ընդհանուր  կանոնները.

  1. Ուշադիր  լսեք  ուսուցչին  և  կատարեք  նրա  ցուցումները
  2. Քիմիայի  կաբինետում  պիտի  աշխատել  արտահագուստով, ձեռնոցներով  և  ակնոցներով: Արգելվում  է  սնունդ  ընդունել
  3. Աշխատանքային  սեղանը  պիտի  մաքուր  պահել, չպիտի  լինեն  ավելորդ  առարկաներ, որոնք  տվյալ  աշխատանքին  չեն  վերաբերվում
  4. Աշխատանքը  ավարտելուց  հետո  մաքրեք  և  կարգի  բերեք  աշխատանքային  սեղանը
  5. Խստիվ  արգելվում  է  կատարել  փորձեր, որը  չի  վերաբերվում  տվյալ  աշխատանքին, ձեռքերով  վերցնել  նյութերը, փորձել  նյութերի  համը:

Քիմիական  նյութերի  հետ  վարվելու  կանոնները.Փորձեր  կատարելու  համար  դուք  օգտագործելու  եք  տարբեր  նյութեր, որոնք  գտնվում  են  փակ  տարաներում, իսկ  հեղուկ  նյութերը  փակ  անոթներում:

  1. Փորձեր  կատարելու  համար  վերցրեք  նյութերի  փոքր  բաժիններ: Պինդ  նյութերից  սովորաբար  պահանջվում  է  թեյի  գդալի  ¼  չափ, իսկ  հեղուկներից` 1-2 մլ:
  2.  Նյութերից  վերցնելու  ժամանակ  ամանների  խցանները  սեղանի  վրա  դրեք  շրջված, այսինքն  այն  մասով, որը  չի  մտնում  ամանի  մեջ:
  3. Մի թողեք  նյութերով  ամանների  բերանը  բաց, նյութից  նմուշ  վերցնելուց  հետո  ամանի  բերանը  փակեք  և  դրեք  տեղը
  4. Չօգտագործված  նյութերը  չի  կարելի  հետ  լցնել  մաքուր  նյութի  վրա, այլ  լցրեք  այդ  նպատակների  համար  հատուկ  նախատեսված  անոթի  մեջ:
  5. Օգտվեք  միայն  այն  նյութերից, որոնց  վրա  գրված  են  անունները  և  որոնք  դրված  են  ձեր  սեղանի  վրա:
  6. Պինդ  նյութերը  ամանից  վերցրեք  միայն  չոր  գդալիկով  կամ  փորձանոթով: Մինչև  նյութերը  փորձանոթի  մեջ  յցնելը`  ստուգեք  կոտրված  չէ  արդյո՞ք  փորձանոթի  հատակը  կամ  ճաքած  չէ՞ արդյոք:
  7. Փորձեր  կատարելիս  միշտ  օգտագործեք  մաքուր  լաբորատոր  ամանեղեն:

Նախազգուշացումներ1.Աշխատելիս  նյութերը  չթափեք  ձեռքերին  և  հագուստին, հատկապես  հիմքերը  և  թթուները:

2.Փորձանոթում  լուծույթը  տաքացնելիս  կամ  եռացնելիս  անհրաժեշտ  է  օգտվել  բռնիչից: Փորձանոթի  բերանը  չի  կարելի  պահել  ոչ  իր  և  ոչ  էլ  լաբորատորիայում  ներկաների  կողմը:

3.Մի  թեքվեք  դեմքով  դեպի  փորձանոթի  բերանը, որտեղ  եռում  է  լուծույթը, այն  կարող  է  ցայտել  ձեր  դեմքին:

4.Նյութերի  հոտը  որոշելու  նպատակով  չի կարելի անոթը  մոտեցնել  դեմքին, այլ  ձեռքի  ափով  շարժում  կատարեք  անոթի  բերանից  դեպի  քիթը:

5.Թթուները  ջրով  նոսրացնելիս (հատկապես  խիտ  ծծմբական  թթուն) հիշեք  հետևյալ  կանոնը, պետք  է  թթուն  բարակ  շիթով  դանդաղ  լցնել  սառը  ջրի  մեջ  խառնելով:

     Առաջին  օգնություն. 1. Առաջին  օգնությունը  ցույց  տալ  միայն  ուսուցչի  կամ  լաբորանտի  մասնակցությամբ:

  1. Մաշկի  կամ  հագուստի  վրա  թթու  թափելիս`  այդ  տեղը  լվացեք  ջրի  շիթով  2–3 րոպե  այնուհետև  մշակեք 2–3 %-անոց

      նատրիումի  հիդրոկարբոնատի (խմելու  սոդայի)  կամ  ամոնիակի  լուծույթով:

  1. Մաշկի  կամ  հագուստի  վրա  ալկալու  թափվելիս  անմիջապես  այդ  տեղը  լվացեք  մեծ  քանակով  ջրով, հետո  բորաթթվի

 

       կամ  քացախաթթվի  1–2%-անոց  լուծույթով, վերջում  թրջոց  դրեք   կալիումի  պերմանգանատի  1–2%-անոց  լուծույթով:

Անգլերեն

My name is Brenda Foster. I am on the left in the picture. I am ten years old and I am in the fifth form. My birthday in on the first of January. I am from Santa Monica, California, USA. I am American. My phone number is 235-456-789. I live at 16 Park Street. My post code is LA 30 SM. I’ve got a sister and a brother. Their names is Gina and Paul. Gina is16 years old and Paul is only three. I’ve also got a dog. His name is Spot. He  is right in the picture. My Mum is a doctor. She works at a hospital. My Dad is a driver. He works in Los Angeles. We are all   friendly in our family.

տնային աշխատանք

1. 78 զբոսաշրջիկների համար նախատեսել էին վեցտեղանոց և չորստեղանոց նավակներ։ Յուրաքանչյուր տեսակի քանի՞ նավակ կար, եթե բոլոր զբոսաշրջիկները տեղավորվեցին 15 նավակում, և բոլոր տեղերը զբաղեցվեցին։

Լուծում

6×+ 4×(15-×)=78

6×+60-4×=78

2×+60=78

2×=78-60

2×=18

×=9

2. Երկնիշ թվին ձախից և աջից կցագրեցին 3 թվանշանը: Արդյունքում ստացվեց սկզբնականից 43 անգամ մեծ թիվ: Գտեք այդ երկնիշ թիվը։

Պատ.`43×91=3919:

3. Ո՞ր թվանշանը պետք է ձախից և աջից կցագրել 23 թվին, որպեսզի ստացված քառանիշ թիվը մեծ լինի 6000-ից և բաժանվի 3-ի։

 

4. Եռանկյան պարագիծը 62 սմ է: Նրա կողմերից մեկը 26 սմ է: Մյուս երկու կողմերից մեկը մյուսից փոքր է 3 անգամ: Գտեք եռանկյան մյուս կողմերի երկարությունները:

Լուծում

1. 62-26=36

2.36:3=12

3.36-12=24

Պատ.`12,24:

5. Գրիգորը 11 տարեկան է: Վեց տարի առաջ նրա տարիքը վեց անգամ փոքր էր հոր տարիքից: Հիմա քանի՞ տրեկան է Գրիգորը հայրը:

Լուծում

1.11-6=5

2.5×6=30

3.30+6=36

Պատ.`36:

6. Գտեք այն երկնիշ թվերի քանակը, որոնց գրության մեջ գոն մեկ հատ 2 կամ 7 թվանշան կա:

Պատ 133:

7. Երբ մտապահված թվի կրկնապատիկին գումարեցին 7, 41 ստացվեց: Ի՞նչ թվով պետք է բազմապետկել աիդ մտապահված թիվը, որ ստացված արտադրյալի և 16-ի տարբերությունը 120 լինի:

Լուծում

1.17×X-16=120

17X=136

X=136÷17

X=8

Պատ.`17,8

Գինու մասին

Հայկական լեռնաշխարհում հնուց ի վեր զարգացած է եղել խաղողի մշակումը։ Ըստ Աստվածաշնչյան հայտնի պատմության, խաղողագործության և գինեգործության հայրենիքը Հայաստանն է։ Աստվածաշնչյան լեգենդը պատմում է, որ մարդկությունը բացահայտեց գինու համը այն ժամանակ, երբ Նոյ Նահապետը ջրհեղեղից հետո Արարատլեռան ստորոտին տնկեց խաղողի առաջին որթը։

Քիմիա ԴԱՍ.1

  1. Ինչ է ուսումնասիրում քիմիան,քիմիայի ուսումնասիրման ոլորտները
  2. Քիմայան դա բնագիտական գիտություն է որը ուսումնասսիրում է նյութերը նրանց բաղադրությունը կառուցնածքը,ստացումը և կիրառումը:
  3. Ինչպիսի բնագիտական գիտություններ գիտեք
  4. Քիմիա, Ֆիզիկա, կենսաբաբություն, աշխարհագրություն, աստղագիտություն, երկրաբանություն և էկոլոգիա:
  5. Ինչ է նյութը և մարմինը
  6. Մեզ շրապատող բոլոր առարկաները կոչվում են մարմիներ:Օրինակ մարդ, աստղ քար: այն ինչից կազմվածեն ֆիզիկական մարմինները կոչվում են նյութեր:Օրինակ կավ, տուֆ, ապակի, արծաթ, ոսկի:
  7. Տնային առաջադրանքներ`Ինչ նյութերից են կազմված հետևյալ մարմինները՝քանոնը,արձանը,ամանեղենը,զարդերը  
  8. Քար, սառույց, փայտ :Ամանեղեն-կավ, արծաթ,ապակի: