Նոյեմբերի 15

1․ Գտնե՛լ փոխադարձ դերանունները։

Կախարդական մի շղթա կա երկնքում՝
Անրերևույթ, որպես ցավը խոր հոգու,
Իջնում է նա հուշիկ, որպես իրիկուն՝
Օղակելով լույս աստղեցը մեկմեկու։
Մեղմ գիշերի գեղագանգուր երազում
Այն աստղերը, որպես մոմեր սրբազան,
Առկայծում են կարոտագին երազուն՝
Հավերժաբար իրար կապված և բաժան։
Ես ու դու էլ շղթայված ենք իրարու,
Կարոտավառ երազում ենք միշտ իրար,
Միշտ իրար հետ, բայց միշտ բաժան ու հեռու
Աստղերի պես և՛ հարազատ, և՛ օտար…

2․Դո՛ւրս գրել դերանունները և խմբավորե՛լ ըստ տեսակների։ Հոլով, թիվ կամ դեմք ունեցող դերանունների դեպքում նշե՛լ դրանք։
Մկան թագավորը հրաման է տալիս, կանչում իր մոտ չղջիկին և ասում. «Ա՛յ անպիտան, դու մուկ ես, ո՞ւր ես թաքնվում, ինչի՞ տուրք չես տալիս»։ Չղջիկը բաց է անում թևերը և ասում. «Ես ինչի՞ պիտի տուրք տամ քեզ, չե՞ս տեսնում սրանք. Ես թռչուն եմ, ես որտեղի՞ մուկն եմ»։ Մկան թագավորը գրում է թռչունների թագավորին, թե այս տեսակ մի թռչուն կա. ինչի՞ դու նրանից տուրք չես վերցնում։ Թռչունների թագավորը սա որ լսում է, կանչում է չղջիկին, ասում. «Թե որ թռչուն ես, մեր օրենքը ինչի՞ ես խախտում, ինչի՞ տուրք չես տալիս»։ Չղջիկը բաց է անում բերանը, ցույց տալիս ատամները և ասում. «Ես մուկ եմ, թռչունը բա ատամներ կունենա՞»։ Թռչունների թագավորը մնում է շվարած, գլուխը կորցրած։ Այսպես չղջիկը, երկուսին էլ խաբելով, մինչև հիմա էլ իր համար հանգիստ ապրում է առանց տուրք տալու։
Արամ Ղանալանյանի «Ավանդապատում» գրքից

իր – անձական դերանուն, երրորդ դեմք, սեռական հոլով

դու – անձնական դերանուն, երկրորդ դեմք, ուղղական հոլով

ո՞ւր – հարցական դերանուն

ինչի՞ – հարցական դերանուն

ես – անձնական դերանուն, առաջին դեմք, ուղղական հոլով

քեզ – անձնական դերանուն, երկրորդ դեմք, սեռական հոլով

սրանք – ցուցական դերանուն, հայցական հոլով, հոգնակի թիվ

այս – ցուցական դերանուն

դու – անձնական դերանուն, երկրորդ դեմք, ուղղական հոլով

նրանից – անձնական դերանուն, երրորդ դեմք, բացառական հոլով

սա – ցուցական դերանուն, եզակի թիվ

3. Դո՛ւրս գրել անձնական դերանունները. կազմե՛լ նախադասություններ՝ գործածելով այդ դերանունները։
Իրար, այսչափ, նրանք, ոմն, ուրիշ, մենք, յուրաքանչյուրը, ինքը, նույնպիսի,
ամեն ինչ, ողջ, իրենք, ոչինչ, դա, ամբողջ, սա, միմյանց, ոչ մեկը, ոչ ոք, դուք,
ամենքը, մեկմեկու:

իրար- Էդիտան և Էլենը հայոց լեզվի դասին իրար դիմաց էին նստած։

նրանք- Նրանք ամեն օր միասին դասերից հետո զբոսնում են այգում։

մենք- Մենք միշտ ընկերներ ենք։

ինքը- Ինքը խաբումա։

դուք- դուք անկրկնելի գեղեցկություն ունեք։

4. Դո՛ւրս գրել ցուցական դերանունները. կազմե՛լ նախադասություններ՝ գործածելով այդ դերանունները։
Ոմն, այսչափ, ինչ-որ, դրա, մենք, յուրաքանչյուրը, ինքը, նույնպիսի, ամեն
ինչ, ողջ, իրենք, ոչինչ, դա, ամբողջ, սա, միմյանց, ոչ մեկը, ոչ ոք, դուք, մյուս,
ամենքը, միևնույն:

այսչափ- այսչափ երջանիկ ես երբևէ չեմ եղել։

նույնքան- այն խանութում գինը նույնքան էր, ինչ այս մեկում։

դա- Դա այնքան հիասքանչ էր, որ մինչ օրս հիշում եմ, և նորից ապրում իմ ապրումները։

միևնույն- Միևնույնն է ես ճիշտ եմ։

5. Ո՞ր շարքի բոլոր դերանուններ են ցուցական:
1. ողջ, ամբողջ, միևնույն, ամենայն
2. համայն, սույն, միևնույն, ինչ
3. այսպես, այդպես այնպես, որքան
4. սա, դա, նույնտեղ, այնչափ
6. Ո՞ր շարքի բոլոր դերանուններ են որոշյալ:
1. միմյանց, յուրաքանչյուր, ինչ, երբ
2. ամեն ինչ, համայն, ամեն մի, ողջ
3. որտեղ, քանի, ինչպես, ինչու
4. իրար, որերորդ, քանիսը, այլ

7. Ո՞ր շարքի բոլոր դերանուններ են հարաբերական:
1. ով, ինչ, երբ, սույն
2. ողջ, քանի, ինչու, որ
3. որտեղ, քանի, ինչպես, ինչու
4. իրար, որերորդ, քանիսը, այլ

Սպիտակուցներ

Սպիտակուցները բարձրմոլեկուլային օրգանական միացություններ են , որոնք կազմված են պեպտիդային կապով իրար միացած ալֆա-ամինաթթուներն են։Կենդանի օրգանիզմներում սպիտակուցների ամինաթթվային հաջորդականությունը որոշվում է գենետիկական կոդով սինթեզելիս հիմնականում օգտագործվում է ամինաթթուների 20 տեսակ։ Ամինաթթուների տարբեր հաջորդականություններն առաջացնում են տարբեր հատկություններով օժտված սպիտակուցներ։ Ամինաթթվի մնացորդները սպիտակուցի կազմում կարող են ենթարկվել նաև հետատրանսլյացիոն ձևափոխությունների, ինչպես բջջում ֆունկցիայի իրականացման ժամանակ, այնպես էլ մինչև ֆունկցիայի իրականացումը։ Հաճախ կենդանի օրգանիզմներում սպիտակուցի երկու տարբեր մոլեկուլներ միանում են միմյանց՝ առաջացնելով բարդ սպիտակուցային կոմպլեքսներ, ինչպիսին, օրինակ, ֆոտոսինթեզի սպիտակուցային կոմպլեքսն է։

Մեր առօրյաում կան շատ սպիտակոցներ օրինակ ձու,միս,կաթ,ձուկ,նուշ և այլն։

Հոկտեմբերի 22

. Գրի՛ր բառերով։
9, 12, 99, 50, 60, 70, 80, 100, 1938, II, III, IV։

ինը, տասներկու, իննսունինը, հիսուն, վաթսուն, յոթանասուն, ութսուն, հարյուր, հազար ինը հարյուր երեսունութ, երկրորդ, երրորդ, չորրորդ:

. Ո՞ր շարքի բոլոր թվականներն են կազմությամբ պարզ
(արմատական):
1. տասնինը, երեսուն, ինը
2. քառասուն, մեկ, հազար
3. յոթ, միլիարդ, հարյուր
4. տասը, երկու, տասնմեկ
5. ինը, միլիարդ, քսանչորս
6. տասնութ, քսանութ, հարյուր
7. տասնմեկ, երեսուն, երեք
8. տասը, երկու, տասնմեկ

ինքնաստուգում

1.Հայկական լեռնաշխարհի վերաբերյալ ո՞ր պնդումն է ճիշտ:

Զբաղեցնում է մոտ 29 հազ. կմ² մակերես:
Գտնվում է Խաղաղօվկիանոսյան գեոսինկլինալային գոտում:
Սև ծովի հարավային ափին զուգահեռ տարածվում են Արևելապոնտական լեռները:
Լեռնաշխարհից արևմուտք տարածվում է Իրանական բարձրավանդակը:

2.Տրվածներից ո՞րն է Հայկական լեռնաշխարհի ծալքաբեկորավոր լեռներից:

Թոնդրակ
Հայկական պար
Վարդենիսի
Բյուրակն

3.Տրվածներից ո՞րն է Հայկական լեռնաշխարհի գործող հրաբուխներից:

Սիփան
Նեմրութ
Արագած
Մասիս

4.Հայկական լեռնաշխարհի դիրքը շրջապատում գտնվող խոշոր աշխարհագրական օբյեկտների նկատմամբ կոչվում է .

համաաշխարհագրական դիրք
միկրոաշխարհագրական դիրք
տնտեսաաշխարհագրական դիրք
քաղաքաաշխարհագրական դիրք

5.Ո՞ր լիճն ունի սառցադաշտային ծագում:

Սևանա
Քարի
Վանա
Արփի

6. Տրված երկրներից որի՞ հետ է սահմանակցում Հայաստանի Հանրապետությունը

Իրաք
Սիրիա
Իրան
Ռուսաստանի Դաշնություն

7. Հայկական լեռնաշխարհի կլիմայի վերաբերյալ ո՞ր պնդումն է ճիշտ:

Հայկական լեռնաշխարհ են թափանցում արևմուտքից բարեխառն օդային զանգվածները:
Տարվա ընթացքում ամենաքիչ ամպամած օրերը լինում են Իջևանում:
Տարվա ընթացքում տեղումների նվազագույն քանակը լինում է գարնան ամիսներին:
Ձմռան ամիսներին լեռնաշխարհ են թափանցում արևադարձային օդային զանգվածները:

8.Ո՞ր ծովի ավազանին են պատկանում Արաքս և Կուր գետերը:

Պատասխան——————————————————

9.<<Գետ- ակունք >> զույգերից ընտրել սխալը:

Արևմտյան Եփրատ — Ծաղկավետ լեռներ
Արաքս- Բյուրակն լեռնազանգված
Արածանի – Ծաղկանց լեռներ
Սիգրիս – Վասպուրականի լեռներ

10․ Որ շարքում են տրված հրաբխային ծագում ունեցող լեռնագագաթները

Մարութա, Ջիլո, Կապուտջուղ 3. Սիփան, Ծղուկ, Սրմանց
Առնոս, Ավրին, Արսիան 4. Գոմշասար, Թեծ լեռ, Սուկավետ

11. Հայկական հրաբխային բարձրավանդակի կենտրոնական մասի մեջ չի մտնում.

1.Կարսի սարահարթը 2. Սյունիքի բարձրավանդակը

3.Գեղամա լեռնավահանը 4.Արարատ լեռնազանգվածը

12․ Գրել հայկական լեռնաշխարհի բնական պայմանների գլխավոր առանձնահատկությունները:

Այն բնական պայմանների յուրօրինակ համալիր է, ֆիզիկաաշխարհագրական առանձին միավոր։ Բարձրավանդակն աչքի է ընկնում մակերևույթի ինքնատիպ երիտասարդ հրաբխային լանդշաֆտով ու միջլեռնային գոգավորություններով, բարձրլեռնային լճերով ու արագահոս գետերով, ցայտուն արտահայտված վերընթաց գոտիականությամբ։

13.Գրել ՀՀ մարզերն իրենց մարզկենտրոններով

1.Արագածոտն- Աշտարակ
2.Արարատ- Արտաշատ
3.Արմավիր-Արմավիր
4.Գեղարքունիք-Գավառ
5.Կոտայք-Հրազդան
6.Լոռի-Վանաձոր
7.Շիրակ-Գյումրի
8.Սյունիք-Կապան
9.Տավուշ-Իջևան
10.Վայոց Ձոր-Եղեգնաձոր

14․ Թվարկե՜ք օգտակար հանածոների նշանավոր հանքավայրերն ու գլխավոր հանքատեսակները ․

․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․

15․ Թվարկել և գնահատել Հայաստանի Հանրապետության տնտեսաաշխարհագարական դիրքի և քաղաքաաշխարհագրական դիրքի մեզ համար նպաստավոր և ոչ նպաստավոր հանկանիշները։

………………………………………………………………………………………………………………………………………………………

Առաջին Համաշխարհային պատերազմը և հայերը

Ներկայացնել համաշխարհային պատերազմի կարևոր իրադարձությունները։

1914 թվականի հունիսի 28-ին բոսնիացի սերբ ազգայնական Գավրիլո Պրինցիպը Սարաևոյում սպանել է Ավստրո-Հունգարիայի թագավորության գահաժառանգ Ֆրանց Ֆերդինանդին, ինչը հանգեցրել է Հուլիսյան ճգնաժամին։ Դրան ի պատասխան՝ Ավստրո-Հունգարիան վերջնագիր է ներկայացրել Սերբիային, սակայն վերջինս հրաժարվել է կատարել ավստրիացիների պահանջները։

Ֆրանսիայի ու Ռուսաստանի դեմ երկու ճակատով պատերազմող Գերմանիան նպատակ է ունեցել իր հիմնական ուժերը կենտրոնացնել Արևմտյան ճակատում, որպեսզի հաղթի Ֆրանսիային չորս շաբաթվա ընթացքում, ինչից հետո ուժերը կտեղափոխվեին Արևելյան ճակատ, նախքան Ռուսաստանը կհասցներ կատարել լրիվ զորահավաք. հետագայում այն հայտնի է դարձել որպես Շլիֆենի նախագիծ ։ Օգոստոսի 2-ին Գերմանիան պահանջել է ազատ անցում Բելիգայի տարածքով, ինչն էական նշանակություն ուներ Ֆրանսիայի նկատմամբ արագ հաղթանակ տանելու գործում ։ Երբ Բելգիան մերժել է, գերմանական ուժերն օգոստոսի 3-ի վաղ առավոտյան ներխուժել են Բելգիա և նույն օրը պատերազմ հայտարարել Ֆրանսիային. Բելգիայի կառավարությունը վկայակոչել է 1839 թվականին կնքված Լոնդոնի պայմանագիրը, և դրանում նշված պարտավորության համաձայն Բրիտանիան օգոստոսի 4-ին պատերազմ է հայտարարել Գերմանիային։

Ինչ դերակատարում ունեցավ Հայ ժողովուրդը առաջին համաշխարհային պատերազմի ժամանակ

1914 թվականի օգոստոսի 1-ին բռնկված համաշխարհային պատերազմը հայ ժողովրդի մեջ որոշակի հույսեր արթնացրեց՝ ռուսական զենքի օգնությամբ ազատագրելու Արևմտյան Հայաստանը թուրքական լծից և վերականգնելու պետականությունը։ Հայ հասարակական-քաղաքական շրջաններն ու ազգային կուսակցությունները պատերազմը հայտարարեցին արդարացի և իրենց անվերապահ աջակցությունը հայտնեցին Անտանտի քաղաքականությանը։ Դրան շատ բանով նպաստեց Ռուսաստանի պաշտոնական շրջանակների՝ պատերազմի մեջ մտնելու գլխավոր նպատակ Արևելքի քրիստոնյաների «ազատագրումը» ազդարարելը ։

Նյութի հատկությունները

Նյութի հատկություն է կոչվում այն հատկանիշները կամ բնութագրիչները որոնցով նյութերը կամ նման են իրար կամ տարբեր են ։Նյութի ֆիզիկիական հատկությունները դիտարկում են կամ չափում են առանց նոր նյութ ստանալու։

համը,հոտը-ֆիզիոլոգիական գույնը-ֆիզիկական

ագրեգատային վիճակ-ամորֆ,պինդ,գազային,

նյութի խտությունը կարևոր ֆիզիկական հատկությունն է

նյութի քիմիական հատկությունը քիմիական ռեակցիաների փոխարկումների մասնակցելու ընդունելությունն է։Երբ առաջանում են նոր նյութեր նոր առաջանում են ֆիզիկակաան և ֆիզիոլոգիական հատկություններ են ձեռք բերում։

Նյութի ֆիզիոլոգիական հատկությունը նյութի ազդեցությունն է կենդանի օրգանիզմի վրա դրական կամ բացասական։

Լաբարատոր փորձ այրման ռեակցիաներ

Կատարեցինք փորձեր

1 փորձ

Պետք է վերցրցնել սպիրտայրոցը վառել այնուհետև սովորողները պետք է սովորեն, թե ինչպես փակել սպիրտայրոցի բերանը չայրելով ձեռքերը։

2 փորձ

Պետք վերցրցնել մագնեզիումը, լցնել մի տարաի մեջ, այնուհետև վերցրել բռնելու հարմարանք և վերցնել մագնեզիումից 1 հատ երկար, որպեսզի լավ վարվի ։ Մենք սպիրտայրոցը և բռնելու հարմարանքով բռնած մագնեզիումը պահեցինք սպիրտայրոցի վրա հեռու պահելով դեմքը որպիսի չվնասենք և ձեռքերը և աչքերը։ Պահեցինք գրեթե 1 րոպե այնուհետև, նա սկսեց վառվել կարծես սպիտակ լազերի լույս արձակեր։

C₂H₆ 0+O₂+2 C O₂+H₂O+Q Էթանոլ սպիրտ

4P+5O₂— 2P₂ O₅+Q փայտ

2Mg+O₂->2Mg O+Q մագնեզիում

Միացման

Օքսիդացման ռեակցիա

Ջերմազատիչ

STUDY CORNER 1

Ex.1

1. Funnily
2.hard-worker

5.Help fool

Ex.2

6.Up

7.Out with

8.For

9.After
10. on, with

Ex.3

11.From
12.in
13.of
14.To.
15.in

Ex. 4

16.Plays

17.Give

18.Do, live

19.Is, coming

20.Don’t play

Ex.5

21. He often sends me e-mails.
22.I never write letters.
23.She always phones me after school.
24. I hardly ever use the internet.
25. We usually meet at the station.

Ex.6

26.Rachel doesn’t like basketball.
27.She loves computer.
2She can’t stand dancing.
She doesn’t mind chess.
She likes swimming.

He often sends me e-mails.
I never write letters.
She always phones me after school.
I hardly ever use the internet.
We usually meet at the station.

Rachel doesn’t like basketball.
She loves computer.
She can’t stand dancing.
She doesn’t mind chess.
She likes swimming.

English

Սեպտեմբեր ամսվա Հաշվետվություն

Մրջյունի հոգնածությունը

Մի անգամ երեկոյան մրջյունն ու սկյուռիկը
Նստած էին ճյուղին, Սկյուռիկի տան դռան մոտ։ Լուսինը երևաց։ Սկյուռիկն ու մրջյունը ուտում էին մեղրով քաղցր հաճարենու ընկյուզները։ Նրանք երկար լռում էին։ Հետո մրջյունը հարցրեց.Դու երբե՞ք ինձնից չես հոգի, Սյուռիկ:

Ե՞ս, — կրկին հարցրեց Սկյուռիկը,- Ոչ, ինչ ես ասում։
Մրջյունը լռեց, իսկ հետո հարցրեց.
-Դա ամբողջովին կարող է կատարվե՞լ:
-Ոչ, — առարկեց Սկյուռիկը, — Չի կարող։ Ինչպե՞ս կարող եմ ես հոգնել քեզնից։

Նույնիսկ շատ հնարավոր է, — ասաց մրջյունը,- ամեն ինչից հոգնում ես: Աշխարհում ամեն ինչն է հոգնեցնում։ Քեզ երբևէ՞ հոգնեցնում են հաճարենիների ընկյուզները։

Հաճարենիների ընկյուզնե՞րը, — կրկնեց Սկյուռիկը։
Նա խորը մտածեց, բայց չկարողացավ հիշել, որ նրան հոգնեցնում են հաճարենու ընկյուզները։
-Բայց ինչպես իմանա,- մտածեց նա։
-Չէ, դու երբեք էլ չես հոգնեցնի ինձ, — ասաց նա։

Վայ, — ասաց մրջյունը։
Երկար ժամանակ նրանք լուռ էին: Մառախուղի բարակ փետուրները թփերից դանդաղորեն բարձանում էին դեպի ծառերը և անհետանում անտառում։

Ես երբեմն հոգնում եմ ինքս ինձնից, — վերջապես ասաց մրջյունը, — դու չէ՞:

Իսկ հենց ի՞նչն է քեզ հոգնեցնում, — հետաքրքրվեց Սկյուռիկը։

Ես չգիտեմ, — պատասխանեց մրջյունը,- ուղակի հոգնում եմ։ Ամբողջությամբ։
Սկյուռը երբևէ այդպիսի բան չէր լսել։ Նա քորեց իր ականջի հետևը և մտածեց ինքն իր մասին։ Երբ ինքը երկար ժամանակ մտածեց իր մասին, հանկարծակի իսկապես հոգնեց ինքն իրենից։ Դա տարօրինակ զգացողություն էր։
-Այո, -ասաց նա, — հիմա ես նույնպես եմ հոգնել ինձնից։
Մրջյունը հասկանալով գլխով արեց։ Եղավ տաք երեկո։
Հեռվում ծառի վրայից բուն ի չոր բան էր բղավում, երկնքում կախված էր լուսինը, մեծ և կլոր: Մրջյունը և սկյուռիկը լուռ էին, և հանգստանում էին ինքն իրենցից: Ժամանակ առ ժամանակ նրանք, խորը շունչ էին քաշում, խոժոռվում էին ունքերը և կրծոտում էին մեղրով ընկյուզները։ Ու միայն շատ ուշ , երբ լուսինը արդեն գլորվեց, նրանք հանգստացան և քնեցին։

Սեպտեմբերի 7, Հնչյունափոխություն

Սեպտեմբերի 8, ի ձայնավորի հնչյունափոխությունը

Սեպտեմբերի 10 Ու և ը ձայնավորների հնչյունափոխություն

Սեպտեմբերի 13 Երկհնչյունների հնչյունափոխություն

Սեպտեմբերի 15 Էջ 73, առաջադրանք 74, 75

Սեպտեմբերի 17 Թարգմանական աշխատանք

Սեպտեմբերի 22 Գոյական

Սեպտեմբերի 24 Թարգմանական աշխատանք

Սեպտեմբերի 25 Գոյական

Սեպտեմբերի 27 Գույական

Սեպտեմբերի 25 Գոյական