​Ջրային տրանսպորտի ոլորտում ինտեգրման զարգացման նպատակով մշակվել էԵվրասիական տնտեսական միության մասին 2014 թվականի մայիսի 29-ի պայմանագրի (այսուհետ՝ Միության մասին պայմանագիր) «Արձանագրություն համակարգված (համաձայնեցված) տրանսպորտային քաղաքականության մասին» 24-րդ հավելվածի «Ջրային տրանսպորտը» IV բաժինը։

Միության մասին պայմանագրի 24-րդ հավելվածի 15-րդ և 16-րդ կետերով նախատեսվել է իրագործվող համակարգված (համաձայնեցված) տրանսպորտային քաղաքականության շրջանակներում ջրային տրանսպորտի զարգացում և անդամ պետությունների կողմից նավագնացության մասին միջազգային պայմանագրի կնքում։

Միության մասին պայմանագրի 24-րդ հավելվածի 15-րդ կետի իրագործման նպատակով՝ «Ջրային տրանսպորտ» բաժինը նախապատրաստվել և ներառվել է («Ծովային տրանսպորտ» և «Ներքին ջրային տրանսպորտ» ուղղությունների հետ միասին) Բարձրագույն Եվրասիական տնտեսական խորհրդի 2016 թվականի դեկտեմբերի 26-ի N 19 որոշմամբ հաստատված՝ Համակարգված (համաձայնեցված) տրանսպորտային քաղաքականության հիմնական ուղղությունների և իրագործման փուլերի (ՀՏՔՀՈՒ) մեջ։.

Եվրասիական միջկառավարական խորհրդի 2017 թվականի հոկտեմբերի 25-ի N 3 որոշմամբ հաստատվել է Համակարգված (համաձայնեցված) տրանսպորտային քաղաքականության հիմնական ուղղությունների և իրագործման փուլերի (ՀՏՔՀՈՒ) իրականացման միջոցառումների 2018-2020 թվականների ծրագիրը («ճանապարհային քարտեզը»), այդ թվում՝ ծովային տրանսպորտի և ներքին ջրային տրանսպորտի մասով։

Միության մասին պայմանագրի 24-րդ հավելվածի 16-րդ կետի իրագործման նպատակով Եվրասիական տնտեսական հանձնաժողովի հարթակում 2014 թվականի օգոստոսից մինչ այժմ անցկացվում են Նավագնացության մասին համաձայնագրի նախագծի նախապատրաստման միջոցառումներ։

Նավագնացության մասին համաձայնագրի նախագծին հավանություն է տրվել Եվրասիական տնտեսական հանձնաժողովի Կոլեգիայի 2015 թվականի սեպտեմբերի 22-ի N 120 որոշմամբ, Եվրասիական տնտեսական հանձնաժողովի Կոլեգիայի 2017 թվականի սեպտեմբերի 19-ի N 127 կարգադրությամբ,  Եվրասիական տնտեսական հանձնաժողովի, խորհրդի 2017 թվականի հոկտեմբերի 2-ի N 31 կարգադրությամբ, Եվրասիական տնտեսական հանձնաժողովի խորհրդի 2017 թվականի նոյեմբերի 10-ի N 34 կարգադրությամբ։ Ընդունվել է միջկառավարական մակարդակով Նավագնացության մասին համաձայնագրի նախագծի ստորագրման հարցով Եվրասիական միջկառավարական խորհրդի 2017 թվականի հոկտեմբերի 25-ի N 14 հանձնարարությունը։

Ջրային տրանսպորտի հարցերով աշխատանքն իրականացվում է Տրանսպորտի և ենթակառուցվածքի հարցերով խորհրդատվական կոմիտեի ջրային տրանսպորտի հարցերով ենթակոմիտեի, Տրանսպորտի և ենթակառուցվածքի հարցերով խորհրդատվական կոմիտեի, Տրանսպորտի ոլորտում անդամ պետությունների լիազորված մարմինների ղեկավարների խորհրդակցության (Նախարարների խորհրդակցության) շրջանակներում։

Տրանսպորտի և ենթակառուցվածքի վարչությունը ջրային տրանսպորտի հարցերով փոխգործակցություն է իրականացնում ՄԱԿ ԵՏՀ ՆՏԿ հետ։​

1․  Ներկայացնել տարբեր երկրների զատկական տոնի ավանդույթները։

Իտալիա

Սուրբ զատիկը Իտալիայում համարվում է ամենահայտնի և ամենասիրելի տոնը։ Հռոմի գլխավոր հրապարակում հարյության կիրակի օրը հավաքվում են հազարավոր մարդիկ, որպեսզի ունկնդրեն Պապի շնորհավորանքը։ Սուրբ Զատիկ տոնելու ավանդույթը Իտալյայում ունի դարերի պատմություն։ Օրինակ առաջներում Սուրբ Զատկի տոնին Իտալիայում եղել է ավանդույթ տոնի նախօրեին եկեղեցում վառված  կրակը տուն տանել ջահի օգնությամբ։

Ժամանակակից Իտալիաում  ընդունված է Զատկական սեղան գցել, դա անպայման խաշած ձու է, ապխտած երշիկ և ոչ քաղցր պանրային թխվածք։ Կամ էլ                          Կազելլո — նեապոլիտանական աղի թխվածք՝ ձվով, պանրով և երշիկով։ Կամ նույն նեապոլիտանական պաստեռռա թխվածքը ռիկոտտոյով և  ներծծված ցորենով։Չնայած այն բանին, որ դա ամենահամեղ, բայց ծանր աղանդերը թխում են ամբողջ տարին, պաստեռռան այլ ուտեստներից ամենալավն է խորհրդանուշում Հարյությունը։

 

Ավստրալիա

Սուրբ Զատկի գլխավոր խորհրդանիշը Աստրալիայում նապաստակը չէ այլ Բիբլին։ Հենց նրա պատկերն է զարդարում զատկական հուշանվերները։ ԻՆչ վերաբերվում է ավանդական հյուրասիրությանը, ավստրալացիների զատկական սեղանը չի շրջանցվում առանց տապակած ոչխարի մսի կամ ճուտիկի, այդ թվում և տորթ բեզեի՝  զարդարված մրգերով։ Սուրբ Զատիկը Ավստրալիայում նշում են բնության գրկում, քանի որ ավստրյալացիները հավատում են որ այդ տոնին մաքրվում է օդը իսկ ջուրը ակունքներում ձեռք է բերում հատկություն նման սուրբ ջրի։Բացի այդ Սուրբ Զատկին Ավստրյալայում անցկացվում է մեծ օդապարիկների ամենամյա փառատոն, զատկի ձվի տեսքով պատրաստված։

 

Անգլիա

Սուրբ Զատիկը գլխավոր կրոնական տոնն է Բրիտանիայում։ Այս երկրում կա ավանդույթ հյուրասիրել մեկ մեկու ձու, բայց ոչ հավի, այլ շոկոլադե՝ կարամելային միջուկով։ Այդուհանդերձ  Քեյթ Միդլթոնի հայրենիքում գոյություն ունի զատկական ավանդույթ՝ նոր հագուստ կրել։ Դա խորհրդանշում է բնության արթնանալը և նոր կյանքի սկիզբը։

 

2․ Պատրաստել հետաքրքիր տեսաֆիլմ Հայաստանի Հանրապետության զատիկի տոնի անցուդարձից

https://www.youtube.com/watch?v=SPvIcNmlI3A&t=84s

 

3․ Համեմատել Հայաստանի հանրապետության և տարբեր երկրների զատկական ավանդույթները, նշել գլխավոր տարբերությունները ։

Ֆրանսիայում մեծ հարյության տոնին ուղիղ հրապարակի կենտրոնում պարաստում են հսկայական ձվածեղ։ Ուտոստի վրա միջինը ծախսվում է մոտավորապոս 4500 ձու և մի քանի հարյուր կգ. միս։ Բացի այդ Սուրբ Զատկի օրը այստեղ բոլոր փողոցներում վաճառվում է միլիոնավոր շոկոլադե ֆիգուրներ՝ նապաստակի, ճուտիկի, զանգակի, ձվի, և այլ տոնի խորհրդանիշ համարվող թալիսմաների տեսքով։ Եթե ֆրանսյացիները   Սուրբ Զատկի կիրակին լսում են զանգի ղողանջը, նրանք գրկախառնվում և համբուրվում են։ Ֆրանսիացիներն ասում են, որ զանգի ղողանջը Հռոմի Պապի այցելությունն է։

Իսկ Հայաստանի Սուրբ Զատիկը տարբերվում է Ֆրանսիայի Սուրբ Զատիկից, ֆրանիացիները զատկի հետ կապված շոկոլադե քաղցրավենիքներ են գնում, իսկ Հայաստանու ամողջ ժողովուրդը գնում է եկեղեցի Սուրբ ջուր բերելու։

Ես կցանկանայ մեկսիկայի սովորույթը հայաստանում իրականացնել։

Սուրբ Զատիկը Մեքսիկայում  տոնում են գրեթե երկու շաբաթ։ Կրքոտ ուրբաթ սկվում է զատկական դիմակահանդես  շքեղ դետալներով Քրիստոսի տանջանքներով, պարերով և հրավառությամբ։ Փողոցներում կախվում են բազմազան թղթերից շղթաներ։Իսկ Շաբաթ օրը կախում են Հուդայի թղթե տիկնիկը որից կախում են փոքրիկ պայթուցիկներ։ Օրվա վերջում այդ տիկնիկներին պայթեցնում են։

երկրի բնակիչները այդ մեծ տոնին լուրջ  են պատրաստվում պահում են ծոմ, կրում են զրկանքներ։ Մեկսիկացիները հավատում են, որ ով ինքն իր վրա զգում է Քրիստոսի տանջանքները՝ Գողգոթային ճանապարհին, կդառնա ավելի բարի, զգայուն ուրիշի ցավի նկատմամբ և այդ բոլորի շնորհիվ՝ ավելի երջանիկ։ Հենց Սուրբ Զատիկն Մեքսիկայում  ինքնին լուսավորվում է ուրախությամբ և խաղաղությամբ և ընտանեկան հանգիստ հավաքույթներով։

 

 

 

Դասի հղումը 

1.Որո՞նք են անասնապահության զարգացման նախադրյալները:
Անասնապահության զարգացման նախադրյալներն են հողատարծքը, ֆերմաները, բուսածածք, արոտավայրեր, կլիմա:

2.Ի՞նչ կապ ունի անասնապահությունը տնտեսության մյուս ճյուղերի հետ:
Անասնապահությունը մթերք և սնունդ է տալիս թեթև արդյունաբերությանը, սպասարկման տնտեսությանը, հումք է տալիս արդյունաբերությանը:

3.Նշել այն երկները, որտեղ առաջատար են անասնապահության հետևյալ ճյուղերը՝ ոչխարաբուծություն-Ավստրալիա, Ղազախստան, Նոր Զելանդիա, Չինաստան
խոզաբուծություն-Չինաստան, Գերմանիա, Ռուսաստան, Լեհաստան, Ֆրանսիա, Ուկրաինա, ԱՄՆ, Բրազիլիա
խոշոր եղջերավոր անանսապահություն-Հնդկաստան, Բրազիլիա, Չինաստան, ԱՄՆ
ձիաբուծություն-Ասիական երկրներ
ձնկորսություն-ԱՄՆ, Բրազիլիա, Չինաստան, Հնդկաստան, Ռուսաստան, Կանադա, Աֆրիկա մայցամաքի պետություններ

Դասի հղումը

1.Որո՞նք են բուսաբուծության զարգացման նախադրյալները:

Բուսաբուծության զարգացման գլխավոր նախադրյալները ջերմությունն է, կլիման, հողը, խոնավությունը:

2.Ի՞նչ կապ ունի բուսաբուծությունը տնտեսության մյուս ճյուղերի հետ:
Բուսաբուծությունը հումք է տալիս արդյունաբերությանը, այսինքն արդյունաբերությանը մեծ մասի հումքը բուսաբուծությունն է: Սպասարկման տնտեսությանը բուսաբուծությունը տալիս է սնունդ, որը գնում է համաշխարհային շուկա և վերջում հասնում է սպառողին: Բուսաբուծության շնորհիվ հայտնաբերվում են նոր դեղաբույսեր և այլն:

Նշեք հետևյալ բույսեր մշակող առաջատար երկրները.
Բրինձ, ցորեն, բամբակ, թեյ, սուրճ կակաո, խաղող, եգիպտացորեն:

Բրինձ-Չինաստան, Հնդկաստան, Ինդոնեզիա, Բանգլադեշ, Վիետնամ
Ցորեն-Չինաստան, ԱՄՆ, Հնդկաստան, Ռուսաստան, Ֆրանսիա, Կանադա:
Բամբակ-Չինաստան, Հնդկաստան, ԱՄՆ
Թեյ-Հնդկաստան, Չինաստան, Շրի Լանկա
Սուրճ-Բրազիլիա, Կոլումբիա
Կակաո-Կոտ Դիվուար, Գանան, Սենեգալ
Խաղող-Իտալիա, Ֆրանսիա, Իսպանիա
Եգիպտացորեն-ԱՄՆ, Չինաստան, Բրազիլիա

Դասի հղում։

1.Որո՞նք են գյուղատնտեսության զարգացման նախադրյալները:

Առաջին հերթին դրանք բնակլիմայական պայմաններն են` ընդարձակ արոտավայրերի և բնական խոտհարքների առկայությունը` որպես գյուղատնտեսական կենդանիների կեր մատակարարող բնական հիմք, ինչպես նաև բնակչության խտությունը, երկրի տնտեսական զարգացման մակարդակը և համանման տնտեսական, ինչպես նաև սոցիալական այլ գործոններ:Գյուղատնտեսության զարգացման համար մարդիկ կատարում են հողերի բարելավման բազմաբնույթ աշխատանքներ, գերխոնավ հողերի չորացում, չոր հողերի արհեստական ոռոգում, քարքարոտ հողերի քարամաքրում և այլն

2.Ի՞նչով է գյուղատնտեսությունը տարբերվում տնտեսության այլ Ճյուղերից:

Քանի որ այն տարածված է ամբողջ երկրագնդով և նրա համար հարկավոր է միայն հող, իսկ այլ ոլորտներում ամենաքիչը հարկավոր է մեքենաներ, հատուկ սարքեր:

Ի՞նչ կապ ունի գյուղատնտեսությունը արդյունաբերության այլ ճյուղերի հետ, բերել օրինակներ

Գյուղատնտեսության շնորհիվ ստանում են մթերքներ, որոնք արդյունաբերության շնորհիվ հասնում են մարդուն, կամ սպառողին: Առանց գյուղատնտեսության չէր կարող զարգանալ արդյունաբերությունը:

Ի՞նչով են իրարից տարբերվում գյուղատնտեսության զարգացման ինտենսիվ և էքստենսիվ ուղղությունները, բերել օրինակներ: 

Ի՞նչով են իրարից տարբերվում գյուղատնտեսության զարգացման ինտենսիվ և էքստենսիվ ուղղությունները, բերել օրինակներ:

Գրել հետևյալ երկրներում գերիշխող դավանանքը՝ նշելով նաև համաշխարհային կրոնի ուղղությունը. Արգենտինա, Իսրայել, Ճապոնիա, Չինաստան, Ռուսաստան, Ֆրանսիա, Կանադա, ԱՄՆ, Իրան, Սաուդյան Արաբիա, Ալժիր, Նիգեր, Վիետնամ, Նիդերլանդներ, Կազախստան, Ուկրաինա, Թուրքիա, Ուրուգվայ, Վրաստան, Բրազիլիա, Ավստրալիա, Մոնղոլիա, Հունաստան, Լեհանստան, Հս. Կորեա, Հայսատան:

կրոնական կազմը։ Աշխարհի ժողովուրդները դավանում են տարբեր կրոններ։ Սակայն ամենամեծաքանակ հետեւորդներն ունեն երեքը՝ քրիստոնեությունը, մահմեդականությունը (իսլամ) եւ բուդդայականությունը (կամ բուդդիզմը)։ Դրանք համարվում են համաշխարհային կրոններ։

Քրիստոնեությունն ունի մի քանի ուղղություն։ Գլխավոր ուղղություններն են կաթոլի-կությունը, ուղղափառությունը եւ բողոքականությունը։ Մահմեդականություն դավանողների թիվը շուրջ 1,2 մլրդ է։ Նրանք բնակվում են Հյուսիսային Աֆրիկայում եւ Հարավարեւմտյան ու Կենտրոնական Ասիայում։ Նրա երկու ուղղություններն են սուննիզմըեւշիիզմը։ Մահմեդականների թվով առաջին երկիրը Ինդոնեզիան է: Երրորդը բուդդայականությունն է (կամ բուդդիզմը),որի հետեւորդների թիվը աշխարհում հասնում է շուրջ 400 մլն-ի (Հարավարեւելյան եւ Արեւելյան Ասիա, Մոնղոլիա)։

Արգենտինա-Քրիստոնեություն,

Իսրայել-հուդդայականություն,

Ճապոնիա-բուդդայականություն,

Չինաստան-բուդդայականություն,

Ռուսաստան-Քրիստոնեություն,

Ֆրանսիա-Քրիստոնեություն,

Կանադա-Քրիստոնեություն,,

ԱՄՆ-Քրիստոնեություն,

Իրան-մահմեդականություն

Սաուդյան Արաբիա-մահմեդականություն,

Ալժիր-մահմեդականություն,

Նիգեր-մահմեդականություն,

Վիետնամ-բուդդայականություն,

Նիդերլանդներ-մահմեդականություն,

Կազախստան-մահմեդականություն,

Ուկրաինա-Քրիստոնեություն,

Թուրքիա-մահմեդականություն,

Ուրուգվայ-Քրիստոնեություն,,

Վրաստան-Քրիստոնեություն,

Բրազիլիա-Քրիստոնեություն,

Ավստրալիա-Քրիստոնեություն,

Մոնղոլիա-մահմեդականություն

Հունաստան-Քրիստոնեություն,

Լեհաստան-Քրիստոնեություն,

Հս. Կորեա-բուդայականություն

Հայսատան-Քրիստոնեություն

Ուրվագծային քարտեզի վրա նշել 5 բազմազգ (պոլիեթնիկ) և 5 միազգ  (մոնոէթնիկ) երկիր:

Բազմազգ – ԱՄՆ, Կանադա, Բրազիլիա, Ռուսաստան, Չինաստան

Միազգ – Հայաստան, Ալժիր, Իսլանդիա, Ճապոնիա, Իրան

1. Ռասաների տարածման շրջանները

Տարբեր արտաքին հատկանիշներ ունեցող մարդկանց ընդունված է խմբավորել 4 մեծ ռասաներում՝ եվրոպեոիդ, մոնղոլոիդ, նեգրոիդ եւ ավստրալոիդ, այժմ արդեն խառը և անցումային։