1.Заполните пропуски словами:



неравенство, вредно, рабство, человечество, когда бы то ни было, почти,

расписание, надёжный, прибыльный, полезно, очевидно,

похоже, превратить, снижать, постараться,

составлять, спросить, попросить

1) Мы попросили официанта принести нам счёт.

2) – Откуда ты узнала, что нам хочет сказать босс?

– По-моему, это было очевидно !

3) Сергей – хороший специалист, надёжный друг и просто интересный человек.

4) Финансовый директор очень занят, он составляет бюджет на следующий год.

5) На старой работе Лена много работала, а зарабатывала мало. «Это было почти как рабство !» – вспоминает она.

6) Каждую чёрную пятницу мы снижаем цены на всё!

7) Социально-экономическое неравенство в современном обществе растёт, разница меду богатыми и бедными становится всё больше и больше.

8) Даже учёные не знают, с какими проблемами столкнётся человечество в ближайшие 100 лет.

9) Какой бизнес сейчас самый прибыльный ? Я хочу инвестировать в него.

10) Мне кажется, это лучший писатель из всех, кто когда бы то ни было писал фантастику.

11) Антон дольше всех работает в нашей компании: почти 20 лет.

12) В университете у нас было неудобное расписание: занятия каждый день начинались и заканчивались в разное время.

13) Курить вредно для здоровья, а заниматься спортом – полезно .

14) «Когда вы планируете брать отпуск?» – спросил руководитель.

15) Я очень хочу вам помочь, поэтому постараюсь сделать всё, что от меня зависит.

16) – Что вы видите на этом рисунке?

– Хм. Это похоже на дерево.

17) Евгений талантливый инвестор, он знает, как один рубль превратить в миллион долларов.

Անի թագավորության անկումը

992 թվականին Անի է տեղափոխվում հայոց կաթողիկոսարանը։ Դեռ 961 թվականին Աշոտ Գ Ողորմածը քաղաքական և հոգևոր մեկ կենտրոն ունենալու մտադրությամբ Աղթամարից Անի է հրավիրել Անանիա Ա Մոկացի կաթողիկոսին, ով եկել է Շիրակ, բայց հաստատվել Անիի մերձակա Արգինայում։ Խաչիկ Ա Արշարունուց հետո՝ Սմբատ Բ Տիեզերակալ թագավորի ժամանակ, կրկին դրվել է կաթողիկոսական աթոռը Անի փոխադրելու հարցը, և սկսվել քաղաքի մեծ Կաթողիկեի՝ Մայր տաճարի շինարարությունը։

992 թվականին կաթողիկոս ձեռնադրված Սարգիս Ա Սևանցին վերջնականապես թողել է Արգինան ու հաստատվել Անիում։ Գագիկ Ա Բագրատունին և նրա կինը՝ Կատրանիդեն ստանձնել են կաթողիկեի կառուցումը, որն ավարտվել է 1001 թվականին։ Կաթողիկոսը նրա հարևանությամբ հիմնել է սուրբ Հռիփսիմյանց վկայարան և Վաղարշապատից այստեղ փոխադրել սրբերի մասունքների մի մասը։

Գագիկ Ա-ի մահից հետո թուլացավ ներքին երկպառակությունների պատճառով։ Պայքարը գահի համար սրվեց նրա որդիների՝ Հովհաննես-Սմբատ թագավորի և նրա եղբայր Աշոտ Քաջի(Աշոտ Դ) միջև։ Հովհաննես-Ամբատի և Աշոտ Դ-ի մահից հետո Պետրոս Գետադարձ(Պետրոս Ա) կաթողիկոսը և Վեստ Սարգիս իշխանը իրենց համախոհներով աշխատեցին ի կատար ածել Անիի հանձնման կտակը, սակայն հանդիպեցին ազնվականների մի մասի և քաղաքի բնակչության դիմադրությանը։ 1042 թվականին նոր թագավոր թ դառնում երիտասարդ Գագիկ Բ-ն։

1043-1044 թվականներին բյուգանդական զորքերը մի քանի անգամ պաշարեցին Անին՝ պահանջելով հանձնել քաղաքը։ Գագիկ Բ մեկնում է Կոնստինոպոլիս և այնտեղ նրան արգելում են քաղաք վերադառնալ։ Այնպես Գագիկ Բ-ն գահազրկվում է։ 1045 թվականին Բագրատունիների թագավորությունը անկում է ապրում։

Բագրատունյաց Հայաստան Անի մայրաքաղաք

Բագրատունյաց Հայաստանը իր քաղաքական և տնտեսական վերելքի գագաթնակետին հասավ Գագիկ 1-ի օրոք։ Մինչև Գագիկի գահակալումը Հայաստանի տարբեր շրջաններում ստեղծվել էին ինքնուրույն հայկական թագավորություններ։ Վերջինս կարողացավ նրանց ստիպել ընդունել իր գերիշխանությունը։ Գագիկը կրում էր «շահնշահ» տիտղոսը։ Դա նշանակում էր, որ հայկական բոլոր թագավորների նկատմամբ նա ուներ գերադասելի դիրք։ Առանց շահնշահի ՝ արքայից արքայի ՝ մյուս թագավորները իրավունք չունեին ինքնուրույն հարաբերությունների մեջ մտնելու ուրիշ երկրների հետ։ Կաթողիկոսի ընտրությունը կատարվում էր թագավորի կարգադրությամբ։ 1001թ. Տաշիր-Ձորագետի (Լոռի) թագավոր Դավիթը ապստամբեց Գագիկ 1-ի դեմ և հրաժարվեց նրա գերիշխանությունը ճանաչելուց։ Գագիկը հարձակվեց այդ թագավորության վրա և Դավթին զրկեց իր հողերից։ Շուտով Դավիթը զղջաց իր արարքի համար, ներողություն խնդրեց Գագիկից և հետ ստացավ իր տիրույթները։ Գագիկը շարունակեց իր նախորդների շինարարական լայն գործունեությունը։ Նրա ժամանակ Անին հասավ նոր ծաղկման։ 1001թ. ավարտվեց Անիի հոյակերտ Մայր տաճարի ՝ Կաթողիկեի կառուցումը, որի նախաձեռնողը հայոց թագուհի ՝ Կատրամիդեն էր ՝ Սյունյաց Վասակ թագավորի դուստրը։ Շուտով ավարտվեց նաևԱնիի Զվարթնոցատիպ եկեղեցու շինարարությունը։ Այս տաճարների հեղինահի հռչակվեց ճարտարապետ Տրդատը։ Գագիկի ժամանակ իրենց շինարարական գործունեությամբ աչքի ընկան Պահլավունիները։ Վահրամ Պահլավունու ջանքերով կառուցվեցին Բջնիի նշանավոր ամրոցը և եկեղեցին։ Արագածի լանջին Պահլավունիների հիմնադրած Ամբերդը դարձավ Հայաստանի անառիկ ամրոցներից մեկը։ Ախուրյան ձախ ափին նրանք կառուցեցին Մարմաշենի նշանավոր եկեղեցին։

Match the definitions with the words

1.Making a long journey on foot-hiking,
2. A kind of literary work written in short lines- poem
3. A prior arrangement to meet- appointment
4. A dangerous but exciting activity- adventure,
5. A kind of sport practiced with a bow and arrows- archery
6. A type of board game played with dice and disk-shaped pieces-backgammon
7. A short visit-trip
8. Extra, additional- supplementary
9. A type of sport practiced in rivers that flow fast- rafting
10. Something you believe to be a good thing to do- suggestion

Բագրատունյաց Հայաստանի վերելքը 10-րդ դարի երկրորդ կեսին և 11-րդ դարի սկզբին: Անին՝ մայրաքաղաք

Աբաս թագավորին փոխարինեց իր որդին ՝ Աշոտ 3-ը։ Նա իր բարի գործերի, աղքատների նկատմամբ ցուցաբերած հոգատար վերաբերմունքի համար ստացավ Աշոտ Ողորմած անունը։ Աշոտը բանակը դարձրեց մշտական և վերջ տվեց հյուսիսկովկասյան լեռնականների ասպատակություններին։ Երկրում տարվեց մեծ ծավալի շինարարական աշխատանք։ 961թ. Աշոտ 3-ը մայրաքաղաքը Կարսից տեղափոխեց Շիրակի Անի քաղաքը։ Այնտեղ էլ նա օտարերկրյա հյուրերի և հայ իշխանների ներկայությամբ մեծ հանդիսավորությամբ թագադրվեց Անանիա Մոկացու ձեռքով։ Նոր մայրաքաղաքն աշխարհագրական նպաստավոր տարածքում էր։ Ախուրյան գետը երեք կողմից շրջափակում էր քաղաքը, դարձնում այն անառիկ, իսկ առևտրական ճանապարհների վրա գտնվելու հանգամանքը նպաստեց քաղաքի արագ բարձրացմանը։ Խոսրովանույշ թագուհու նախաձեռնությամբ հիմնադրվեցին միջնադարյան հայ ճարտարապետական գլուխգործոցներից ՝ Սանահինի և Հաղպատի վանքերը։ Թագավորը վանքերին շնորհեց ընդարձակ կալվածքներ։ Աշոտ Ողորմածը 963-964թթ. կառուցել էր Անիի աշտարակներով պարիսպների առաջին գիծը, որի ներսում արդեն քաղաքը ընդարձակվելու հնարավորություն չուներ։

Երկրում շինարարական աշխատանքն ավելի մեծ չափեր ընդունեց Սմբատ 2-րդ Տիեզերակալ թագավորի օրոք։ Սմբատը կառուցեց Անիի պարիսպների երկրորդ գիծը։ Սմբատ 2-ը ոչ միայն կարողացավ կասեցնել Դվինի ամիրայի հարձակումը, այլև 987թ. վերջ տալ այդ ամիրայության գոյությանը։

Թագավորության հզորացումը Գագիկ 1-ինի օրոք

Բագրատունյաց Հայաստանը իր քաղաքական և տնտեսական վերելքի գագաթնակետին հասավ Գագիկ 1-ի օրոք։ Մինչև Գագիկի գահակալումը Հայաստանի տարբեր շրջաններում ստեղծվել էին ինքնուրույն հայկական թագավորություններ։ Վերջինս կարողացավ նրանց ստիպել ընդունել իր գերիշխանությունը։ Գագիկը կրում էր «շահնշահ» տիտղոսը։ Դա նշանակում էր, որ հայկական բոլոր թագավորների նկատմամբ նա ուներ գերադասելի դիրք։ Առանց շահնշահի ՝ արքայից արքայի ՝ մյուս թագավորները իրավունք չունեին ինքնուրույն հարաբերությունների մեջ մտնելու ուրիշ երկրների հետ։ Կաթողիկոսի ընտրությունը կատարվում էր թագավորի կարգադրությամբ։ 1001թ. Տաշիր-Ձորագետի (Լոռի) թագավոր Դավիթը ապստամբեց Գագիկ 1-ի դեմ և հրաժարվեց նրա գերիշխանությունը ճանաչելուց։ Գագիկը հարձակվեց այդ թագավորության վրա և Դավթին զրկեց իր հողերից։ Շուտով Դավիթը զղջաց իր արարքի համար, ներողություն խնդրեց Գագիկից և հետ ստացավ իր տիրույթները։ Գագիկը շարունակեց իր նախորդների շինարարական լայն գործունեությունը։ Նրա ժամանակ Անին հասավ նոր ծաղկման։ 1001թ. ավարտվեց Անիի հոյակերտ Մայր տաճարի ՝ Կաթողիկեի կառուցումը, որի նախաձեռնողը հայոց թագուհի ՝ Կատրամիդեն էր ՝ Սյունյաց Վասակ թագավորի դուստրը։ Շուտով ավարտվեց նաևԱնիի Զվարթնոցատիպ եկեղեցու շինարարությունը։ Այս տաճարների հեղինահի հռչակվեց ճարտարապետ Տրդատը։ Գագիկի ժամանակ իրենց շինարարական գործունեությամբ աչքի ընկան Պահլավունիները։ Վահրամ Պահլավունու ջանքերով կառուցվեցին Բջնիի նշանավոր ամրոցը և եկեղեցին։ Արագածի լանջին Պահլավունիների հիմնադրած Ամբերդը դարձավ Հայաստանի անառիկ ամրոցներից մեկը։ Ախուրյան ձախ ափին նրանք կառուցեցին Մարմաշենի նշանավոր եկեղեցին։

Домашнее задание:

Упражнение № 1

Вставьте буквы.

Приседание, превращение, приписка, приговор, преимущество, приставала, преступление, привычка, преображение, приближение, присутствие, приход, привстать, превысить, приоткрыть, пришить, приподнять, примчаться, пресмешной, прицепить.

Упражнение № 2

Вставьте буквы.

Придорожный , привязывать , приозёрный, припугнуть , привокзальный , прискакать , приморский , приклеить , пригореть , преинтересный , приподнять , прибежать , прибрежный , приплыть , прескучный , приехать , пригородный , прибыть , придворный , прикусить.

Упражнение № 3

Вставьте буквы.

Премудрый старик, приземлиться на поле, прибрежная улица, преопасный зверь, предержать дверь, оперная премьера, привокзальное кафе, прикосновение к руке, прискакать на коне, пренеприятное событие, придвинуть поближе, приседать от боли, прибить к стенке, приплыть на корабле, прескучный рассказ, прекрасный собеседник, приблизиться незаметно, плотно прижать, прикусить щеку.


Упражнение № 4

Вставьте буквы.

Русский человек придаёт особое значение слову «семья». Предать семью означает предать самого себя. И подобное предательство не прощается ни людьми, ни Богом. Если русские гости обещают прибыть минут через пять, то иностранцы ближайшие полчаса-час пребывают в недоумении: где же их носит. Приступая к работе, не преступайте закон!

1826-28թթ․ ռուս-պարսկական պատերազմը /Թուրքմենչայի պայմանագիրը

Թուրքմենչայի Պայմանագիրը 1828, ստորագրվել է Ռուսաստանի և Պարսկաստանի միջև փետրվարի 10-ին, Պարսկաստանի Արևելյան Ադրբեջան նահանգի Թուրքմենչայ գյուղում՝ 1826-1828 թթ. ռուս–պարսկական պատերազմներին վերջ տալու համար։ 1828 թ. Թուրքմենչայի պայմանագիրը կնքվել է Ռուսաստանի և Իրանի միջև՝ նշանավորելով 1826-1828 թվականների ռուս-պարսկական պատերազմի ավարտը։ Պայմանագիրը ստորագրվել է փետրվարի 21-ին Թուրքմենչայ գյուղում(Թավրիզի մերձակայքում)։ Ռուսական կողմից այն ստորագրել է Իվան Պասկևիչը, Պարսկաստանի կողմից՝ արքայազն Աբաս-Միրզան։

Ռուս-պարսկական պատերազմը տեղի է ունեցել 1826-1828 թվականներին Ռուսաստանի կայսրության և Իրանի միջև ՝Հայաստանի արևելյան գավառներում։Պատճառը այն էր , որ Ռուսաստանը ուզում էր ընդլայնվել դեպի Սև և Կասպից Ծովեր,նաև Անգլիան ցանկանում էր կասեցնել ռուսների առաջխաղացումը և տարբեր երկրների հետ կատարվող առևտուրը։Իսկ Ղաջարիների երկրորդ շահ Ֆաթհ Ալին ,ցանկանում էր հետ գրավել նախորդ պատերազմում կորցրած գավառները։

Պատերազմի առիթը 1825 թվականի դեկտեմբերին Ռուսաստանում բռնկված ապստամբությունն էր։  Ալեքսանդր I-ի մահից հետո Սանկտ Պետերբուրգում գահ է բարձրանում եղբայրը՝ Նիկոլայ I-ը, որի թագադրմանը դեմ լինելով՝ բանակի որոշ սպաներ ընդվզում են։ Նրանք հայտնի են դառնում «դեկաբրիստներ» անունով։ Ռոմանովները ճնշում են ապստամբությունը և վերահաստատում իրենց իշխանությունը։ Դրանից հետո անգլիական գործակալներն Իրանում լուրեր էին տարածում, թե Ռուսաստանում սկսել են գահակալական կռիվներ]։

Պատերազմն ավարտվել է 1828 թվականին Ռուսաստանի հաղթանակով։ Հյուսիսային Իրանի Թուրքմենչայ գյուղում կնքվում է հաշտության պայմանագիր, որով Իրանը հրաժարվում է Երևանի և Նախիջևանի խանությունների։

Թուրքմենչայի պայմանագրով Արևելյան Հայաստանը՝ Երևանի և Նախիջևանի խանությունները, Օրդուբադի գավառը անցան Ռուսաստանի տիրապետության տակ: Երկու երկրների ռազմագերիներին թույլատրվեց վերադառնալ հայրենիք: Պարսկաստանի տիրապետության տակ մնացած հայերին իրավունք տրվեց գաղթել և բնակություն հաստատել Հայաստանում: Պարսկաստանը պարտավորվում էր վճարել 40 միլիոն ռուբլի ռազմատուգանք: Երկու երկրների միջև վերականգնվեցին դիվանագիտական հարաբերությունները:

ուսաստանի տիրապետության տակ անցնելով՝ Արևելյան Հայաստանի ժողովուրդը ազատվեց ձուլման և ֆիզիկական բնաջնջման վտանգից: Նրա ճակատագիրը կապվեց կենտրոնացված հզոր պետության հետ, ուր ստացավ կյանքի և գույքի ապահովություն:

Հայոց Մեծ եղեռն

Ցեղասպանություն հասկացությունը: XX դարի սկզբներին միջազգային իրավունքի մեջ դեռ չկար ցեղասպանություն հասկացությունը: Կիրառվում էին կոտորած, ջարդ, եղեռն և այլ բառեր: Միայն 1948 թ. դեկտեմբերի 9-ին Միավորված ազգերի կազմակերպության ընդունած Ցեղասպանության հանցագործությունները կանխելու և դրա համար պատժի մասին փաստաթղթում տրված դրա իրավական ձևակերպումը: Ըստ այդ կարևոր փաստաթղթի՝ ցեղասպանություն են համարվում այն գործողություները, որոնք կիրառվում են որևէ ազգի կամ կրոնական համայնքի լիակատար կամ մասնակի ոչնչացման նպատակով: Այդ գործողություններից են՝ ա) խմբի կամ համայնքի անդամների սպանությունը, բ) նրանց մարմնական լուրջ վնասվածք կամ մտավոր խանգարում հասցնելը, գ) երեխաների հանձնումը մարդկային մի խմբից մյուսին և այլն:
Ստորև կհամոզվենք որ հայության նկատմամբ թուրքերը իրականցրել են ցեղասպանությունը որակող բոլոր գործողությունները:

Հայերի ցեղասպանության երիտթուրքական պետական ծրագիրը: Երիտթուրքերը շարունակեցին հայերի ոչնչացման աբդուլհամիդյան ծրագիրը: <Միություն և առաջադիմություն> կուսակցությունը այդ ծրագիրը հաստատեց 1910-1911 թթ. Սալոնիկում կայացած իր գաղտնի ժողովներում: Որոշվել էր ոչնչացնել նաև հույներին, ասորիներին, իսկ ոչ թուրք մահմեդականներին՝ թուրքացնել:
Արևմտահայերի ոչնչացման ծրագիրը պետականորեն մշակվել ու նախապատրաստվել էր թուրքական կառավարող ուժերի կողմից մինչև Առաջին աշխարհամարտի մեջ Թուրքիայի պաշտոնապես մտնելը:
1914 թ. հոկտեմբերին երիտթուրք առաջնորդներից կազմվեց Երեքի գործադիր կոմիտեն: Դրան հանչնարարվեց անմիջապես կազմակերպել և իրականացնել հայերի բռնագաղթն ու կոտորածները: Ստեղծվեց Հատուկ կազմակերությունը, որի մեջ ընդգրկվեցին բանտերից ազատված և քրեական անցյալ ունեցող տարրերը: Եռյակի գործունեության հսկողությունը դրվեց ներքին գործերի նախարար Թալեաթ փաշայի վրա:
Մեծ եղեռնը: Հայերի ոչնչացման թուրքական պետական ծրագիրն աշխարհամարտի առաջին երկու տարիներին գործադրվեց ամբողջ արևմտահայության նկատմամբ: Հայոց ցեղասպանության այդ փուլը համայն մարդկությանը հայտնի է Մեծ եղեռն անունով:
Առաջին հերթին որոշվել էր ոչնչացնել կռվելու ունակ հայ երիտասարդությանը: Զորահավաքի ընթացքում օսմանյան բանակն զորակոչվեց 18-45 տարեկան ավելի քան 300 հազար հայ: 1914 թ. վերջինց սկսվեց նրանց ճնշող մեծամասնության զինաթափումը, տեղափոխումը թիկունք, այնուհետև՝ ոչնչացումը:
Մյուս քայլով երիտթուրքերը ձեռնամուխ եղան հայության ազգային, քաղաքական և հոգևոր ղեկավար գործիչների վերացմանը:
Առաջին ձերբակալությունները տեղի ունեցան տակավին 1914 թ. հոկտեմբերին: Զեյթունում դաժանորեն խոշտանգվելով սպանվեց նշանավոր գործիչ Նազարեթ Չավուշը:
1915 թ. ապրիլի 11-ին(նոր տոմարով՝ ապրիլի 24-ին) և հաջորդող մի քանի օրերին Կ. Պոլսում ոստիկանությունը, ըստ թուրքական պաշտոնական տվյալների, ձերբակալեց 2300-ից ավելի մարդ: Նրանց թվում էին օսմանյան խորհրդարանի պատգամավորներ Գրիգոր Զոհրապը, Վարդգեսը, բանաստեղծներ Դանիել Վարուժանը, Սիամանթոն, Ռուբեն Սևակը, երգահան Կոմիտասը, հայտնի գիտնականներ և մշակույթի այլ գործիչներ:
Մայրաքաղաքից աքսորված հայ մտավորականների մեծամասնությունը դաժանորեն սպանվեց աքսորի ճանապարհին:
1915 թ. ապրիլի 15-ին կայսրության նահանգային պաշտոնյաներին ուղարկվեց երիտթուրք պարախլուխներ Թալեաթի, Էնվերի և Նազըմի գաղտնի հրամանը, որով հրահանգվում էր խստորեն գործադրել հայերի ոչնչացման ծրագիրը:
Կ. Պոլսի կենտրոնական հրապարակներից մեկում 1915 թ. հունիսի 15-ին կախաղան բարձրացվեցին Հնչակյան կուսակցության 20 գործիչներ՝ Փարամազի գլխավորությամբ:
Ապա սկսվեց ցեղասպանական մեծածավալ գործողությունը՝ համատարած կոտորածներ, բռնի տեղահանություն և աքսոր:
Հայ տարագիրները քշվեցին Միջագետքի և Սիրիայի համակենտրոնացման ճամբարներ, հատկապես՝ Դեր Զոր: Աքսորավայրերում ողջ մնացած 600 հազար հայ տարագիրների կեսը նույնպես ոչնչացվեց:
Այսպիսով՝ հայերի Մեծ եղեռնը փաստացի սկսվել է 1914 թ. հոկտեմբերի վերջին և շարունակվել մինչև 1916 թ. ամառը:
Մեծ եղեռնի հետևանքները: Հայոց ցեղսպանությունը համաշխարհային քաղաքակրթության դեմ ուղղված ծանր ոճրագործություններից է:
Ցեղասպանությունն իրագործվեց ոչ միայն Արևմտյան Հայաստանում, այլև թուրքական պետության բոլոր հայաբնակ վայրերում: Ցեղասպանության ծանրագույն հետևանքը մեր հայրենիցի մեծագույն մասին՝ Արևմտյան Հայաստանի հայաթափումն էր, հայերի հայրենազրկումը: Արևմտյան Հայաստանում և կայսրության մյուս նահանգներում ապրող ավելի քան 2,5 միլիոն հայերից 1,5 միլիոնը դարձավ Մեծ եղեռնի զոհ:
Եղեռնից փրկված արևմտահայերի մեծ մասը սփռվեց աշխարհով մեկ: Նրանց մի մասը՝ մոտ 260 հազար մարդ, հիմնականում կանայք և երեխաներ, մնաց բուն երկրում և մահմեդականացվեց: Եղեռնից փրկվածներից մոտ 300 հազար մարդ ապաստան գտավ Արևելյան Հայաստանում և Այսրկովկասի տարբեր շրջաններում:
Ցեղասպանության մյուս հետևանքը հայկական սփյուռքի ձևավորումն էր: Հարյուրհազարավոր հայեր ստիպված էին բնակություն հաստատել աշխարհի տարբեր երկրներում:
Վիթխարի էր նաև հայ ժողովրդի նյութական կորուստը, ժամանակի դրամով հաշված՝ առնվազն 20 միլիարդ ֆրանկ ոսկի: Հայերի շարժական և անշարժ գույքն անցավ տեղական իշխանություններին կամ թալանվեց ու յուրացվեց թուրքերի և քրդերի կողմից:
Ոչնչացվեցին հայկական պատմամշակութային հազարավոր արժեքներ: Հայկական հազարավոր եկեղեցիներ ու բանքեր ավերվեցին կամ կողոպտվեցին: Վերացվեցին 1500 հայկական դպրոցներ ու վարժարաններ: Ոչնչացվեցին 20 հազարից ավելի հայկական ձեռագրեր և հնատիպ գրքեր:
Եվ վերջապես՝ ցեղսպանությունն իր հետքն է թողել հայության բորոլ սերունդների կենսագործունեության, բնավորության, ազգային նկարագրի և աշխարհայացքի ձևավորման վրա:
Մինչ օրս Թուրքիան չի դատապարտել և ճանաչել Հայոց ցեղասպանությունը: Իսկ Մեծ եղեռնից փրկված հայերի սերունդները և ընդհանրապես ամբողձ հայությունը շարունակում են պայքարել ոչ միայն ճանաչման, այլև արժանօ հատուցման և ամբողջական հայրենիքի վերականգման համազգային նպատակի համար:

11.04.22

Ամառային սիրուն երեկո էր և արեգակն արդեն թեքվում էր դեպի իր մուտքը: Մի փոքր տոթ օդին խառնվել էր մեղմ հովիկը և զբոսնելը հաճելի էր դարձել: Հանգստյան օր էր ծովափին շատ մարդիկ կային: Բոլորն անհանգիստ էին և հայացքներն ուղղել էին ծովում ինչ-որ կետի: Ոչ ոք չէր ուզում բան ասել և չէր էլ ուզում լսել ինչ- որ բան: Միայն բարձրախոսն էր անտարբեր ընդհանուր հուզմունքին և բարեխղճորեն իր գործն էր անում. զբաղեցնում էր հանգստացող հասարակությանը: Հաղորդավարը միապաղաղ ձայնով ինչ-որ բան էր կարդում և այդ ձայնը մատնում էր ձանձրույթն ու հոգնածությունը: Մակույկավարների տնակում անվերջ զնգում էր հեռախոսը և ոչ մեկը չէր մոտենում, որ խոսեր կամ գոնե անջատեր այն:

1. Հովիկ — գոյական

Արեգակ — գոյական

Մարդիկ — գոյական

Բոլոր — դերանուն

Ոչ ոք — դերանուն

Բարձրախոս — գոյական

Հաղորդավար — գոյական

Ձայն — գոյական

Հեռախոս — գոյական

Ոչ մեկ — դերանուն

2. Ամառային սիրուն երեկո էր և արեգակն արդեն թեքվում էր դեպի իր մուտքը: Մի փոքր տոթ օդին խառնվել էր մեղմ հովիկը, և զբոսնելը հաճելի էր դարձել: Հանգստյան օր էր, ծովափին շատ մարդիկ կային: Բոլորն անհանգիստ էին, և հայացքներն ուղղել էին ծովում ինչ-որ կետի: Ոչ ոք չէր ուզում բան ասել, և չէր էլ ուզում լսել ինչ- որ բան: Միայն բարձրախոսն էր անտարբեր ընդհանուր հուզմունքին, և բարեխղճորեն իր գործն էր անում. զբաղեցնում էր հանգստացող հասարակությանը: Հաղորդավարը միապաղաղ ձայնով ինչ-որ բան էր կարդում, և այդ ձայնը մատնում էր ձանձրույթն ու հոգնածությունը: Մակույկավարների տնակում անվերջ զնգում էր հեռախոսը, և ոչ մեկը չէր մոտենում, որ խոսեր կամ գոնե անջատեր այն։

2 Երեկո էր — բաղադրյալ

Թեքվում էր — պարզ

Խառնվել էր —  պարզ

հաճելի էր — բաղադրյալ

օր էր — բաղադրյալ

Կային — պարզ

Անհանգիստ էին — պարզ

Չէր ուզում — պարզ

Կարդում էր — պարզ

Մատնում էր — պարզ

Զնգում էր — պարզ

Չէր մոտենում — պարզ

Ветрянка, ջրծաղիկ

Ветрянка (ветряная оспа) — высокозаразное острое инфекционное заболевание, протекающее с характерной пузырьковой сыпью.

Чаще болеют дети, посещающие детский сад или школу — места с большим скоплением людей.

Заболевание вызывается одним из вирусов герпеса (герпесвирус 3-го типа). Ветряная оспа — очень заразное заболевание. Вирус передается от больного человека к здоровому воздушно-капельным путем (при разговоре, пребывании в одном небольшом помещении). С током воздуха ветрянка может распространяться на большие расстояния (до 20 м). Заражение также может произойти от больного опоясывающим лишаем (вызывается той же разновидностью вируса герпеса). Вирус малоустойчив во внешней среде, поэтому заключительную дезинфекцию после больного не проводят.

Больной ветрянкой становится заразным за два дня до появления высыпаний, и остается заразным в течение первых 5-7 дней после появления сыпи.


Инкубационный период ветрянки 7-21 день. В организм человека вирус попадает через слизистые оболочки носа, рта и глотки. Затем вирус разносится по организму лимфой и кровью, проникает в кожу и слизистые оболочки, где происходит его размножение. Мишенями для вируса являются клетки шиповидного слоя кожи и эпителий слизистых оболочек. После первичной инфекции вирус пожизненно пребывает в нейронах спинальных ганглиев, ганглиев лицевого и тройничного нервов. Как и все герпесвирусы, вирус ветряной оспы обладает способностью подавлять иммунную систему — что приводит к нарушению со стороны иммунного ответа по гуморальному и клеточному типам и нарушению факторов врожденной устойчивости к инфекциям.

Иммунитет при ветряной оспе является нестерильным т.е. обусловливает невосприимчивость к новому заражению и не обеспечивает удаление вируса из организма. Вирус пожизненно пребывает в спинальных ганглиях, ядрах черепно-мозговых нервов, которые связаны с зонами кожи, наиболее пораженных при первичной инфекции. Повторная активация вируса происходит в условиях ослабленного иммунитета в виде опоясывающего герпеса.

Симптомы ветрянки у детей

Заболевание проявляет себя в первую очередь лихорадочным состоянием, резким повышением температуры тела до 39-40 градусов, головной болью. Самый яркий признак ветряной оспы – сыпь и зуд.

Сыпь в виде мелких, заполненных жидкостью пузырьков, может покрывать значительную часть тела и слизистых оболочек. Пузырьки довольно быстро лопаются и превращаются в маленькие язвочки, которые необходимо обрабатывать водным раствором зеленки или марганцовки, ацикловиром и другими мазями по назначению врача. Заживая, сыпь покрывается корочкой, которая постепенно отпадает, демонстрируя тем самым выздоровление. Обычно сыпь заживает бесследно, однако если ее расчесать – на коже после заживления могут остаться рубцы и шрамы.

У детей ветрянка протекает в более простой форме, нежели у взрослых, которые могут страдать в дальнейшем от осложнений.

Крайне редко ветряная оспа может протекать без высыпаний и пузырьков – в таком случае для уточнения диагноза необходима дополнительная консультация специалиста.

Лечение ветрянки

Обычно ветрянка проходит сама собой в течение недели или 10 дней. При этом температура может нормализоваться уже через два-три дня, хотя, в некоторых случаях, она сохраняется на протяжении всего периода болезни.

Лечение ветрянки носит симптоматический характер (т.е. лечатся проявления заболевания: высокая температура, сыпь на коже), поскольку медицина на данном этапе не знает ни способов предотвращения, ни средств лечения этого заболевания. Цель лечения — не допустить нагноения пузырьков. Для этого отлично подойдет зелёнка, можно использовать жидкость Кастеллани, водный раствор фукорцина или марганцовки и т.д. Спиртовые растворы дети переносят очень болезненно.

Купать ребенка при ветрянке нужно, чтобы предотвратить появление вторичной инфекции кожи. При этом нельзя пользоваться мочалкой и лучше не использовать мыло, добавляя в ванночку слабый раствор марганцовки. Создайте коже малыша максимально комфортные условия: не одевайте плотную и тесную одежду, используйте только хлопчатобумажное белье.

Если вашего ребенка беспокоит сильный зуд, скажите об этом врачу: он назначит противоаллергические средства.

При повышении температуры выше 38оС, ознобе, ребенку необходимо дать жаропонижающие средства (парацетомол, ибупрофен).

Заболевшего ветрянкой изолируют дома в течение девяти дней с начала болезни. В детских дошкольных учреждениях устанавливается карантин продолжительностью 21 день.

Ջրծաղիկը (ջրծաղիկը) խիստ վարակիչ սուր վարակիչ հիվանդություն է, որն առաջանում է բնորոշ բշտիկային ցանով:

Երեխաները, ովքեր հաճախում են մանկապարտեզ կամ դպրոց, ավելի հավանական է հիվանդանալու՝ մարդկանց մեծ բազմություն ունեցող վայրեր:

Հիվանդությունը առաջանում է հերպեսի վիրուսներից մեկով (հերպեսի վիրուսի տիպ 3): Ջրծաղիկը խիստ վարակիչ հիվանդություն է։ Վիրուսը հիվանդից առողջ մարդուն փոխանցվում է օդակաթիլային ճանապարհով (խոսելիս, մեկ փոքրիկ սենյակում մնալու ժամանակ)։ Օդի հոսանքի դեպքում ջրծաղիկը կարող է տարածվել մեծ տարածությունների վրա (մինչև 20 մ): Վարակումը կարող է առաջանալ նաև շինգլով հիվանդի մոտ (առաջանում է նույն տեսակի հերպեսի վիրուսով): Վիրուսը անկայուն է արտաքին միջավայրում, ուստի հիվանդից հետո վերջնական ախտահանումը չի իրականացվում։

Ջրծաղիկով հիվանդ մարդը վարակիչ է դառնում ցանի ի հայտ գալուց երկու օր առաջ, և վարակիչ է մնում ցանի հայտնվելուց հետո առաջին 5-7 օրվա ընթացքում:

Ջրծաղիկի ինկուբացիոն շրջանը 7-21 օր է։ Վիրուսը մարդու օրգանիզմ է ներթափանցում քթի, բերանի և կոկորդի լորձաթաղանթներով։ Այնուհետ վիրուսը լիմֆի և արյան միջոցով տարածվում է ամբողջ մարմնով, թափանցում է մաշկը և լորձաթաղանթները, որտեղ էլ բազմանում է։ Վիրուսի թիրախները մաշկի փշոտ շերտի բջիջներն են և լորձաթաղանթի էպիթելը։ Առաջնային վարակվելուց հետո վիրուսը մնում է ողնաշարի գանգլիաների, դեմքի և եռաժանի նյարդերի նեյրոններում: Ինչպես բոլոր հերպեսվիրուսները, վարիչելլա-զոստերի վիրուսը ունի իմունային համակարգը ճնշելու հատկություն, ինչը հանգեցնում է հումորալ և բջջային տեսակների իմունային պատասխանի խախտման և վարակների նկատմամբ բնածին դիմադրության գործոնների խախտման:

Ջրծաղիկի դեմ իմունիտետը ոչ ստերիլ է. առաջացնում է անձեռնմխելիություն նոր վարակի նկատմամբ և չի ապահովում վիրուսի հեռացումն օրգանիզմից։ Վիրուսը ողջ կյանքի ընթացքում ապրում է ողնաշարի գանգլիաներում՝ գանգուղեղային նյարդերի միջուկներում, որոնք կապված են մաշկի այն տարածքների հետ, որոնք առավել շատ են տուժում առաջնային վարակից: Վիրուսի վերաակտիվացումը տեղի է ունենում թուլացած իմունիտետի պայմաններում հերպեսի զոստերի տեսքով։

Երեխաների ջրծաղիկի ախտանիշները

Հիվանդությունը դրսևորվում է հիմնականում որպես տենդային վիճակ, մարմնի ջերմաստիճանի կտրուկ բարձրացում մինչև 39-40 աստիճան և գլխացավ: Ջրծաղիկի ամենավառ նշանը ցանն ու քորն է։

Փոքր, հեղուկով լցված բշտիկների տեսքով ցանը կարող է ծածկել մարմնի մեծ մասը և լորձաթաղանթները։ Փուչիկները բավականին արագ պայթում են և վերածվում մանր խոցերի, որոնք պետք է բուժել բժշկի նշանակած փայլուն կանաչի կամ կալիումի պերմանգանատի ջրային լուծույթով, ացիկլովիրով և այլ քսուքներով։ Բուժման ընթացքում ցանը ծածկվում է կեղևով, որն աստիճանաբար անհետանում է՝ դրանով իսկ ցույց տալով վերականգնում։ Սովորաբար ցանը ապաքինվում է առանց հետքի, բայց եթե այն սանրել եք, ապաքինումից հետո մաշկի վրա կարող են մնալ սպիներ և սպիներ։

Երեխաների մոտ ջրծաղիկը առաջանում է ավելի պարզ ձևով, քան մեծահասակների մոտ, որոնք հետագայում կարող են բարդություններ ունենալ։

Չափազանց հազվադեպ է, որ ջրծաղիկը կարող է առաջանալ առանց ցաների և բշտիկների. այս դեպքում անհրաժեշտ է լրացուցիչ խորհրդատվություն մասնագետի հետ՝ ախտորոշումը պարզելու համար:

Ջրծաղիկը սովորաբար անցնում է ինքնուրույն մեկ շաբաթվա կամ 10 օրվա ընթացքում: Այս դեպքում ջերմաստիճանը կարող է վերադառնալ նորմալ երկու-երեք օր հետո, թեև որոշ դեպքերում այն պահպանվում է հիվանդության ողջ ժամանակահատվածում:

Ջրծաղիկի բուժումը սիմպտոմատիկ է (այսինքն՝ բուժվում են հիվանդության դրսևորումները՝ բարձր ջերմություն, մաշկային ցան), քանի որ այս փուլում բժշկությունը չգիտի՝ ինչպես կանխարգելել կամ բուժել այս հիվանդությունը։ Բուժման նպատակն է կանխել բշտիկների քոր առաջացումը: Զելենկան կատարյալ է դրա համար, կարող եք օգտագործել Castellani հեղուկ, ֆուկորցինի կամ կալիումի պերմանգանատի ջրային լուծույթ և այլն: Երեխաները շատ ցավոտ են հանդուրժում ալկոհոլային լուծույթները:

Ջրծաղիկով երեխային լողացնելն անհրաժեշտ է մաշկի երկրորդական վարակի առաջացումը կանխելու համար։ Այս դեպքում դուք չեք կարող օգտագործել լվացքի սփռոց և ավելի լավ է չօգտագործել օճառ՝ լոգանքի մեջ ավելացնելով կալիումի պերմանգանատի թույլ լուծույթ։ Նորածնի մաշկի համար ստեղծեք ամենահարմարավետ պայմանները՝ մի՛ հագեք կիպ ու կիպ հագուստ, օգտագործեք միայն բամբակյա ներքնազգեստ։

Եթե ձեր երեխային անհանգստացնում է ուժեղ քորը, ասեք բժշկին այդ մասին. նա կնշանակի հակաալերգիկ դեղամիջոցներ։

Երբ ջերմաստիճանը բարձրանում է 38 ° C- ից բարձր , ցրտահարվում է, երեխային պետք է տրվեն ջերմիջեցնող միջոցներ (պարացետամոլ, իբուպրոֆեն):

Ջրծաղիկով հիվանդին հիվանդության սկզբից ինը օր մեկուսացնում են տանը։ Նախադպրոցական հաստատություններում կարանտին է սահմանվում 21-օրյա ժամկետով։