Disaster

A disaster is a serious disruption occurring over a short or long period of time that causes widespread human, material, economic or environmental loss which exceeds the ability of the affected community or society to cope using its own resources. Developing countries suffer the greatest costs when a disaster hits – more than 95% of all deaths caused by hazards occur in developing countries, and losses due to natural hazards are 20 times greater (as a percentage of GDP) in developing countries than in industrialized countries. No matter what society disasters occur in, they tend to induce change in government and social life. They may even alter the course of history by broadly affecting entire populations and exposing mismanagement or corruption regardless of how tightly information is controlled in a society.

Volcano

A volcano is a rupture in the crust of a planetary-mass object, such as Earth, that allows hot lava, volcanic ash, and gases to escape from a magma chamber below the surface. On Earth, volcanoes are most often found where tectonic plates are diverging or converging, and most are found underwater. For example, a mid-oceanic ridge, such as the Mid-Atlantic Ridge, has volcanoes caused by divergent tectonic plates whereas the Pacific Ring of Fire has volcanoes caused by convergent tectonic plates. Volcanoes can also form where there is stretching and thinning of the crust’s plates, such as in the East African Rift and the Wells Gray-Clearwater volcanic field and Rio Grande Rift in North America. Volcanism away from plate boundaries has been postulated to arise from upwelling diapirs from the core–mantle boundary, 3,000 kilometers (1,900 mi) deep in the Earth. This results in hotspot volcanism, of which the Hawaiian hotspot is an example. Volcanoes are usually not created where two tectonic plates slide past one another.

1․ Կազմի՛ր ամպ, ձմեռ, օր, մուկ բառերի հոլովական համակարգը։

Ուղղական (ո՞վ, ի՞նչ) ամպ ձմեռ օր մուկ

Սեռական (ո՞ւմ, ինչի՞) ամպի ձմեռան օրա մկան

Տրական (ո՞ւմ, ինչի՞ն) ամպին ձմեռվան օրվան մկանը

Բացառական (ումի՞ց, ինչի՞ց) ամպից ձմեռանից օրվանից մկանից

Գործիական (ումո՞վ, ինչո՞վ) ամպով ձմռանով օրով մկանով

Ներգոյական (ո՞ւմ մեջ, ինչո՞ւմ, ինչի՞ մեջ) ամպի մեջ ձմռան մեջ օրվա մեջ մկան մեջ

2․ Կազմի՛ր հետևյալ բառերի հոգնակի թիվը։ Ընդգծիր՛ր հոգնակիակերտ վերջավորությունը։

Երեխաներ, շներ, նստարաններ, աթոռներ, գնդակներ, անգղեր, տետրեր, հարսներ թոռներ, կանայք, նախամարդիկ, ջրափոսեր։

3․ Ածականները երկու խմբի բաժանի՛ր։

Գեղեցիկ, խորթ, ապակյա, հմայիչ, հետաքրքրասեր, փայտե, ակնոցավոր, տհաճ, գլխավոր, հնադարյա։

4․ Բառարանի օգնությամբ կազմիր՛ր հետևյալ բառերի հոմանշային շարքերը։

Աղքատ- Չքավոր, չունևոր, ընչազուրկ, անինչ, խեղճ, թշվառ

Գեղեցիկ-Սիրուն, գեղանի, գեղեցկուհի, սիրունիկ, գողտրիկ

բարձր-վերև, վեր, վերին

կապույտ-Երկնագույն, կապտագույն, լուրթ, ծավի, մավի, ծովագույն, կապուտակ, կապտորակ, կապտաթույր, կապտաժեռ, կապտերանգ,

ժլատ- անկուշտ, անկշտում, անհագ, աչքածակ, ծակաչք

խելացի-Խելոք, մտացի, ուշիմ, բանիմաց, բանգետ, իմաստուն, խոհեմ, ողջամիտ, ողջախոհ, լրջմիտ,

արևածագ-Լուսածագ, լուսաբաց, լուսադեմ, արշալույս, այգ, այգաբաց, այգալույս, առավոտ, վաղորդայն

մեծ-Խոշոր, հսկա, հսկայական, աժդահա, ահռեփ, ահագին, ստվար, հաղթ, մեծղի, վիթխարի

ձի-Հովատակ, որձաձի, փահլ (հնց.) (որձ), զամբիկ, ճակ, ճայիկ, մատյան, մատակաձի, սարակ

5․Տրված նախադասությունները (ասույթները) դարձրո ´ւ հեղինակի խոսքով նախադասություններ և գրի´ր հնարավոր բոլոր ձևերով:

Օրինակ`

Ամեն ինչ արվեստ է: Բեն

1. Բենն ասել է. «Ամեն ինչ արվեստ է»:

2. «Ամեն ինչ արվեստ է»,- ասել է Բենը:

3. «Ամեն ինչ,- ասել է Բենը,- արվեստ է»:

Ճիշտ ճանապարհն անցնում է ճոպանի վրայով, որը ոչ թե բարձրության վրա են ձգել, այլ` համարյա գետնի: Կարծես ավելի շատ սայթաքում են, քան անցնում դրա վրայով:
Ֆրանց Կաֆկա

1. Ֆրանց Կաֆկա ասել է․ «Ճիշտ ճանապարհն անցնում է ճոպանի վրայով, որը ոչ թե բարձրության վրա են ձգել, այլ` համարյա գետնի: Կարծես ավելի շատ սայթաքում են, քան անցնում դրա վրայով»:

2.«Ճիշտ ճանապարհն անցնում է ճոպանի վրայով, որը ոչ թե բարձրության վրա են ձգել, այլ` համարյա գետնի: Կարծես ավելի շատ սայթաքում են, քան անցնում դրա վրայով», ասել է Ֆրանց Կաֆկաը։

3. «Ճիշտ ճանապարհն անցնում է ճոպանի վրայով, որը ոչ թե բարձրության վրա են ձգել- ասել է Ֆրանց Կաֆկաը, այլ` համարյա գետնի: Կարծես ավելի շատ սայթաքում են, քան անցնում դրա վրայով»:

Իսկական հակառակորդն անսահման արիություն է ներշնչում: Ֆրանց Կաֆկա

1.Ֆրանց Կաֆկա ասել է․«Իսկական հակառակորդն անսահման արիություն է ներշնչում»:

2. «Իսկական հակառակորդն անսահման արիություն է ներշնչում», ասել է Ֆրանց Կաֆկաը։

3. «Իսկական հակառակորդն- ասել է Ֆրանց Կաֆկաը, անսահման արիություն է ներշնչում»

Տվեք ինձ հենման կետ, և ես կփոխեմ Երկիրը: Արքիմեդ

1.Արքիմեդ ասել է․«Տվեք ինձ հենման կետ, և ես կփոխեմ Երկիրը»:

2. «Տվեք ինձ հենման կետ, և ես կփոխեմ Երկիրը», ասել է Արքիմեդ:

3. «Տվեք ինձ հենման կետ -ասել է Արքիմեդ, և ես կփոխեմ Երկիրը»

6․ Անուղղակի խոսքերը դարձրո՛ւ ուղղակի:

Ծերունին վճռական տեսքով ասաց, որ հասավ նաև իր գործելու ժամանակը:
Նա զարմացավ, թե ի՛նչ է կրակը, ինքը չի վախենում կրակից:
Նա խնդրեց, որ նավապետը բացատրի, թե ի՛նչ է պատահել իրենց ջրին:
Խոհարարն ասաց, որ ինքը գործ չունի մեր փորձերի հետ, իրեն իսկական մաքուր ջուր է պետք:
Բարկացած ընկերոջը հանգստացնելու համար ասում էր, որ նրա նման ուրիշ մեկն էլ չկա, ու դեռ ոչ ոք այդպիսի պայմաններում չի եղել և այդպիսի բան չի արել:

7.Տեքստը վերականգնի՛ր նախադասությունները վերադասավորելով:

Այդ քարայրներից ամենամեծը ենթադրաբար հարյուր խորանարդ մետր տարածություն է գրավում: Ռուս տիեզերագնացներն այդ մասին երբեք չեն նշում, և պարզ չէ` չե՞ն տեսել, թե՞ պարզապես «դրա մասին չի կարելի խոսել»: Դեռես 60-ական թվականների սկգբին աստղագետ Կ. Սագանը հայտնեց, որ Լուսնի մակերևույթին հսկայական  քարայրներ կան: Եթե Երկրին մոտեցած կամ Երկրի վրա իջած «թոչող ափսեները» հազարավոր մարդիկ տեսնում են, Լուսնի վրա իջած ՉԹՕ-ների մասին միայն աստղանավորդներն ու տիեզերագնացները կարող են վկայել: Ինչ վերաբերում է ամերիկացիներին, մամուլն այնքան է գրել, որ դժվար է որոշել, թե ո՛րն է ճշմարտությունը: Այնտեղ կյանքի համար բարենպաստ պայմաններ կարող եե լինել: Լուսնի հետ կապված առեղծվածները բազմաթիվ են:

8.Տեքստը վերականգնի՛ր նախադասությունները վերադասավորելով:

Այդ քարայրներից ամենամեծը ենթադրաբար հարյուր խորանարդ մետր տարածություն է գրավում: Ռուս տիեզերագնացներն այդ մասին երբեք չեն նշում, և պարզ չէ` չե՞ն տեսել, թե՞ պարզապես «դրա մասին չի կարելի խոսել»: Դեռես 60-ական թվականների սկգբին աստղագետ Կ. Սագանը հայտնեց, որ Լուսնի մակերևույթին հսկայական  քարայրներ կան: Եթե Երկրին մոտեցած կամ Երկրի վրա իջած «թոչող ափսեները» հազարավոր մարդիկ տեսնում են, Լուսնի վրա իջած ՉԹՕ-ների մասին միայն աստղանավորդներն ու տիեզերագնացները կարող են վկայել: Ինչ վերաբերում է ամերիկացիներին, մամուլն այնքան է գրել, որ դժվար է որոշել, թե ո՛րն է ճշմարտությունը: Այնտեղ կյանքի համար բարենպաստ պայմաններ կարող եե լինել: Լուսնի հետ կապված առեղծվածները բազմաթիվ են:

1․Կազմի՛ր հետևյալ բայերի անցյալ կատարյալ ժամանակային ձևերը․

գրել

գրեցի գրեցինք

գրեցիր գրեցիք

գրեց գրեցին

կարդալ

կարդացի կարդացինք

կարդացիր կարդացիք

կարդաց կարդացին

մոտենալ

մատեցա մոտեցանք

մոտեցար մոտեցաք

մոտեցավ մոտեցան

ընթանալ

ընթացա ընթացանք

ընթացար ընթացաք

ընթացավ ընթացան

լցնել

լցրի լցրինք

լցրիր լցրիք

լցրեց լցրին

սառչել

սառա սառինք

սառար սառաք

սառավ սառան

խմեցնել

խմեցրի խմեցրինք

խմեցրիր խմեցրիք

խմեցրեց խմեցրին

զգացնել,

զգացրի զգացրինք

զգացրիր զգացրիք

զգացրեց զգացրին

թռցնել

թռցրի թռցրինք

թռցրիր թռցրիք

թռցրեց թռցրին

թռչկոտել

թռչկոտեցի թռչկոտեցինք

թռչկոտեցիր թռչկոտեցիք

թչկոտեց թռչկոտեցին

մրոտել մրոտեցինք

մրոտեցի մրոտեցինք

մրոտիր մրոտեցիք

մրոտեց մրոտեցին

կտրատել

կտրատի կտրտինք

կտրատիր կտրատիք

կտրատեց կտրատին

2․ Կազմի՛ր անցյալ կատարյալի վերջավորությունների համակարգը։

• Ի՞նչ արեցի ի՞նչ արեցինք
• ի՞նչ արեցիր ի՞նչ արեցիք
• ի՞նչ արեց ի՞նչ արեցին

3․ Գրի՛ր, թե որ բայերը որ համակարգով կազմեցին անցյալ կատարյալի ժամանակային ձևերը, գրի՛ր, թե ինչ փոփոխությունների ենթարկվեցին բայերը։

1․ Նշի՛ր բայածանցը և գրի՛ր ածանցի տեսակը։

Մոտենալ-Սոսկածանց—են , ցատկոտել-բազմապատկական-ոտ, կորչել-Սոսկածանց չ, վախենալ-Սոսկածանց- են, խաղացնել-պատճառական ածանց-ացն, կոտրվել-կրավորական ածանց-վ , պատռոտել-Բազմապատկական ածանցներ-ոտ, հեռացնել-Պատճառական ածանց-ացն, հագնել-Սոսկածանցներ -ն, գրվել-Կրավորական ածանց-վ, կարդացնել-Պատճառական ածանց-ացն, մրոտել-Բազմապատկական ածանցներ-ոտ, հասցնել-Պատճառական ածանց-չ։

2․ Գրի՛ր հինգ սոսկածանցավոր, հինգ պատճառական, հինգ բազմապատկական և հինգ կրավորական բայ։

սոսկածանցավոր-մեծանալ, վախենալ, գտնել, կորչել, փոքրանալ

պատճառական— կարդացնել, հեռացնել,խիխաղեցնել, սովորեցնել, խաղացնել

բազմապատկական —ցատկոտել, կտրատել, թռչկոտել, պատառոտել, կեղտոտել

կրավորական- գրվել, խոսվել, երգվել, ասվել, կոտրվել

3․ Դո՛ւրս գրիր սահմանական եղանակի ժամանակային ձևերը։ Գրի՛ր ժամանակային ձևը, դեմքը, թիվը։

Նա իրեն միայնակ և անզոր էր զգում դատարկ դասարանում, բոլոր տղաները տուն էին գնում՝ Դեն Սիդը, Ջեյմս Միսիպպոն, Դիկ Կորկորանը, նրանք բոլորը քայլում էին Հարավային Խաղաղականի երկաթգծի երկայնքով՝ ծիծաղելով, խաղալով, իսկ Միսս Ուիսիգի այս խելացնոր միտքը տանջում էր իրեն:

զգում էր- անկատար անցյալ եզակի թիվ երրորդ դեմք

գնում էին- անկատար անցյալ հեգնակի թիվ երրորդ դեմք

քայլում են- անկատար ներկա եզակի թիվ երրորդ դեմք

տանջում էր- անկատար անցյալ եզակի թիվ երրորդ դեմք

4․ Հոլովի՛ր տուն, աղջիկ, ժամանակ, մարդ բառերը։

Ուղղական (ո՞վ, ի՞նչ) տուն աղջիկ ժամանակ մարդ

Սեռական (ո՞ւմ, ինչի՞) տան աղջկա ժամանակի մարդու

Տրական (ո՞ւմ, ինչի՞ն) տանը աղջկա ժամանակին մարդու

Բացառական (ումի՞ց, ինչի՞ց) տնից աղջկանից ժամանակից մարդից

Գործիական (ումո՞վ, ինչո՞վ) տնով աղջկանով ժամանակից մարդող

Ներգոյական (ո՞ւմ մեջ, ինչո՞ւմ, ինչի՞ մեջ) տան մեջ աղջկա մեջ ժամանակում մարդում

5.Առաջին շարքից ընտրիր նախածանցը և 2-րդ շարքից արմատը  և կազմիր 6 նախածանցավոր բառ:

Ենթ     անկյունագիծ       
    նախ     շրջադարձ          
     հար      գլխագին               
     արտ     տևողություն         
     վեր      մշտավառ             
     առ      սահմանապահ 

Օրինակ՝ ենթագլուխ,․․․

6․ Բառարանի օգնությամբ բացատրի՛ր դարձվածքները։
Իրար սրտից ջուր խմել – Իրար հաճելի վարմունք ունենալ,
Հազար մաղով անցկացրած – լիրբ, աներես, անափոթ
Հիվանդի համար ջուր բերող – դանդաղաշարժ, կարևոր գործից ուշացող
Գլխին կրակ թափել –
Կանաչ-կարմիրը կապել –
Կոպեկի համար մեռած –
Ուրիշի բնում ձու ածել –
Ոտքի կոխան դարձնել –
Փուշը մատից հանել –
Գրքի մի երեսը կարդալ — 

7. Ո՞ր դարձվածքների  իմաստն է սխալ բացատրված:

1. ժամավաճառ լինել – իզուր ժամանակ վատնել
   2.երեսից կախվել – թախանձել
   3.արյունը ջուր դառնալ – սահմռկել
   4.աչքերը փակել – ժպտալ
   5. աչքը ջուր կտրել – կարոտով, անհամբերությամբ սպասել
   6. անձյուն ձմեռ – անճարակ մարդ
   7. գլխարկը գետնովը տալ – նորաձև հագնվել
   8. գլխին տալ — ուրախանալ:

8․ Յուրաքանչյուր բառի համար գրի՛ր 1-ական հոմանիշ և հականիշ բառ:
հոմանիշ հականիշ

Թյուր սխալ ճիշտ
շնորհալի տաղանդավոր անշնորք
նուրբ մեղմ կոպիտ
անաչառ արդար խարդախ
երախտագետ շնորհակալ ապերախտ
անդորր հանգիս աղմկոտ
անաղարտ մաքուր կեղտոտ
պարկեշտ համեստ լկտի
ահռելի վիթխարի չնչին
հանդուգն խիզախ խոնարհ
փութաջան ջանասեր խույլ
խրթին բարդ հեշտ

Յոհան Կառլ Ֆրիդրիխ Գաուսը ծնվել է 1777 թվականի ապրիլի 30-ին Բրաունշվայգում, աղքատ, աշխատասեր ծնողների ընտանիքում: Նա մկրտվել է դպրոցի մոտ գտնվող եկեղեցում, որտեղ հաճախել է որպես աշակերտ: Գաուսը մանկական հրաշագործ էր: Գաուսի մասին հիշատակումներում, Վոլֆգանգ Սարտերիուս ֆոն Վալտերսհաուսենն ասում է, որ երբ Գաուսը երեք տարեկան էր, նա ուղղեց հոր մաթեմատիկական սխալը, և երբ արդեն յոթ տարեկան էր, ինքնավստահ լուծում էր թվաբանական շարքի խնդիրը ավելի արագ, քան դասարանի 100 ուսանողներից յուրաքանչյուրը։ Նրա մանկությունից կան շատ զվարճալի պատմություններ, իսկ մաթեմատիկական առաջին հիմնարար հայտնագործությունները կատարել է դեռահաս տարիքում։ Նա իր մեծամասշտաբ գործը՝ «Disquisitionses Arithmeticae»-ը, ավարտել է 1798 թվականին, 21 տարեկան հասակում, չնայած որ այն չհրապարակվեց մինչև 1801 թվականը: Այս աշխատանքը հիմնարար էր թվերի տեսության մեջ մինչև օրս, որպես ճիշտ համախմբելու և օբյեկտը ձևավորելու համար։

Հայտնագործություններ

1796 թվականը ամենաարդյունավետ տարին էր թե՛ Գաուսի, թե՛ թվերի տեսության համար: Նա մշակեց մեթոդ, որի օգնությամբ կարելի էր կառուցել հեպտադեկագոն (17 նիստ ունեցող բազմանկյուն): Նա իր մեծ ներդրումն ունի նաև թվաբանության մեջ:

1796 թվականի ապրիլին նա առաջինն էր, ով ապացուցեց քառակուսային փոխազդեցության օրենքը, որը թույլ էր տալիս որոշել ցանկացած հավասարման արմատների քանակը: Մայիսին նա ապացուցեց ևս մի թեորեմ՝ կապված պարզ թվերի հետ:

Գաուսը բացահայտեց, որ ցանկացած դրական ամբողջ թիվ կարելի է ներկայացնել ամենաշատը երեք եռանկյունային թվերի տեսքով:

Գաուսը ապացուցել է նաև Վեյլի վարկածը, որը 150 տարի ապացույց չուներ:

1801 թվականին Գաուսը հայտարարեց, որ ինքը հաշվարկել է Սերես աստերոիդի ուղեծիրը: Այս ամենից հետո Գաուսը մեծ համբավ ձեռք բերեց: Գաուսի անվան հետ են կապված հանրահաշվի, թվերի տեսության, դիֆերենցիալ տեսության, մաթեմատիկական ֆիզիկայի բազմաթիվ հասկացություններ։

Նա 1795-1798 թվականներին սովորել է Գյոթինգենի համալսարանում, իսկ 1807 թվականին եղել է ամբիոնի վարիչ և Գյոթինգենի աստղադիտարանի տնօրեն։ 1832 թվականին Գաուսը ֆիզիկոս Վ. Վեբերի հետ առաջարկել է միավորների բացարձակ համակարգը։ 1839 թվականին շարադրել է պոտենցիալի ընդհանուր տեսության հիմունքները, մասնավորապես՝ էլեկտրաստատիկայի հիմնական թեորեմը։

1.Հոմանիշների բառարանի օգնությամբ գրիր տրված բառերին մեկական հոմանիշ:
Ականակիտ-վճիտ, մաքուր, պարզ, հստակ, ջինջ, ականավճիտ, ակնավճիտ, բյուրեղյա, զուլալ 
 այգաբաց- լուսաբաց
 աշտանակ-ամբարտակ
 գիրթ-շեշտակի, շեշտակիորեն
 թափոր-երթ, շքերթ
 կտրիճ-Լեռնանցք, լեռնամեջ, լեռանցամեջ, ձոր, ձորակ, ծործոր, խորաձոր, կապան, անձուկ, կածան, կղեսուր (6նց.), (բրբ.) խեղդ, դարբանտ, խինձ
 մահիկ-Կիսալուսին, լույին, լուսնակ,
 շեղբ-Սայր, բերան, ծայր 
սկահակ-տես Սկահ
դշխուհի- կաթնուկ, խեժուկ
դժնի-նշան
կշտամբանք-Նախատինք, հանդիմանություն, անարգանք, մեղադրանք
մարտիկ-Ռազմիկ, զինվոր, զորական, զինվորական, բանակային, 
մթնշաղ-գ. Աղջամուղջ, վերջալույս, իրիկնաշաղ, մթնաշաղ, մթնալույս, մթնաթաթախ, մթնշող, (հնց.) աղտամուղտ, վերջնաշաղ, լրթնատեսիլ, (բրբ.) ժանգառք, մռւթուլուս, ճրագվառոց:

2. .Փոխիր տրված բառերի մուգ գրված տառերը և ստացիր նոր բառեր:
Գիրք,

տանկ— տանու, տարդ

սանր- մանր, ծանր

մարագ- կարագ

 նոր-հեր, քոր, մոր

 բարդ- զարդ, սարդ

3.Կետերի փոխարեն լրացրեք ջ, ճ կամ չ:

ա/  ալոջ, ակնակապիջ, աղջատել, աղաջամուղջ, ապջարար, անաճառ, անզիճում, անմիջապես, անջրդի (չջրած, չոր), անտերունչ (չքավոր), անրջել, աջալուրջ, աչքաբաց, աջակողմյան, աջափնյակ, աջլիկ, առաջարկություն, միջատ, միջոց, շուրջպար, վերջակետ, աղջիկ, ոչխար, ոջիլ, չղջիկ, փախչել, փարջ (կավե գավաթ), քրքիջ:

բ/  առաջին, առողջություն, առնջություն, բաղարջ (գաթա), բաջկոն, գաղթօջախ, գաղջ (խոնավ, բորբոսնած), գաճաճ (թզուկ, փոքր), գեղջուկ (գյուղացի), թռչուն, թռչել, թրջել, թրջոց, հորջորջել (անվանել, կոչել), մեջտեղ, միջակ, միջօրե, ողջույն, վերջին, մխրջվել, մռնջյուն, մրջյուն, շիճուկ, ողջագուրվել, քուրջ:

գ/ առաջնորդ, գոջի, դաջել, եղջերու, երկարաճիտ, զեղջել, զիջել, զղջալ, Էջմիածին, ընջացք (բեղ), ընջաքաղց (ագահ), թարթիչ, ի հեջուկս (հակառակ մեկի), իջնել, լայնալիճ, լաջվարդ (կապույտ), կտրիչ (կտրող գործիք),կտրիչ (քաջ), հառաչանք, միջամտել, միջավայր, նախջիր (կոտորած), տարեվերջ, ուռջանալ, ուռջել:

դ/  ամբողջ, առաջնորդ, առէջ, բարեհաջ, դարջնագույն, խառնիջաղանջ (խայտաբղետ), խոջկոր, խրճիթ, ծխամորջ, կառճել, կարիճ, կճղակ, կճմթել, կնճիթ, կոճկել, կորչել, կռճիկ, հարճ, ճանճ, ճղճիմ, մահճակալ, մաճկալ, մարճան, մեջբերում, մեչք, մինչև, միչև, միչադեպ, նկարչական, շեղչ (կույտ), սոչի, Սոճի, վայրէջք, վեջաբան:

4.Լրացնել բաց թողնված տառերը:
Ջրաղացի ճրապի լույսն էր կենդանության միակ նշանը համատարած մթության մեջ:
Ծերունին նայեց հանդիպակաց  ամպին, բարձրացավ ամբարտակի վրա, քաշեց առաջը հավաքված ճյուղերը, ապա մտավ ջրաղացը և դուռը կողպեց: Քամին վզվզում էր պատերի բացվանքներից, հափշտակում թափված հարջաշաղախ ալրափոշին և փաղչում զվարթաձայն: Ծեր ջրաղացպանը կրկին անցավ իր հանապազօրյա գործին` անշտապ կապելով ալրաթաթագ գոգնոցը:

1)7․1- ում սովորում է 26 աշակերտ, 7.2-ում սովորում են 25, 7.3-սովորում են 3-ով ավել 7.1-ի աշակերտներից։ 8.1-ում սովորում է այնքան ինչքան 7.2-ում։ 8․2 սովորում են 7.3-ի աշակերտներից 1-ով պակաս: 8.3-ում սովորում են այնքան որքան 7.1-ում։ Որ երորդ դասարանցների դասարարաններում են ավելի շատ սովորում և որքանով են ավել մյուս դասարաններից։

Լուծում

1)26+25+26+3=80(7-րդ դասարանցիներ)

2)25+29-1+26=79(8-րդ դասարանցիներ)

3)80-79=1

Պատ․՝7-րդ դասարանցիները ավելի շատ են, և 1-ով ավել են 8-րդ դասարանցիներից։

2)Միջին դպրոցում դասավանդում են 6 հայերենի ուսուցիչ, իսկ մաթեմաթիկա դասավանդում են 7 ուսուցիչ։ Ֆանիսն են ֆիզկուլտուրա դասավանդող մարզիչները, եթե այս երեք առարկաների դասվանդողները 23-ն են։

Լուծում

6+7-23=10

Պատ․՝ֆիզկուլտուրա դասավանդող մարզիչները 10-ն են:

3) 8.1 դասարանում սովորով Էրիկան ստացել է 6, 5, 4 գնահատականները, գտնել միջինը։

Լուծում

6+5+4=15

15:3=5

Պատ․՝ 5:

4)

Ըստ տվյալ դիադրամի գրիր

ա) ամենաշատ դիտումներ ունեցած շաբաթը- 26.10-1.11

բ) այն շաբաթները որոնք չեն հավաքել ոչ մի դիտում- 29.06-05.07, 13.07-19.07, 27.07-02.08, 31.08-06.09 07.09-13.09

գ) որքան դիտում է հավաքել 19.10-25.10 շաբաթում։ -25

5)8.7-ի սովորող Էլենենց տունը դպրոցից գտնվում է 15 կմ հեռավոևության վրա, իսկ Նատալիենցը 60 կմ հեռաորության վրա։ Նրանք միարժամանակ դուրս են գալիս տնից, Էլենը գնում է հեծանիվով, իսկ Նատալին ավտեմեքենայով։ Էլենը գնում է 10կմ/ժ արագությամբ, Նատալին 50կմ/ժ արագությամբ։ Արդյոք Նատալին ավելի շուտ կհասնի դպրոց քան Էլենը։

Պատ․՝ Նատալին ավելի շուտ կհասնի քան Էլենը։

1.Ո՞րշարքումեն  գրված  միայն  բարդ  նյութերի  բանաձևեր.

1)Al, HCl,  Cu, Na2SO4

2)H2O, N2, O3,  Ni, S8

3)AgBr, H2, CaCO3, P4

4)NaOH, CO2, NH3, CuSO42.

Ո՞րշարքում  էգրված  ֆոսֆոր,  թթվածին,  ածխածին, երկաթ  և  ազոտ   քիմիական    տարրերի նշանները.

1)F, C, P, Si, Na

2)O, C, Li, K, Ba

3)P, O, C, Fe, N

4)K, Na, P, Fe, C

3.Հաշվե՛ք երկաթի (III), ֆոսֆորի (V), օքսիդներում տարրերի զանգվածային բաժինները (%):

W(Fe)-70%. W(P)-43, 66

W(O)-30% W(O)-56,34

4.Հաշվե՛ք Cl տարրի օքսիդացման աստիճանը HClO4 միացության մեջ:

HCL(+7)O4

5.Ո՞ր նյութի հարաբերական մոլեկուլային զանգվածն է 44.

1) H2O,2) CuO,3) CO2, 4) H2S:

6.Ո՞ր նյութի հարաբերական մոլեկուլային զանգվածն է 34.

1) H2O,2) CuO,3) CO2, 4) H2S:

7.Առանձնացնել տրված նյութերը`KNO2 ,NOHNO3 ,   Mg ,KOH ,NaOHAl(OH)3,N2O5,O2,Ca3N2 ,Pb(NO3)2,Cu,NaNO3, KOH,H2SO4,SO3 ,K2SO3 ,CaSO3H2S ,CuS ,Na2SO4 ,PbSO4 CS2 ,BaSO4,աղյուսակում և անվանում`ՄետաղներՈչմետաղներՕքսիդԹթուՀիմքԱղ

8.Կազմել հետևյալ աղերի բանաձևերը`Լիթիումի կարբոնատՄագնեզիումի սուլֆիդՆատրիումի սուլֆատկալիումի սիլիկատմագնեզիումի քլորիդ

Li(2)Co(3). MgS. NA(2)SO(4). K(2)SiO(3) MgCI(2)

9.Հաշվել Fe2O3ի*հարաբերական մոլեկուլային զանգվածը*զանգվածային հարաբերությունները *զանգվածայն բաժինները*նշել կապի տեսակը

10.Որոշել օքսիդացման ասիճանը.Fe2O3 ,Fe ,KCl ,H3PO4

• Նշեք երեք իրավիճակ, որում Ձեզ համար հաճելի է նմանվել այլ մարդկանց:

Երբ ընկերներիս հետ գնում եմ բնության գիրկ, փրձում եմ նմանվել ինչ որ ֆիլմի հերոսի, օրինակ Հարրի Փոթերին կամ Հերմիոնային, կամ այլ անվախ կերպարների և ցույց չտալ իմ վախերը։

Երբ երեխաներով հավաքված ենք լինում կատակով փորձում ենք նմանվել մեկս մյուսին և շատ ծիծաղելի է լինում։

Երբ փոքր ես լինում փորձում ես նմանվել մեծերին, և բարկացնել նրանց, նրանք բարկանում են իսկ դու զվարճանում․․․․

Նշեք երեք իրավիճակ, որում Ձեզ համար հաճելի է տարբերվել այլ մարդկանցից:

Կան եղաբայրներ կամ քույրեր, որոնք միշտ կռվում են և միմյանց չեն հասկանում, և ինձ հաճելի է տարբերվել այդպիսի քույրերից կամ եղբայրներից։

Ես աշխատում եմ կարդալ շատ, որ երբ ինչ-որ բանից զրուցեն կարողանամ ցույց տալ իմ գիտելիքները և այդ ժամանակ ես ինձ զգում եմ տարբերվող բոլորից և դա ինձ դուր է գալիս։

Սիրում եմ տարբերվել նաև հագուստով։

• Նշեք մարդկանց խմբեր, որոնց վատ են վերաբերվում: Ո՞վքեր են վատ վերաբերվում:

Կան մարդիկ ովքեր ծխում են, խմում, և նմանատիպ վատ սովորություններ ունեն, կամ ինչ-որ բանից օրինակ հոգեմետ հաբերից կախում ունեն— մարդիկ այդ տեսակի մարդկանց վատ են վերաբերվում։

Կան մարդիկ ովքեր մտածում են մի բան և կրկնում այդ ամենը ամեն օր, օրինակ <<Մենք մեռնելու ենք, կամ չի ստացվելու, չեմ կարող և այլն>>։ Այդ մարդիկ շատ են մարդկանց նյարդերի վրա ազդում, և մտածում են միայն վատը։ Նրանք շուտ պանիկայի մեջ են ընկնում և գցում իրենց շրջապատին։

Վատ են վերաբերվում նաև անտուններին, որոնք հիմնականում ձեռքի ընկած փողը վատնում են միայն ալկոհոլի վրա։ Վատ են վերաբերվում նաև գողերին և այլ հանցագործություն կատարածներին։

Ընթերցել տեքստը և պատասխանել հարցերին.

Կղզու սեփականատերը հնարավորություն տվեց նավաբեկությունից փրկված 13 մարդու ապրել իր կղզում: Փրկվածներից էր Վիկտորը՝ իր հղի կնոջ և մանկահասակ երկու երեխաների հետ: Մյուսը 64-ամյա Արթուրն էր, որը մեծահարուստ էր և խմբի ամենատարեց անդամը: Նա իր հետ ուներ զգալի ադամանդեղեն և ոսկյա զարդեր: Աննան, Լևոնը, Գևորգը և Արուսյակը երիտասարդներ են, որոնք առողջ են և ունեն տարարեսակ հմտություններ: Նախկինում նրանք վերանորոգել են բազում կացարաններ: Մարիան իրավաբան է, դասավանդում է համալսարանում և ունի ֆիզիկական հաշմանդամություն: Նա շատ դանդաղ է քայլում՝ ոտքերի հետ կապված խնդրի պատճառով: Նրան ուղեկցում է իր օգնականը՝ Մարկը: Վերջապես խմբում է նաև նավի անձնակազմի անդամներից մեկը՝ իր ընկերուհու հետ: Նա նավաբեկության պահին կարողացել էր հափշտակել զգալի գումարներ և սննդի պաշարներ: Կղզում կա մի խարխուլ տնակ, որն ունի վերանորոգման կարիք: Այն ունի մեկ սենյակ և կաող է տեղավորել 2-3 հոգու:

Ձեր կարծիքով ո՞ւմ պետք է հատկացվի տնակը և ինչո՞ւ:

Իմ կարծիքով սենյակը պետք չէ, Արթուրը խմբի ամենամեծ մարդը կարող է իր գումարներով ինքնաթիռ կանչել և բոլորին կղզուց տանել։

Կամ ՝ Աննան, Լևոնը, Գևորգը և Արուսյակը , ովքեր երիտասարդներ են, որոնք առողջ են և ունեն տարարեսակ հմտություններ կարող են պատրաստել այլ կացարաններ և օգնել մյուսներին ,որ ժամանակավորապես ապրեն կղզում մինչև օգնություն կգա դրսից։