1. Բառերից որո՞նք են գոյական.
անբեկանելի, ունելի, կիսադեմ, տխրադեմ, արդուզարդ, նկարազարդ, շարական, ընտանեկան, խորագին, գլխագին։

2. Նշիր անհոգնական գոյականները.
Ֆիլիպիններ, մաթեմատիկա, քննություն, կաթ, գաղտնիք, գինի, աշակերտություն, մարմար, բարկօղի, հանրահաշիվ, բեռ, հոգևորականություն, քիմիա, մթություն, դարվինիզմ, բնապաշտպանություն։

3.Կազմի՛ր տրված գոյականների հոգնակին.

մարզատոն- մարզատոներ

հավատարմագիր- հավատարմագրեր

ուղեցույց- ուղեցույցեր

հիվանդայց- հիվանդայցեր

մենապար- մենապարեր

մեկնակետ- մեկնակետեր

գիսաստղ- գիսաստղեր

ճամփեզր- ճամփեզրեր

հաղորդալար- հաղորդալարեր

զորացույց- զորացույցեր

նավթամուղ- նավթամուղեր

ծիսակարգ- ծիսակարգեր

հետնախորշ- հետնախորշեր

կամարասյուն- կամարասյուներ

մաքսանենգ- մաքսանենգեր

ջրէջք- ջրէջքեր

4.Նշի՛ր այն գոյականները, որ ներգոյական չունեն .
դուստր, ժամանակ, գիրք, շուն, մանուկ, հորեղբայր, տանտեր, համալսարան, խմբագրություն, աղջիկ։

5.Ընդգծի՛ր  գոյականները։

• Մայրը քնքշորեն շոյեց երեխայի գանգուրները:
• Ձին ճանաչում էր այդ հովտի բոլոր բույրերն ու հոտերը։
• Ձորակներում հիմա էլ կա Մինասի տնկած այգին՝ սպիտակ ու կարմիր վարդերի թփերով։
• Անին չէր մոռացել ո՛չ նրա սև վերարկուն, ո՛չ գունատ դեմքը։

6.Նախադասության մեջ ընդգծված բառերը դարձրո´ւ հոգնակի և փորձի´ր բացատրել, թե ի´նչ է փոխվում:

Կաթը տա՛ր  խոհանոց:
Կաթի ամբողջ սերը քաշել ու հյուրասիրում էր քաղաքից եկածներին:
Ալյուրը սեղանին էր դրել ու պատրաստվում էր խմոր շաղախելու:
Լողափի ավազն ասես մաղած լիներ:
Ցորենն ամբարում են պահել:
Երեխայի չարությունն  արդեն բարկացնում էր մորը:

Նշված բոլոր գոյակաները անհաշվելի գոյականներ են, բացի սերից բոլոր գոյականները հաշվվում են կգ-ով, իսկ սերը վերացական գոյական է, և կարող ենք այն հաշվել համեմատականով՝ օրի՛նակ մեկ կաթիլ սեր կամ ամպի չափ։

69․լույս-լուսամուտ

պաճույճ-պաճուճապատ
լույծ-լծկան
ծույլ-ծլանալ
փույթ-փութկոտ
խույզ-խուզարկել,խուզարկել
սույզ- սուզվել,սուզանավ
թույն-թունավոր
բույր-բուրավետ
ձույլ-ձուլել
կապույտ-կապտավուն

70. ա) ձնհալ-ձյուն
սառցարան-սառույց
հրապուրիչ-հրապույր
անասնաբուծություն-անասնաբույժ
մատուցող-մատույց
հուսալի-հույս

բ) համբուրել-համբույր
դաշունիկ-դաշույն
ընկուզենի-ընկույզ
ձնաբուք-ձյուն
արնանման-արյուն
ատամնաբուժարան-ատամնաբույժ

71. ա)երգչախումբ-երգիչ ի սղ

գժվել-գիժ ի սղ

փոշեխառն-փոշի ի>ե

առջև-առաջ

թուլակազմ-թույլ ույ>ու

թրատել-թուր ու >ը

հոգյակ-հոգի ի>յ

քննություն-քննել ե սղ

սփռոց-սփռել

ճչակ-ճիչ ի>ը

կլանել-կիլո

թերանալ-թերի

փութեռանդ-փույթ ույ>ու

վայրենանալ-վայրենի ի սղ

բ) նախրապան-նախիր ի սղ

   խուսանավել-խույս ույ>ու

մեղվաբույծ-մեղու ու>վ

ժրաջան-ժիր ի>ը

լեզվակ-լեզու ու>վ

թերահավատ-թերի

խցան-խուց

կրկնուսույց-կրկին ի սղ

թխամորթ-թուխ ու>ը

գրգամոլ-գիրք ի>ը

ճահճապատ-ճահիճ ի սղ

գրչագիր-գրիչ ի սղ

առվեզր-առու ու>վ

մեհանական-մեհին

տիրասեր-տեր ե>ի

անգիտակ-անգետ ե>ի

գ) սերնդափոխություն

շարժման-շարժում

պարսկական-պարսիկ

ձեռագրաբան-ձեռագիր

առաքելություն-առաքինի

ռմբակոծել-ռումբ ու>ը

կատվախոտ-կատու

աշխուժանալ-աշխույժ ույ>ու

մարդկային-մարդիկ

զինանշան-զենք ե>ի

դ) հանդգնել-հանդուգն

հարստանալ-հարուստ ու>ը

սնահավատ-սին ի>ը

փչակ-փուչ ու>ը

կպչուն-կուպ

երջանկանալ-երջանիկ

խտություն-խիտ ի>ը

խարխլել-խարխուլ

տամկություն-տամուկ ու սղ

քրքջալ-քրքիջ ի>ը

փլվել-փուլ

կապտել-կապույտ ույ սղ

զրկանք-զրկել

զրախոսություն- զուր

ե)բնական-բուն

դիզել-դեզ ե>ի

տնաբույս-տուն ու>ըանիծել-անեծք ե>ի

նրբանկատ-նուրբ ու սղ

քնքշնալ-քնքուշ ու սղ

միջօրեական- մեջ

դեզնազօծ-դղին ի սղ

վիմարձան-վեմ

կարմրակտուց-կարմիր ի>ը

խնկաման-խունկ ու>ը

սարցաբեկոր-սառույց ույ սղ

65. բուրդ-բրդյա

զուսպ-զսպել

ումպ-ըմպել

խուռն-խռնվել

հուր-հրե

անութ-անթացուփ

շուրջ-շրջել

լեզու-լեզվի

շուն-շնաձուկ

նուշ-նշենի

կկու-կկվի

ճիճու-ճիչվաթափ

ունդ-ընդեղեն

ունչ-ընչաքաղց

ժողվուրդ-ժողովրդական

պտուղ-պտղատու

քուրմ-քրմել

առևտուր-առևտրական

66. ա) ընչացք-ունչ ը>ու

անասնապահ-անասուն ու սղ․

ամրանալ-ամուր ու սղ․

թթվահամ-թթու ու >վ

խորհրդավոր-խորհուրդ ու սղ

երեսնամյա-երեսուն ու սղ

առվեզր-առու ու>վ

մեղվապահ-մեղու ու>վ

գնդասեղ-գունդ ու>ը

ուրվագիծ-ուրու ու>վ

բ) կորստյան –կորուստ ու>ը

աղվամազ-աղուն ու>վ

ուրվական-ուրու ու>վ

լծկան-լուծ ու սղ

ստախոս-սուտ ու>ը

թփուտ-թուփ ու սղ

ըմպանակ-ումպ ու>ը

ձկներ-ձուկ ու սղ

կատվախաղ-կատու ու>վ

մածնաման-մածուն ու սղ

նռնածաղիկ-նուռ ու>ը

67. Արկղ- արկղեր, արկղիկ
Աստղ- աստղազարդ, Աստղիկ
Ազդր- ազդրոսկր
Քաղցր- քաղցրավենիք
Մեղր- մեղրամոմ
Տետր- հուշատետր, նոթատետրեր
Ցածր- ցածրահասակ
Կարծր- կարծրատիպ
Դուստր- դուստրիկ
Մանր- մանրամասն

68.Մարմնամարզություն, դեղնավուն, վագրենի, արթնանալ, լրաբեր, համրանալ, կրկնություն, Բարձրաբերդի, սրտացավ։

Լրաբեր, կրկնություն, սրտացավ։

Վիլյամ Սարոյան | Գեղեցիկ սպիտակ ձիու ամառը

Շատ հետաքրքիր պատմվածք էր։ Պատմվածքը մի տղայի մասին էր, ում ընտանիքը շատ աղքատ էր, նրանք որքան աղքատ էին այդքան էլ ազնիվն՝ նույնիսկ ծայրահեղ դեպքում գողություն չէին արել։ Մեր հերոսը, ում անունը Արամ էր, շատ էր երազում հեծնել ձի։ Արամը ուներ մի տարօրինակ զարմիկ՝ Մուրադը։

Օրերից մի օր, կեսգիշերին, երբ Արամը քնած էր, նրա պատուհանին թակեց Մուրադը։ Արամը արթնացավ։ Երբ պատուհանը բացեց նրա առջև կանգնած էր մի մեծ ձի և Մուրադն էլ ձիու վրա։ Տղան այդ ամենը տեսնելով կարծեց, որ նա դեռ քնած է և այդ ամենը երազ է։ Տղաները հեծնեցին ձին՝ Մուրադը հիանալի էր հեծում, ինչը չէի կարող ասել Արամի մասին։

Ամբողջ գիշեր տղաները ձի հեծնեցին, իսկ երբ լույսը բացվեց, տղաները հանդիպեցին ձիու տիրոջը։ Ձիու տերը իրեց բարեկամ Ջոն Բայրոն էր, նա ճանաչելով իր ձիուն ասաց, որ եթե իրենց գերդաստանն այդքան ազնիվ չլիներ, նա կկարծեր, որ դա իր ձին է, իսկ Մուրադն ի պատասխանա ասաց, որ նրանց ձիերը զույգ են։ Ջոն Բայրոն իմանալով, որ դա նրա ձին է հեռացավ։

Հաջորդ առավոտյան տղաները ձիուն հետ տարան Ջոն Բայրոի ախոռ և հեռացան։ Կեսօրից հետո Ջոն Բայրոն գնաց Արամենց տուն, նա Արամի մորը ցույց տվեց նրա գողացված և վերադարձված ձիուն, Այն նույն ձին էր, միայն վերադառնալուց հետո ձին ավելի հանգիստ էր դարձել։

Իմ կարծիքով տղաները գողանալով ձին սխալ արեցին։ Եթե մարդ ինչ-որ բանի մասին երազում է, ապա նա պետք է նպատակ դնի իր առջև, և քայլ առ քայլ մոտենա իր երազանքին։

Ես տղաներին արդարացնում եմ նրանով, որ նրանք հանուն երազանքի գնացին այդ քայլին։

Իսկ մեղադրում եմ նրանով, որ տղանները հասան իրենց երազանքին անարդար կերպով։

Այս ամառվա հուլիսի 16-18 ես անցկացրեցի հեքիաթային Արատեսում։ Անցկացրածս օրերը հիանալի էին, դրանք լի էին ուրախությամբ և արկածներով։ Մեր առօրյան շատ հետաքրքիր էր անցնում։ Մենք խաղում էինք տարբեր խաղեր և զվարճանում։ Երկրորդ օրը ամենահետքրքիրն էր, մենք քայլեցինք Արատեսի գետի հոսքին հակառակ։ Կայն վայրեր որ անանցանելի էին թվում, բայց մեկս մյուսիս օգնելով կարողացանք հաղթահարել այն։ Քայլքի ժամանակ մենք ընկնում էինք, բայց այն մեզ չէր թողնում հանձնվել, մենք վեր էինք կենում և ավելի վստահ շարժվում։ Քայլքը ավելի վառ գույներով ներկեց մեր ճամփորդություն։

Երեկոներնն անցնում էին խարույկի շուրջ՝ աստղազարդ երկնքի տակ։ Բորոլս սպասում էինք կեսգիշերին, որպեսզի շնորհավորեինք մեր ճամբարականներից Դավիթի ծննդյան օրը։

Երեք օրը շատ քիչ էր, այն անցավ մեկ ակնթարթի նման։

1․ Վերաբերականները խմբավորե՛լ ըստ տեսակների։

Հաստատական վերաբերականներ-արդարև, անշուշտ, անպատճառ, անպայման, իրոք, հիրավի

իսկապես, անկեղծ, անկասկած,

Գնահատողական վերաբերականներ — Բարեբախտաբար, ցավոք, ի դեպ, ահա

իմիջիայլոց, այնուամենայնիվ, համենայն դեպս

Ժխտական վերաբերականներ— ո՛չ, չէ՛

Սաստկական վերաբերականներ մանավանդ, մինչև իսկ, գեթ, լոկ, միայն այսուհետ

Երկբայական վերաբերականներ գուցե, երևի, թերևս, կարծեմ, կարծես, միգուցե, սոսկ, միայն թե,

կերծես թե

2․ Գտի՛ր վերաբերականները.

Մի՞թե վերջին պոետն եմ ես,
Վերջին երգիչն իմ երկրի,
Մա՞հն է արդյոք, թե նի՞նջը քեզ
Պատել, պայծառ Նաիրի։

Վտարանդի, երկրում աղոտ,
Լուսեղ, քեզ եմ երազում,
Եվ հնչում է, որպես աղոթք
Արքայական քո լեզուն։

Հնչում է միշտ խոր ու պայծառ,
Եվ խոցում է, և այրում,
Արդյոք բոցե վարդե՞րդ են վառ,
Թե՞ վերքերն իմ հրահրուն։

Ահով ահա կանչում եմ քեզ
Ցոլա, ցնորք Նաիրի՛, —
Մի՞թե վերջին պոետն եմ ես,
Վերջին երգիչն իմ երկրի…

3. Տրված վերաբերականները գրի՛ր ըստ կազմության՝ 

գոնե(պարզ), նույնիսկ(բարդ), իբր (պարզ), անպատճառ(բարդ ածանցավոր), իբրև թե (պարզ), ահա (պարզ) , կարծես թե(բարդ հարադրություն), բարեբախտաբար (բարդ ածանցավոր)

4. Կետադրի՛ր տրված նախադասությունները։

Իրոք, նրան չէր հաջողվել որևէ աշխատանք գտնել: Ո՛չ, դա միայն ինձ է վերաբերում: Ընկերս, անշուշտ միշտ ինձ հետ է: Արդյո՞ք լուծում ունի այս հարցը:

5. Գտի՛ր վերաբերականները, նշի՛ր տեսակը: 

Իմ ուզածի պես էլ եղավ: Իհարկե (հաստատական) իմ սրտով է այդ պատմությունը: Գեթ (սահմանափակման) մի բառ ասա, մի բան խոսիր: Ցավոք(գնահատողական), մեզնից ոչինչ կախված չէր: Թերևս(երկբայական) այս մասին նորից խոսենք: Այդ պատմությունը, ո՛չ,(ժխտական) չի կարող որևէ դեր ունենալ: 

6. Հարցերին պատասխանի՛ր վերաբերականների միջոցով։

1. Դու վստահո՞ւմ ես ընկերներիդ:

Այո, իհարե
2. Գո՞հ ես  տանն անցկացրածդ օրերից:

Այո՛, բայց ավելի շատ սիրում եմ ընկերներիս հետ ժամանակ անցկացնել։
3. Համացանցը քեզ օգնո՞ւմ է:

Այո՛, այնտեղ եմ անցկացնում իմ ազատ ժամանակը։

In this year for the first time I went to Arates. I was very happy. In Arates we played different games. I played with dogs, they licked me. As travelling is an important part in our school I succeeded.

So I get great marks in Sociology, my teacher says that my knowledge is best of the best .Also I get good marks from my English because I worked hardly this year and improved my knowledge.

I also have many difficulties when learning Physics, Chemistry ,Biology. I do my best to learn these subjects as well as I can.

• Բացատրեք ընտանիքի նշանակությունը հասարակության մեջ։

Ընտանիքը մարդու կյանքի ամենակարևոր բաներից մեկն է։ Իմ կարծիքով առանց ընտանիք հնարավոր չէ լինել երջանիկ։

• Ի՞նչ կազմ ունի ժամանակակից ընտանիքը։

Ընտանիքը միմյանց հարազատ, միմյանց հետ կապված մարդիկ են։ Այն կազմված է մայրիկից, հայրիկից, որդուց, դուստրից։

• Ի՞նչ է անհրաժեշտ ընտանիքի ամրության և կայունության համար։

Իմ կարծիքով ընտանիքը կանգուն լինելու համար պետք է ընտանիքի հայրը և մայրը միմյանց չդավաճանեն, ընտանիքում բոլորը միմյանց սիրեն, և ընտանիքում ամեն մի մարդ ուրախանա մյուսի ուրախության և տխրի մյուսի տխրության համար։ ԵՎ որքան շատ լինի ընտանիքի կազմը այդքան ամուր կլինի այն։

• Որո՞նք են մեծ և փոքր ընտանիքների առավելությունները և թերությունները։

Ընտանիքի առավելությունը այն է, որ ընտանիքի անդամները շատ են, միմյանց սիրում են, հարգում են։

Ընտանիքի թերությունը այն է, որ անդադար մարդիկ մարդիկ իրար հետ կռվում են, իրար հետ չեն շփվում։

• Ինչի հիման վրա կամ ինչ հատկանիշներով են միլիոնավոր մարդիկ իրենց համարում միևնույն ազգի ներկայացուցիչ։

Եթե մարդ խոսում է իր մայր լեզվով, նշում է իր ազգային տոները, և եթե մարդու ծնողները պատկանում են տվյալ ազգին հետևաբար մարդը իրեր համարում է տվյալ ազգի ներկայացուցիչ։

• Ի՞նչ նկատի ունի մարդը, երբ ասում է, որ ինքը հայ է, հույն կամ ճապոնացի։

Ինձ թվում է ազգը ամենակարևոր բաներից մեկն է։ Երեխայի մեջ սերը դեպի ազգ, մտցնում են ծնողները, եթե մարդ պատկանում է տվյալ ազգին պետք է իմանա իր մայր լեզուն։

• Նկարագրեք, թե ինչ զգացողություն եք ունեցել, երբ առաջին անգամ տեսել եք ճարտարապետական որևէ հայտնի կառույց, որն ընդմիշտ տպավորվել է ձեր մեջ։

Իմ մեջ ամենից շատ տպավորվել է Գառնի տաճարը, միշտ այն վախենալով եմ մտել, մտնելուց մարմնովս սարսուռ է անցնում, և զարմացած սկսում եմ զննել տաճարը։

1. Քարտեզի վրա նշել Հարավարևելյան Ասիայի երկրները ու դրանց ափերը ողողող ջրային ավազանները:

2. Որոնք են Հարավարևելյան Ասիայի երկրների զարգացման նախադրյալները:

Հարավարևելյան Ասիայի երկների արդյունաբերությունն ունի զարգացող երկրներին բնորոշ գծերը՝ հանքային հումքի և վառելիքի հանույթի գերակշռությունը:

Նավթի հանույթով ու արտահանությամբ առանձնանում են Ինդոնեզիան, Մալայզիան, Վիետնամն ու Բրունեյը: Անագի հանքաքարի արդյունահանման ու ձուլյման ծավալով առաջատար երկրներ են Ինդոնեզիան ու Մալյզիան:

Տարածաշրջանի որոշ երկրներ իրենց տնտեսությունը վերակառուցում են ճապոնական նմանակով և հիմնականում՝ Ճապոնիայի ֆինանսական ու տեխնիկական օգնության շնորհիվ: Առաջինն այդ ուղով զարգացել է Սինգապուրը:

Զարգացած է տնտեսությունը: Տնտեսության հիմքը գյուղատնտեսությունն է: Շատ են մշակում ջուտ, սուրճ ու գետնանուշ: Հարավարևելյան Ասիայում է արտադրվում ամբողջ աշխարհի բնական կաուչուկի 76 %-ը: Տարածաշրջանը նաև կոկոսյան արմավի յուղ, համեմունքներ և թեյ արտադրող է:

Արագ զարգացել է ավտոմոբիլաշինությունը, նավթամշակումը, նավթաքիմիկան, նավաշինական, էլեկտրատեխնիկական և էլեկտրոնյաին արտադրությունները: Մասնավորապես զարգացած է ճապոնական ֆիրմաների ռադիոսարքավորումների և հեռուստացուցյցների տեսաձայնագրիչների արտադրությունը: Զգալի է նաև հագուստի, կոշիկի, կաշվե ապրանքների արտադրությունը:

3. Ինչ դեր ունի Հարավարևելյան Ասիան համաշխարհային տնտեսության մեջ:

Կարծում եմ, որ ունի նշանակալից դեր: Հարավարևելյան Ասիայի երկրների տնտեսության զարգացման ու մասնագիտացման վրա մեծ ազդեցություն է ունեցել դրանց տնտեսաշխարհագրական դիրքը, կլիմայական պայմանները, բնական հարուստ ռեսուրսները և մարդկայից ռեսուրսները:

Տնտեսության հիմքը գյուղատնտեսությունն է: Շատ են մշակում ջուտ, սուրճ ու գետնանուշ: Հարավարևելյան Ասիայում է արտադրվում ամբողջ աշխարհի բնական կաուչուկի 76 %-ը: Տարածաշրջանը նաև կոկոսյան արմավի յուղ, համեմունքներ և թեյ արտադրող է: