Hello, I’m Mariam Barseghyan, and already passed a year that I became Sebastatsi. I met a lot of problems in «Mkhitar Sebastatsi» educational complex, because the system is very hard for me, but during months  I learnt everything, and now I’m starting to learn very good. Now I can work with computer. This year I am learning new subjects automatically, it is true that the subjects are difficult, but the teachers are very kind with me, and they teach me everything. If I have any questions, immediately I ask about that to my teachers and they answer me with pleaser.  This year, English is more deeply studied, the language is more open than in previous years. I am very grateful to all my teachers.

Գարուն այնքան գեղեցիկ է այս օրերի։ Իսկ մենք ստիպված ենք տանը փակված մնալ և միայն պատուհանից հերևել բնության զարթունքին։ այս ամենին էլ չդիմանալով, մենք որոշեցինք հանգստըան օրերը անցկացնել  Մրմավիրի մարզ Արևիկ գյուղում, ուր գտնվում են տատս և պապաս։

Մենք գնում ենինք գյուղատնտեսական աշխատանքներ կատարելու և այդ էր պատճաը, որ ոստիկանները մանրակրկիտ ստուգուներից հետո թույլատրեցին անցնել դեպի մարզ, նույնիսկ ստուգեցին հողամաիսի վկայականը։ Ինչևէ, գյուղում շատ ուրախ էր,ես նույնիսկ այցելեցի մեր Ֆերման և տեսա մեր նորածին հորթուկներին։ Ապա գնացինք հողամաս ցանելու բազում, որ ամռանը մեր կովերը ուտեն մեր ձեռքերով մշակված բազուկը և ունենան առատ կաթ։ Տեսա իմ շանը ,որը հսկում է ֆերման և իմ փիսիկներին։

Հետո հիացա խաղողի վազերով և դեռ նոր աչքերը բացած և բողբոջացած խաղողներով։Հիանալի էր մեր խաղկած այգին. բալենինիները, խնձորենիները և սալորենիները։ Զգացի բնության շունչը, աշխատեցի, բայց  ոչ թե հեգնեցի, այլ մեծ բավականություն ստացա։ Ամենալավ տպավորություննեով վերադարձա քաղաք և կրկին փակվեցի մեր բնակարանում։ Բնության հետ շփումը ինձ ուժ է տալիս։

Արդեն 1 տարի է, ինչ ես հաճախում եմ <<Մխիթար Սեբաստացի >>կրթահամալիր։ Այստեղ ես սովորել եմ շատ բաներ, որը չէի կարող սովորել իմ նախկին դպրոցում։ Շատ հաճելի է սովորել մի դպրոցում, որտեղ բացի կրթական ծրագրից տալիս են լրացուցիչ նյութեր, երեխաները ավելի շատ գիտելիքներ են ստանում։ Ես այս դպրոցում սովորիցի նախագիծ կատարել, վերլուծություներ գրել և ամենակարևորը սովորեցի աշխատել համակարգչով։Իսկ այս վերջին իրադարձության ընթացքում ես սովորեցի ինքնակրթվել։ Իմ կարծիքով, որքան հնարավոր է արագ պետք է դպրոցները բացվեն, քանի որ ուսուցիչները չեն կարողանում տեսնել մեզ և չեն կարող լիարժեք համոզված լինել, որ աշակերտը հասկացել է դասը։

Ես այս տարվա ընթացքում մասնակցել եմ շատ նախագծերի՝, որոնցից կնշեմ միայն մեկը Մեր տան կանաչ անկյունը, ծեսերի՝,որոնցից կնշեմ միայն մեկը Զատկի ծես և նրանք ինձ շատ են օգնել տալով՝ շատ գիտելիքներ։ Ես հպարտ եմ, որ սեբաստացի եմ, և կարողանում եմ շատ բաներ կատարել, ինչեր չեն կարողանում մյուս դպրոցի երեխաները։

​Ջրային տրանսպորտի ոլորտում ինտեգրման զարգացման նպատակով մշակվել էԵվրասիական տնտեսական միության մասին 2014 թվականի մայիսի 29-ի պայմանագրի (այսուհետ՝ Միության մասին պայմանագիր) «Արձանագրություն համակարգված (համաձայնեցված) տրանսպորտային քաղաքականության մասին» 24-րդ հավելվածի «Ջրային տրանսպորտը» IV բաժինը։

Միության մասին պայմանագրի 24-րդ հավելվածի 15-րդ և 16-րդ կետերով նախատեսվել է իրագործվող համակարգված (համաձայնեցված) տրանսպորտային քաղաքականության շրջանակներում ջրային տրանսպորտի զարգացում և անդամ պետությունների կողմից նավագնացության մասին միջազգային պայմանագրի կնքում։

Միության մասին պայմանագրի 24-րդ հավելվածի 15-րդ կետի իրագործման նպատակով՝ «Ջրային տրանսպորտ» բաժինը նախապատրաստվել և ներառվել է («Ծովային տրանսպորտ» և «Ներքին ջրային տրանսպորտ» ուղղությունների հետ միասին) Բարձրագույն Եվրասիական տնտեսական խորհրդի 2016 թվականի դեկտեմբերի 26-ի N 19 որոշմամբ հաստատված՝ Համակարգված (համաձայնեցված) տրանսպորտային քաղաքականության հիմնական ուղղությունների և իրագործման փուլերի (ՀՏՔՀՈՒ) մեջ։.

Եվրասիական միջկառավարական խորհրդի 2017 թվականի հոկտեմբերի 25-ի N 3 որոշմամբ հաստատվել է Համակարգված (համաձայնեցված) տրանսպորտային քաղաքականության հիմնական ուղղությունների և իրագործման փուլերի (ՀՏՔՀՈՒ) իրականացման միջոցառումների 2018-2020 թվականների ծրագիրը («ճանապարհային քարտեզը»), այդ թվում՝ ծովային տրանսպորտի և ներքին ջրային տրանսպորտի մասով։

Միության մասին պայմանագրի 24-րդ հավելվածի 16-րդ կետի իրագործման նպատակով Եվրասիական տնտեսական հանձնաժողովի հարթակում 2014 թվականի օգոստոսից մինչ այժմ անցկացվում են Նավագնացության մասին համաձայնագրի նախագծի նախապատրաստման միջոցառումներ։

Նավագնացության մասին համաձայնագրի նախագծին հավանություն է տրվել Եվրասիական տնտեսական հանձնաժողովի Կոլեգիայի 2015 թվականի սեպտեմբերի 22-ի N 120 որոշմամբ, Եվրասիական տնտեսական հանձնաժողովի Կոլեգիայի 2017 թվականի սեպտեմբերի 19-ի N 127 կարգադրությամբ,  Եվրասիական տնտեսական հանձնաժողովի, խորհրդի 2017 թվականի հոկտեմբերի 2-ի N 31 կարգադրությամբ, Եվրասիական տնտեսական հանձնաժողովի խորհրդի 2017 թվականի նոյեմբերի 10-ի N 34 կարգադրությամբ։ Ընդունվել է միջկառավարական մակարդակով Նավագնացության մասին համաձայնագրի նախագծի ստորագրման հարցով Եվրասիական միջկառավարական խորհրդի 2017 թվականի հոկտեմբերի 25-ի N 14 հանձնարարությունը։

Ջրային տրանսպորտի հարցերով աշխատանքն իրականացվում է Տրանսպորտի և ենթակառուցվածքի հարցերով խորհրդատվական կոմիտեի ջրային տրանսպորտի հարցերով ենթակոմիտեի, Տրանսպորտի և ենթակառուցվածքի հարցերով խորհրդատվական կոմիտեի, Տրանսպորտի ոլորտում անդամ պետությունների լիազորված մարմինների ղեկավարների խորհրդակցության (Նախարարների խորհրդակցության) շրջանակներում։

Տրանսպորտի և ենթակառուցվածքի վարչությունը ջրային տրանսպորտի հարցերով փոխգործակցություն է իրականացնում ՄԱԿ ԵՏՀ ՆՏԿ հետ։​

H₂SO₄

1. Անվանում՝  ծծմբական թթու
2. Ինչ տարրերից է կազմված տրված նյութը.

H-Ջրածին                                                                                                                                                 S-Ծծումբ                                                                                                                                                   O-թթվածին

3.  Քանի ատոմ ամեն մի տարրից կա տվյալ նյութի մոլեկուլում

2H,1S, 4O

4. Հաշվել՝Mr 

Mr(H₂SO₄)=2·1+32+64=98

5.Հաշվել տարրերի զանգվածային հարաբերությունները` m

m (H): m(S): m(O)=2:32:64

6.Հաշվել տարրերի զանգվածային բաժինները`w

w (H)=2/98·100%=49%

w (S)=12/98·100%=8%

w (O)=64/98·100%=100%-(49%+8%)=45%

  7.Նյութը բարդ է, թե պարզ` բարդ:

8.m₀=98 · 1,66•10^-27կգ =162.68•10^-27կգ

NaNՕ₃

Անվանում՝  աղ /նատրիումի նիտրատ/

2.Ինչ տարրերից է կազմված տրված նյութը.

Na-Նատրիում

N-Ազոտ

Օ-թթվածին

3.  Քանի ատոմ ամեն մի տարրից կա տվյալ նյութի մոլեկուլում

1Na, 1S, 3O

4.Հաշվել՝Mr 

Mr(NaNO₃)=23+14+48=85

5.Հաշվել տարրերի զանգվածային հարաբերությունները` m

m (Na): m(N): m(O)=23:14:48

6.Հաշվել տարրերի զանգվածային բաժինները`w

w (Na)=23/85·100%=4%

w (N)=14/85·100%=6%

w (O)=48/85·100%=100%-(4%+6%)=88%

  7.Նյութը բարդ է, թե պարզ` բարդ:

8.m₀=85 · 1,66•10^-27կգ =141.1•10^-27կգ

FeSO₄

1. Անվանում՝  Երկաթի սուլֆատ
2. Ինչ տարրերից է կազմված տրված նյութը.

Fe-երկաթ                                                                                                                                                   S-Ծծումբ                                                                                                                                                     O-թթվածին

3.  Քանի ատոմ ամեն մի տարրից կա տվյալ նյութի մոլեկուլում

1Fe,1S, 4O

4. Հաշվել՝Mr 

Mr(feSO₄)=56+32+64=152

5.Հաշվել տարրերի զանգվածային հարաբերությունները` m

m (Fe): m(S): m(O)=56:32:64

6.Հաշվել տարրերի զանգվածային բաժինները`w

w (Fe)=56/98·100%=3%

w (S)=12/152·100%=13%

w (O)=64/152·100%=100%-(13%+3%)=72%

  7.Նյութը բարդ է, թե պարզ` բարդ:

8.m₀=152· 1,66•10^-27կգ =252.32•10^-27կգ

KMnO₄

1. Անվանում՝  կալիումի պերմանգանատ
2. Ինչ տարրերից է կազմված տրված նյութը.

K -Կալիում                                                                                                                                               Mn-Մանգան                                                                                                                                            O-թթվածին

3.  Քանի ատոմ ամեն մի տարրից կա տվյալ նյութի մոլեկուլում

1K,1Mn, 4O

4. Հաշվել՝Mr 

Mr(KMnO₄)=39+55+64=158

5.Հաշվել տարրերի զանգվածային հարաբերությունները` m

m (K): m(Mn): m(O)=39:55:64

6.Հաշվել տարրերի զանգվածային բաժինները`w

w (K)=39/158·100%=4%

w (Mn)=55/158·100%=3%

w (O)=64/158·100%=100%-(4%+3%)=91%

  7.Նյութը բարդ է, թե պարզ` բարդ:

8.m₀=158· 1,66•10^-27կգ =262.28•10^-27կգ

SiO₂

1. Անվանում՝  սիլիցիումի օքսիդ
2. Ինչ տարրերից է կազմված տրված նյութը.

Si-սիլիցիում                                                                                                                                                O-թթվածին

3.  Քանի ատոմ ամեն մի տարրից կա տվյալ նյութի մոլեկուլում

1Si,2O

4. Հաշվել՝Mr 

Mr(SiO₂)=28+32=60

5.Հաշվել տարրերի զանգվածային հարաբերությունները` m

m (Si): m(O)=28:32

6.Հաշվել տարրերի զանգվածային բաժինները`w

w (Si)=28/60·100%=2%

w (O)=32/60·100%=100%-2%=96%

  7.Նյութը բարդ է, թե պարզ` բարդ:

8.m₀=60 · 1,66•10^-27կգ =99.6•10^-27կգ

1. 1. Գծային հավասարումներ

   аx+b=0  

   2. Կրճատ բազմապատկման բանաձևեր՝
      a3+b3=(a+b)(a2-ab+b2)

   a3-b3=(a-b)(a2+ab+b2)

   Ճիշտ է նաև հակառակը՝
   (a+b)(a2-ab+b2)=a3+b3

   (a-b)(a2+ab+b2)=a3-b3

   • Լուծել հավասարումը.

   1.

   ա)x=7

   բ)x=1,2

   գ)լուծում չունի

   դ)x=-6

   ե)x=0

   զ)x=0,8

   է)x=R

   ը)x=5/3

              2.

   

   Ա)x=4

   բ)x=0

   գ)x= 3

   դ)0,2/3,6

   ե)x=1

    

   3.

2. 

   Ա)x=5

   x= -22/13                                                                                                                               

   Գ)x=3

   Դ)x=0

   Ե)x=-6

    

   4.

1.  

   Ա)x+8=33              x=25

              Բ)x•4=52               x=13

              Գ)(x•7)+12=26       x=2

               Դ) (x-4)•5=35        x=11

   5.

   Ա) 1-թ — x   2թ — x+6   x+x+6=18    2x+6=18     2x=12     x=6   1թ-6 2թ-12

   Բ) 1թ — x     2թ — x-6     x+x-6=18     2x-6=18     2x=24    x=12  1թ-12  2թ-6

   6. Վերլուծել արտադրիչների՝ օգտվելով բանաձևերից՝
      (a+b)(a2-ab+b2)=a3+b3
      (a-b)(a2+ab+b2)=a3-b3

   1)p³+q³=(p+q)(p²-pq+q²)            3)a³+8=(a+2)(a²-2a+4)                                    5)y³+1=(y+1)(y²-y+1)

   2) p³-q³=(p-q)(p²+pq+q²)            4)b³-27=(b-3)(b²+3b+9)                                 6)x³-8=(x-2)(x²+2x+4)

   7) p³-1=(p-1)(p²+p+1)                 8)m³+64=(m+4)(m²-4m+16)                        9)1-q³=(1-q)(1+q+q²)

Եկե՛ք վերհիշենք.

Դերանունները ութ տեսակի են` անձնական, ցուցական, փոխադարձ, հարցական, հարաբերական, որոշյալ, անորոշ, ժխտական։

Անձնական դերանունները մատնացույց են անում խոսող, խոսակից կամ մի երրորդ անձ` առանց դրանց անվանելու։

Անձնական դերանուններն են՝ ես, ինքս, մենք, ինքներս, դու, ինքդ, դուք, ինքներդ, նա, ինքը, նրանք, իրենք:

Ցուցական դերանունները մատնացույց են անում առարկա, հատկություն, քանակ, տեղ և ձև՝ առանց դրանք անվանելու։

Ցուցական դերանուններն են` սա, դա, նա, այս, այդ, այն, սույն, նույն, միևնույն, մյուս, այսպես, այդպես, այնպես, այսպիսի, այդպիսի, այնպիսի, նույնպիսի, այսքան, այդքան, այնքան, նույնքան, այսչափ, այդչափ, այնչափ, նույնչափ, այստեղ, այդտեղ, այնտեղ:

Փոխադարձ դերանունները ցույց են տալիս փոխադարձ հարաբերությամբ միմյանց հետ կապված առարկաներ կամ անձեր՝ առանց դրանք անվանելու։

Փոխադարձ դերանուններն են` իրար, միմյանց, մեկմեկու կամ մեկմեկի:

Ուղղական — — —
Սեռական իրար միմյանց մեկմեկու
Տրական իրար միմյանց մեկմեկու
Հայցական իրար միմյանց մեկմեկու
Բացառական իրարից միմյանցից մեկմեկուց
Գործիական իրարով միմյանցով մեկմեկով
Ներգոյական իրարում միմյանցում մեկմեկում

Հարցական դերանունները արտահայտում են հարցում խոսողին ծանոթ անձի կամ առարկայի, սրանց հատկության, թվի, գործողության տեղի, ժամանակի, ձևի և այլնի մասին՝ առանց դրանք անվանելու։

Հարցական դերանուններն են` ո՞վ, ի՞նչ, ինչպիսի՞, ինչքա՞ն, ինչպե՞ս, ինչու՞, ո՞ր, ո՞րը, որքա՞ն, որչա՞փ, որպիսի՞, ո՞րերորդ, որտե՞ղ, ե՞րբ, ու՞ր, քանի՞, քանի՞սը, քանի՞երորդ:

Հարաբերական դերանունները նույն հարցական դերանուններն են, որոնք, սակայն, արտահայտում են ոչ թե հարցում, այլ մի նախադասություն կապում են մյուսին։ Օրինակ`Նա կարդաց այն գիրքը, որը նվիրել էր ընկերը։

Աշխատանքը կատարեց այնպես, ինչպես պահանջել էին։

Շենքը կառուցեցին այնտեղ, որտեղ նախկինում ամայի տարածություն էր։

 Առաջադրանքներ

Գտնե՛լ փոխադարձ դերանունները և ընդգծե՛լ.

Կախարդական մի շղթա կա երկնքում՝
Անրերևույթ, որպես ցավը խոր հոգու,
Իջնում է նա հուշիկ, որպես իրիկուն՝
Օղակելով լույս աստղեցը մեկմեկու։
Մեղմ գիշերի գեղագանգուր երազում
Այն աստղերը, որպես մոմեր սրբազան,
Առկայծում են կարոտագին երազուն՝
Հավերժաբար իրար կապված և բաժան։
Ես ու դու էլ շղթայված ենք իրարում,
Կարոտավառ երազում ենք միշտ իրար,
Միշտ իրար հետ, բայց միշտ բաժան ու հեռու
Աստղերի պես և՛ հարազատ, և՛ օտար…
Վահան Տերյան

2.Պարզի՛ր, թե Ա և Բ նախադասություններում ընդգծված դերանուններն ինչո՞վ են տարբերվում:

Ա. Որքա՞ն հարստություն է թաղվել ծովի խորքերում առաջին նավի խորտակման օրվանից:

Բ.Ոչ ոք չի կարող ստույգ ասել, թե որքան հարստություն է թաղվել ծովի խորքերում առաջին նավի խորտակման օրվանից:

Ա.Որքա՞ն-հարցական դերանուն

Բ.Որքան-հարաբերական դերանուն

Ա. Ե՞րբ են ձկները խավիար դնում:

Բ. Ուզում եմ պարզել, թե երբ են ձկները խավիար դնում:

Ա.Ե՞րբ-հարցական դերանուն

Բ.Երբ-հարաբերական դերանուն

Ա. Խեցու մեջ մարգարիտն ինչպե՞ս է  գոյանում:

Բ.Ես նոր եմ իմացել,թե խեցու մեջ մարգարիտն ինչպես է գոյանում:

Ա.Ինչպե՞ս-հարցական դերանուն

Բ.Ինչպես-հարաբերական դերանուն

3. Կետերը փոխարինի՛ր տրված դերանուններով: Ուշադրությո՛ւն դարձրու կետադրությանը:

Ով, ինչ, երբ, որտեղ, ինչքան:

Ո՞վ է ջուր հավաքվում այս փոսում:

Ինձ հետաքրքրում է, թե ով է  ջուր հավաքվում այս փոսում:

Ի՞նչ պետք է անեն՝ տարածքի գեղեցկությունը պահպանելու համար:
Իրենք էլ չգիտեն, թե ինչ  պետք է անեն տարածքի գեղեցկությունը պահպանելու համար:
Ո՞վ պետք է վերականգնի հատված անտառները:
Ձեզ հարց տվե՞լ եք, թե ով պետք է վերականգնի հատված անտառները:
Ինչքա՞ն ժամանակ է պետք՝ ամեն ինչ վերականգնելու համար:
Ճարտարապետին հարցնում են, թե ինչքան ժամանակ է պետք ամեն ինչ վերականգնելու համար:
Ո՞վ այդպես գրավեց  քո ուշադրությունը:
Ցո՛ւյց  տուր տեսնեմ , թե ով այդպես գրավեց  քո ուշադրությունը:
Ե՞րբ ես պատմելու քո վերջին ճամփորդության մասին:
Գոնե ասա՛, թե երբ ես պատմելու քո վերջին ճամփորդության մասին:

Ձկներ (լատ.՝ Pisces), ջրային կենսակերպ վարող քորդավորներ։ Ապրում են ծովերում, օվկիանոսներում, գետերում և լճերում։ Մարմինը պատված է թեփուկներով, քորդան փոխարինվել է ողնաշարով։

Շնչում են խռիկներով, զարգացումն ընթանում է ջրում։ Ձկների վերնադասը բաժանված է երկու դասերի՝ կռճիկային և ոսկրային։ Կռճիկային ձկների դասին են պատկանում շնաձկների և կատվաձկների կարգերը, իսկ ոսկրային ձկների դասը բաժանվում են չորս ենթադասերի՝ ճառագայթալողակներ, վրձնալողակներ, կռճիկաոսկրայիններ և երկշունչներ։

 Մարմնի կառուցվածք

Ձկների մարմնի կառուցվածքին ծանոթանանք ոսկրային ձկների դասի, ճառագայթալողակների ենթադասի օրինակով։ Նրանց մարմինը կողքերից սեղմված է և ունի շրջհոսելի ձև։ Ձկների մարմինը կազմված է միմյանց անշարժ միացած 3 բաժիններից՝ գլուխ, իրան և պոչ։ Ձկների մարմինը պատված է ոսկրային թեփուկներով։ Գլխի սահմանը խռիկային ճեղքերը կամ կափարիչներն են, իսկ իրանի և պոչի սահմանը՝ հետանցքը։

Թեփուկները պատված են վերնամաշկի բազմաթիվ գեղձերով, որոնցում արտադրված լորձը թուլացնում է ջրի հետ շփման ուժը և մաշկը պաշտպանում է մանրէներից։ Յուրաքանչյուր թեփուկ առջևի ծայրով խրված է մաշկի մեջ, իսկ հետևի մասով նստած է հաջորդ թեփուկի վրա։ Թեփուկները ձկների աճին զուգընթաց մեծանում են։ Թեփուկներով կարելի է որոշել ձկների տարիքը։

Ձկների վերջույթները լողակներն են։ Կրծքային և փորային զույգ լողակները կատարում են ջրում մարմնի դիրքի պահպանման, դանդաղ տեղաշարժման, կանգառի, շրջադարձ կատարելու և հավասարակշռության դեր, մասնավորապես՝ ջրի խոր շերտեր իջնելու և բարձրանալու ֆունկցիա։ Մեջքի և ենթապոչային (հետանցքի) կենտ լողակները կատարում են ղեկի և տեղաշարժման ֆունկցիա։ Ձկների գլխի վրա գտնվում են երկու աչքերը, որոնք չունեն կոպեր, իսկ աչքերի առջևում՝ քթանցքները։

Ձկներն ունեն հովանավորող գունավորում՝ մեջքի կողմը մուգ է, որը ջրի հատակի ֆոնի վրա նրանց դարձնում է աննկատ։

1.  Ձեր  շրջապատում կամ կենցաղում ընտրել և գրել մարմինների,խառնուրդների,  նյութերի անվանումները: Լրացրել աղյուսակները

2. Մաքուր նյութեր, խառնուրդներ

3. Խառնուրդները բաժանել՝                                                                                                                                                                                                                                                 

4.  Գրել, ինչ նյութերից են կազմված մարմինները:                                                                       Մարմինները կազմված են պինդ նյութերից, հեղուկ նյութերից, գազյին նյութերից։

5     Համացանցից գտնել և գրել ձեզ ծանոթ  երեք նյութերի   բանաձևերը և կատարել հաշվարկ ըստ հետևյալ սխեմայի՝:

ծծմբական թթու

                       1.Նյութի անվանումը սոդա ծծմբկան թթու
                       2.Ինչ տարրերից է կազմված տրված նյութը H₂(ջրածին)S(ծծումբ) O₄(թթվածին)
                       3.Քանի ատոմ ամեն մի տարրից կա տվյալ նյութի մոլեկուլում H2 SO4

4. Հաշվել՝Mr (H₂SO₄)=2*Ar(H)+Ar(S)+4Ar(o)=2*1+32+4*16=98
5. Հաշվել տարրերի զանգվածային հարաբերությունները` m

m(H):m(S):m(O)=2:32:64

                       6..Հաշվել տարրերի զանգվածային բաժինները`w

w (H) = 2/98*100% =2%

w (S) = 32/98*100% = 33%

w (O) = 100%-(2%+32%) =65%

                       7.Նյութը բարդ է, թե պարզ

բարդ

                  8.Հաշվել մեկ մոլեկուլի զանգվածը 

Mo (H₂SO₄) = 98*1,66*10^-27կգ=1,63*10^-25կգ

6.Ձեր շրջապատում ուսումնասիրել,գրանցել տարբեր  երևույթներ  և լրացնել աղյուսակը՝

7. 
   7.Գտնել  համացանցից  հետաքրքիր  ֆիլմ,թարգմանություն կամ փաստեր երևույթների կամ նյութերի մասին և տեղադրել բլոգներում,հղումները ուղարկել ինձ:

Մենք այսօր կկատարեն  քիմական 7 փորձ։ Մեզ պետք է քացախ, յոդի լուծույթ, զիլիոնկա, ամիակի լուծույթ, խողովակները մաքրելու լուծույթ, յոդ, սոդա և պերեկիս։Քանի որ խողովակները մաքրելու լուծույթը վնաս է մարդու մաշկի համար, կհագնեմ ձեռնոցներ։

Առաջին փորձի համար զիլիոնկան լցնում ենք ջրի մեջ և ավելացնումն մի քիչ պերեկիս, այնուհետև ավելացնում ենք խողովակները մաքրելու համար նախատեսված լուծույթ և գույնը դառնում է թափանցիկ։

Երկրորդ փորձի համար մեզ պետք է վառ միրգ՝ նուռ, նուռը մաքրում ենք աննուհետև  ճզմում ենք, որպեսզի հյութը դուրս գա նռան մեջից, այնուհետև այն լցնում ենք ջրի մեջ, ջուրն էլ տարբեր բաժակների մեջ։

Առաջին բաժակում սալյանի կիսլատա ենք լցնում, երկրորդում լցնում ենք քացախ և գույնը դառնում է վառ կարմիր։ Երրորդ բաժակին ձեռք չենք տալիս, քանի որ միտռաալների միջավայրն է, չորրորդ բաժակում լցնում ենք սոդա և այն դառնում է մոխրագույնին մոտ։ Հինգերորդ  բաժակում լցնում ենք ամյակի  լուծույթ, վեցերորդ բաժակում խողովակները մաքրելու լուծույթ, վերջին երկու բաժակներում էլ լուժույթը դառնում է շականակագույն։ Նռան հյութի փոխարեն կարելի է օգտագործել մանուշակագույն կաղամբ կամ կարկադե թեյ։

Հաջորդ  փորձի համար վերցնում ենք աման, այնտեղ, լցնում ենք մի փոքր սոդա, մոտը դնում ենք  մոմ և այն վառում,  սոդային ավելացնում ենք մի քիչ քացախ և սկսում է ռակցիան, որը անդրադարձնում է   ածխաթթու գազ, որը ծանր է օդից և ամանը թեքում ենք դեպի կրակը  այն հանգում է։

Հաջորդ փորձի համար վերցնում ենք ամսե, այնտեղ լցնում ենք սառը ջուր և մեջը դնում ենք հացի կտոր, երբ այն թրջվի հացի կտորը ճզմում ենք ջրի մեջ, այդպես  հանում ենք հացի միջի կռածմալը, հետո առանձին ջրի մեջ կաթացնում ենք յոդ և ավելացնում ենք կռածմալի ջրին և այնդառնում է սև, մենք ապացուցեցինք որ եթե յոդին ավելացնենք կռախմալ յոդը կսևանա։

Հաժորդ փորձի համար մեզ պետք կգա մարգանցովկա այն լցնում ենք բաժակի մեջ այնուհերև ավելացնում ջուր երբ այն լուծվի, բաժակի պարունակությունը լցնում ենք ուրիշ մեծ բաժակի մեջ, այնպես որ ստացվի վառ վարդագույն, այնուհետև լցնում ենք շաքարավազ, այնուհետև խողովակները մաքրելու լուծույթ և հետևում ենք լուծույթին։ Ժամանակի ընթացքում նա փոխում է գույնը։

Վերջին փորձի համար տարաի մեջ լցնում ենք պերեկիս, ավելացնում մեկ պտղունց մարգանցովկա, սկսում է ռեակցիան, և անրադարձնում է թթվածին։                                          Այսպիսի փորձեր  կատարեցինք, ամենակարևորը միշտ հիշեք անվանգության կանոները։

Քիմիական տարրերի դասակարգման առաջին փորձերը:Քիմիական տարրերի պարբերական համակարգը,մետաղներ և ոչմետաղներ:Տարրերի տարածվածությունը բնության մեջ-:   

Քիմիական տարրերի առաջացրած պարզ նյութերի, ինչպես նաև միացությունների ձևերն ու հատկությունները պարբերական կախման մեջ են այդ տարրերի հարաբերական ատոմային զանգվածների մեծությունից:

 Տարրերի շարքը, որոնցում դիտվում է հատկությունների հետզհետե փոփոխություն` մինչև շարքի առաջին տարրի հատկությունների կրկնվելը, Մենդելեևն անվանեց պարբերություն:

Պարբերությունը՝տարրերի հորիզոնական շարքեր են, գրված ըստ կարգաթվերի մեծացումով,սկսվում են ալկալիական մետաղով վերջանում ազնիվ գազով:

 Պարբերությունները, բացառությամբ առաջինի, տարրերի այն հորիզոնական շարքերն են, որոնք սկսվում են ալկալիական մետաղով և վերջանում իներտ գազով:

Առաջին պարբերությունն ընդգրկում է 2 տարր` ջրածինը (H), և հելիումը(He) (առաջին հարկում ջրածնի և հելիումի «բնակարաններն են»):

Երկրորդ պարբերությունն ընդգրկում է 8 տարր` սկսվում է լիթիումից`Li և ավարտվում նեոն`Ne իներտ գազով (II հարկում 8 «բնակարան» է):

 Երրորդ պարբերությունը նույնպես ներառում է 8 տարր. սկսվում է նատրիումից`Na և ավարտվում արգոն`Ar իներտ գազով (III հարկում նույնպես 8 «բնակարան» է): Առաջինը հատուկ պարբերություն է: Երկրորդ և երրորդ պարբերությունները կազմված են մեկական շարքից և անվանվում են փոքր պարբերություններ. ընդգրկում են 8-ական տարր:

IV,V և VI պարբերությունները կազմված են տարրերի երկուական շարքից և կոչվումեն մեծ պարբերություններ: IV և V պարբերություններն ընդգրկում են 18-ական տարր, իսկ

VI-ը` 32 տարր:

VII-ը անավարտ պարբերություն է՝ առայժմ կազմված մեկ շարքից:

 Ուղղահայաց սյունակների քիմիական տարրերը, որոնք «ապրում են» նման69 «բնակարաններում», առաջացնում են խմբեր: Դրանք պարբերական համակարգում ութնեն (կարճ ձևում): Յուրաքանչյուր խումբ կազմված է երկու ենթախմբից` գլխավոր և երկրորդական:

Գլխավոր ենթախումբն ընդգրկում է տարրեր և՛ մեծ, և՛ փոքր պարբերություններից: Երկրորդական ենթախմբում ընդգրկված են միայն մեծ պարբերությունների տարրեր:

Այսպես, առաջին խմբի գլխավոր ենթախումբն ընդգրկում է ջրածին`H, լիթիում`Li, նատրիում`Na, կալիում`K, ռուբիդիում`Rb, ցեզիում`Cs, ֆրանցիում`Fr (լիթիումիենթախումբ) տարրերը, իսկ երկրորդական ենթախումբը`պղինձ`Cu, արծաթ`Ag ևոսկի`Au տարրերը (պղնձի ենթախումբ):